I FSK 619/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-15
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATwykładnia wyrokupostępowanie sądowoadministracyjneNSAorgan administracjiuchylenie decyzjizwrot kosztów

Podsumowanie

NSA odmówił wykładni własnego wyroku, uznając wniosek organu za próbę reinterpretacji i zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej złożył wniosek o wykładnię wyroku NSA, argumentując, że wykonanie jego rekomendacji doprowadzi do wydania decyzji tożsamej z uchyloną. Sąd uznał jednak, że wniosek nie spełnia przesłanek z art. 158 P.p.s.a., gdyż nie dotyczy niejasności treści wyroku, a stanowi próbę jego reinterpretacji i zmiany merytorycznej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wykładnię wyroku z dnia 6 grudnia 2024 r. (sygn. akt I FSK 619/23). Organ argumentował, że wykonanie rekomendacji zawartych w wyroku NSA musi skutkować wydaniem decyzji o treści identycznej z uprzednio uchyloną. Sąd, powołując się na art. 158 P.p.s.a. oraz ugruntowane orzecznictwo, odmówił uwzględnienia wniosku. Podkreślono, że wykładnia wyroku jest dopuszczalna jedynie w przypadku niejasności jego treści, a nie może służyć do reinterpretacji, uzupełnienia argumentacji, zmiany rozstrzygnięcia ani polemiki ze stanowiskiem sądu. W ocenie NSA, wniosek organu zmierzał do reinterpretacji i poszerzenia uzasadnienia wyroku, a nie do wyjaśnienia jego treści, co wykracza poza dopuszczalny tryb.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wykładnia wyroku jest dopuszczalna tylko w przypadku niejasności jego treści i nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, uzupełnienia argumentacji ani zmiany merytorycznej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 158 P.p.s.a. oraz orzecznictwo ograniczają wykładnię do wyjaśniania wątpliwości co do treści wyroku, a nie do jego modyfikacji czy polemiki ze stanowiskiem sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 158

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja wykładni wyroku służy rozstrzyganiu wątpliwości co do treści orzeczenia, gdy jest ono niejasne. Nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, uzupełnienia argumentacji, zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia ani polemiki ze stanowiskiem sądu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wykładnię wyroku nie może służyć reinterpretacji jego uzasadnienia ani zmianie merytorycznej rozstrzygnięcia. Wykładnia wyroku jest dopuszczalna tylko w przypadku niejasności jego treści, a nie w celu udzielania odpowiedzi na pytania strony czy polemiki ze stanowiskiem sądu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że wykonanie rekomendacji NSA musi prowadzić do wydania decyzji tożsamej z uchyloną, co sugeruje potrzebę wykładni.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia wyroku nie może prowadzić ani do nowego rozstrzygnięcia, ani do uzupełnienia rozstrzygnięcia poprzez przytoczenie nowej argumentacji, poszerzenia dotychczasowych motywów lub modyfikacji pierwotnego poglądu. Nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie przez sąd wątpliwości strony powstałych na tle uzasadnienia wyroku lub dokonanej w nim interpretacji przepisów prawa. Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy, nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności wniosku o wykładnię wyroku sądu administracyjnego, w szczególności w kontekście próby reinterpretacji uzasadnienia lub zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o wykładnię wyroku, a nie meritum sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne ograniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, pokazując, że sąd nie jest zobowiązany do 'wyjaśniania' swojego stanowiska na życzenie strony, jeśli nie ma wątpliwości co do treści wyroku.

Czy sąd musi tłumaczyć swoje wyroki na żądanie?

Sektor

podatkowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 619/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/
Dominik Mączyński /sprawozdawca/
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Rz 412/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wykładni wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 158
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie o dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 619/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 412/22 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr 1801-IOV-2.4103.28.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. postanawia odmówić wykładni wyroku.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I FSK 619/23 Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 412/22, w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr 1801-IOV-2.4103.28.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r.: 1) uchylił zaskarżony wyrok w całości, 2) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 1801-IOV-2.4103.28.2021, 3) zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz K.B. kwotę 4.117 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych za obie instancje.
Pismem z 14 lipca 2025 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o wykładnię ww. wyroku argumentując, że wykonanie zawartych w wyroku NSA rekomendacji musi doprowadzić do wydania decyzji o treści tożsamej z decyzją uprzednio uchyloną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wykładnię wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935), dalej "P.p.s.a.", sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W orzecznictwie ukształtowane jest stanowisko, że konieczność dokonania wykładni wyroku (sentencji i uzasadnienia) zachodzi wówczas, gdy jego treść jest niejasna i z tego powodu może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, sposobu jego wykonania oraz zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15). Wykładnia wyroku nie może prowadzić ani do nowego rozstrzygnięcia, ani do uzupełnienia rozstrzygnięcia poprzez przytoczenie nowej argumentacji, poszerzenia dotychczasowych motywów lub modyfikacji pierwotnego poglądu (por. postanowienie NSA z 11 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 662/09).
Ze wskazanego art. 158 P.p.s.a. wynika, że konieczność dokonania wykładni orzeczenia zachodzi tylko wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób nieprecyzyjny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem wydania postanowienia o wykładni jest istnienie wątpliwości co do treści orzeczenia wydanego przez ten sąd. Nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie przez sąd wątpliwości strony powstałych na tle uzasadnienia wyroku lub dokonanej w nim interpretacji przepisów prawa.
Należy wskazać, że w drodze wniosku o dokonanie wykładni wyroku nie można kwestionować jego prawidłowości.
Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy, nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z 30 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 66/15; z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15).
Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. II GSK 1121/11).
Uwzględnienie wniosku w przedmiocie wykładni orzeczenia może nastąpić wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie może być podyktowane potrzebą udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 78/12; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013, str. 610).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające dokonanie wykładni zapadłego wyroku, w szczególności uzasadnienie tego orzeczenia nie nasuwa wątpliwości w zakresie podjętego w jego sentencji rozstrzygnięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony przez organ wniosek zmierza nie do wyjaśnienia stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku, lecz jego reinterpretacji oraz poszerzenia. Autor wniosku, wbrew zawartemu w jego uzasadnieniu zaprzeczeniu, w istocie polemizuje również ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku oraz kwestionuje jego prawidłowość, co – jak zaznaczono powyżej – nie jest dopuszczalne w tym trybie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie organ wnosi o dokonanie zmian w treści uzasadnienia wyroku poprzez jego uzupełnienie we wskazanym we wniosku zakresie, nie zaś o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku, które już otrzymał. Należy zaś mieć na względzie, że instytucja wykładni wyroku nie może służyć merytorycznej modyfikacji zapadłego rozstrzygnięcia w jakimkolwiek zakresie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Arkadiusz Cudak Ryszard Pęk

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę