Orzeczenie · 2025-06-11

I FSK 599/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-11
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarboweinstrumentalnośćuchwała NSAprawo procesowekontrola sądowauzasadnienie decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie. WSA uchylił decyzję NUCS dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2015 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 210 § 4 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.), poprzez brak uzasadnienia pozwalającego ocenić, czy wszczęcie postępowania karnego nie miało charakteru instrumentalnego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. NSA uznał skargę kasacyjną NUCS za zasadną, stwierdzając, że WSA dokonał wadliwej oceny decyzji organu. Sąd kasacyjny podkreślił, że uchwała NSA I FPS 1/21, dotycząca instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego, powinna być stosowana w przypadkach wątpliwych, a w niniejszej sprawie brak było ku temu podstaw. Wskazano, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte ponad 10 miesięcy przed upływem nominalnego terminu przedawnienia, było prowadzone przez Prokuraturę Regionalną, a także nastąpiło po zakończeniu kontroli celno-skarbowej i zebraniu materiału dowodowego przez organ podatkowy. Ponadto, NSA stwierdził naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. przez WSA, który nie ustosunkował się do wniosku dowodowego organu. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że WSA powinien samodzielnie ocenić kwestię instrumentalności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie akt sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy covidowej, NSA powołał się na wiążącą uchwałę NSA I FPS 2/22, zgodnie z którą przepis ten nie dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na zasadach ogólnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowań karnych skarbowych oraz stosowania ustawy covidowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym interpretacji uchwał NSA i przepisów covidowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy WSA prawidłowo ocenił decyzję organu podatkowego, uznając ją za wadliwą z powodu braku analizy instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA dokonał wadliwej oceny. W tej konkretnej sprawie nie było podstaw do stawiania organowi podwyższonych wymogów co do uzasadnienia, a WSA mógł samodzielnie ocenić tę kwestię na podstawie akt sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował uchwałę NSA I FPS 1/21. W analizowanej sprawie brak było wątpliwości co do charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które nie było instrumentalne, a WSA mógł samodzielnie ocenić tę kwestię na podstawie akt sprawy.

Czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy covidowej ma zastosowanie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy covidowej nie dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

NSA powołał się na wiążącą uchwałę NSA I FPS 2/22, która jednoznacznie stwierdziła, że przepis ten dotyczy terminów prawa administracyjnego, a nie podatkowego, co potwierdzają również wykładnia autentyczna i argumenty systemowe.

Czy WSA naruszył art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wniosku dowodowego organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, WSA naruszył ten przepis.

Uzasadnienie

Z uzasadnienia wyroku WSA nie wynika, w jaki sposób sąd ustosunkował się do wniosku dowodowego organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących postępowania karnego skarbowego. Brak takiej oceny mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Przepisy (54)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § ust. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 210 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ustawa - Ordynacja podatkowa

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 121 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA dokonał wadliwej oceny decyzji organu, uznając ją za wadliwą z powodu braku analizy instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • WSA naruszył art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wniosku dowodowego organu. • Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy covidowej nie ma zastosowania do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

tzw. instrumentalne wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia • ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • brak jest podstawy prawnej do nakładania na organ podatkowy takiego obowiązku a priori • nie można doszukiwać się tu "bliskości" wszczęcia postępowania karnego-skarbowego względem terminu przedawnienia • nie sposób przyjąć, że miałby on uczestniczyć czy przyczyniać się do "pozorowanego" czy "instrumentalnego" prowadzenia sprawy karnoskarbowej dla potrzeb wstrzymania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych • Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Artur Mudrecki

członek

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w kontekście postępowań karnych skarbowych oraz stosowania ustawy covidowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym interpretacji uchwał NSA i przepisów covidowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak przedawnienie i jego zawieszenie w kontekście postępowań karnych, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym dla prawników i podatników.

Czy śledztwo karne może zawiesić przedawnienie podatku? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 941 905 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst