Orzeczenie · 2024-01-26

I FSK 631/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-01-26

NSApodatkoweWysokansa

VATdziałalność gospodarczapostępowanie podatkowedecyzja kasacyjnapostępowanie dowodowezasada dwuinstancyjnościOrdynacja podatkowaustawa o PTU

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Decyzja Dyrektora była decyzją kasacyjną, uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie przez WSA, że materiał dowodowy jest niewystarczający i konieczne jest dalsze postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowej w przypadku skargi na decyzję kasacyjną jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i czy wskazał okoliczności do zbadania. NSA uznał, że WSA prawidłowo zaakceptował decyzję Dyrektora, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące charakteru działalności gospodarczej skarżącej (czy angażowała środki podobne do handlowca, a nie osoby wykonującej prawo własności) oraz roli P.M. w transakcjach nie zostały poczynione przez organ pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie może samodzielnie poczynić ustaleń faktycznych, które powinny być dokonane przez organ pierwszej instancji, aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności. NSA stwierdził również, że WSA przedwcześnie dokonał oceny przepisów prawa materialnego, co nie mieści się w ramach kontroli sądowej decyzji kasacyjnej. Ostatecznie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, NSA uznał, że orzeczenie odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w kontekście decyzji kasacyjnych organu odwoławczego oraz zakres kontroli sądowej w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował decyzję organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, WSA prawidłowo zaakceptował decyzję organu odwoławczego, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące charakteru działalności gospodarczej skarżącej nie zostały poczynione przez organ pierwszej instancji, a organ odwoławczy nie mógł samodzielnie poczynić tych ustaleń bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przedmiotem kontroli sądowej w przypadku skargi na decyzję kasacyjną jest ocena zasadności zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Kluczowe ustalenia faktyczne, takie jak zaangażowanie środków przez skarżącą w proces uzbrajania nieruchomości, nie zostały poczynione przez organ pierwszej instancji, co uzasadniało decyzję kasacyjną. Organ odwoławczy nie mógł samodzielnie przeprowadzić postępowania dowodowego w zakresie tych kluczowych ustaleń, aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę na decyzję kasacyjną, może dokonywać merytorycznej oceny przepisów prawa materialnego i formułować wiążące stanowisko w tej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku skargi na decyzję kasacyjną, przedmiotem kontroli sądowej jest wyłącznie zasadność zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Dokonanie przez WSA oceny przepisów prawa materialnego jest przedwczesne i nie mieści się w ramach kontroli sądowej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wydając decyzję na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy nie przesądza kształtu okoliczności faktycznych ani sposobu wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Dlatego też ocena tych przepisów przez WSA w kontekście decyzji kasacyjnej jest przedwczesna i nie będzie wiążąca dla organów w toku ponownego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Przepisy (21)

Główne

O.p. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy określające przesłanki uznania podmiotu za podatnika VAT, w tym angażowanie środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.

u.p.t.u. art. 2 § pkt 33

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja terenów budowlanych.

u.p.t.u. art. 113 § ust. 1, ust. 9, ust. 13 pkt 1 lit. d

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące zwolnienia z VAT.

Pomocnicze

O.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1