I FSK 591/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej opodatkowania usług rolniczych świadczonych przez rolnika ryczałtowego kombajnem, uznając je za zwolnione z VAT.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT usług rolniczych świadczonych przez rolnika ryczałtowego przy użyciu kombajnu. Organ podatkowy uznał, że usługi te, mimo że wykonane kombajnem, powinny być traktowane jako zwolnione z VAT, a podatek naliczony przy ich nabyciu nie podlega odliczeniu. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny podzieliły to stanowisko, podkreślając, że kluczowe jest potencjalne wykorzystanie maszyny w działalności rolniczej objętej zwolnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2013 r. przez A. B., który prowadził działalność gospodarczą jako czynny podatnik VAT, ale jednocześnie był rolnikiem ryczałtowym. Organ podatkowy zakwestionował sposób rozliczenia, uznając, że usługi rolnicze świadczone kombajnem przez A. B. są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, a podatek wykazany na fakturach dokumentujących te usługi (lub sprzedaż przystawki do kombajnu) podlega zapłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, podzielając argumentację organów. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość interpretacji przepisów. Sąd podkreślił, że usługi rolnicze świadczone przez rolnika ryczałtowego przy użyciu sprzętu, który może być zwykle wykorzystywany w jego gospodarstwie rolnym do produkcji rolnej, są zwolnione z VAT. Nie jest przy tym wymagane faktyczne wykorzystanie maszyny do własnej produkcji, wystarczająca jest potencjalna możliwość. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną, i zasądził koszty postępowania, dokonując miarkowania ze względu na tożsamość zagadnień prawnych z innymi sprawami skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, usługi te są zwolnione z VAT, jeśli maszyna mogła być wykorzystywana do produkcji rolnej prowadzonej przez rolnika ryczałtowego, nawet jeśli nie była faktycznie używana do jego własnych celów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na interpretacji art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. oraz art. 295 dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którą usługi rolnicze świadczone przez rolnika ryczałtowego przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie, a które odgrywają rolę w produkcji rolnej, są zwolnione z VAT. Kluczowa jest potencjalna możliwość wykorzystania maszyny w działalności rolniczej, a nie jej faktyczne użycie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 43 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwalnia się z podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Zwolnienie to ma zastosowanie do usług świadczonych przy użyciu sprzętu, który może być wykorzystywany w gospodarstwie rolnym do produkcji rolnej.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Dotyczy to również sytuacji, gdy świadczenie było zwolnione z VAT.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 2 § 19
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja rolnika ryczałtowego.
u.p.t.u. art. 2 § 21
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja usług rolniczych.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
pkt 6 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usługi rolnicze świadczone przez rolnika ryczałtowego kombajnem, który może być wykorzystywany w jego gospodarstwie, są zwolnione z VAT. Podatek wykazany na fakturze za usługę zwolnioną z VAT podlega zapłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami zwolnionymi z VAT.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 43 ust. 1 i art. 86 ust. 1 u.p.t.u. przez błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania działalności gospodarczej przez rolnika ryczałtowego. Zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Sformułowanie użyte w art. 295 ust. 1 pkt 5 ww. dyrektywy, tj. 'przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym... a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej', oznacza używanie maszyn, które mogą być wykorzystywane do działalności rolniczej danego rolnika ryczałtowego z uwzględnieniem charakteru i specyfiki prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Dla takiej kwalifikacji usług wykonywanych przez rolnika ryczałtowego nie jest wymagane rzeczywiste wykorzystywanie maszyn do realizacji celów jego produkcji rolnej prowadzonej w gospodarstwie tego rolnika. Wystarczająca jest przy tym sama potencjalna możliwość wykorzystywania maszyn do realizacji tych celów. Obowiązek zapłaty podatku wykazanego w treści faktury dotyczy nie tylko przypadków tzw. pustych faktur, ale też – jak w niniejszej sprawie – gdy dane świadczenie usług było zwolnione od podatku, natomiast udokumentowano je fakturą z naliczonym podatkiem od towarów i usług.
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący sprawozdawca
Sylwester Golec
członek
Mariusz Golecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z VAT usług rolniczych świadczonych przez rolników ryczałtowych, w tym kluczowego kryterium potencjalnej możliwości wykorzystania sprzętu w działalności rolniczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rolnika ryczałtowego prowadzącego jednocześnie działalność gospodarczą i świadczącego usługi rolnicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla rolników, wyjaśniając zasady opodatkowania VAT usług rolniczych świadczonych przez rolników ryczałtowych.
“Rolnik ryczałtowy świadczył usługi kombajnem – czy musiał zapłacić VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 591/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Golecki Sylwester Golec Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Op 391/19 - Wyrok WSA w Opolu z 2019-12-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 43 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (spr.), Sędzia NSA Sylwester Golec, Sędzia NSA Mariusz Golecki, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Op 391/19 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 lipca 2019 r. nr 1601-IOV1.4103.30.2019 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 391/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2013 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia 27 lutego 2019 r. dokonał w stosunku do A. B. rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2013 r., w sposób odmienny od samoobliczenia w deklaracji podatkowej, a ponadto określił kwotę do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2011 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej - "u.p.t.u."). Organ podatkowy ustalił, że w przedmiotowym okresie A. B. prowadził jako podatnik VAT czynny działalność gospodarczą pn. A., w ramach której wykonywał usługi transportowe, usługi koparką, usługi rozbiórkowe, usługi wspomagające produkcję roślinną (omłot zbóż kombajnem), a także prowadził skup i sprzedaż zbóż. Ponadto strona prowadziła, jako rolnik ryczałtowy, gospodarstwo rolne uprawiając zboża, w szczególności kukurydzę. Według organu, skarżący, jako rolnik ryczałtowy korzystający ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., niesłusznie naliczał podatek należny od usług rolniczych, tj. usług kombajnem, gdyż usługi te są zwolnione z podatku od towarów i usług. Zdaniem organu, czynnością zwolnioną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest także sprzedaż przystawki do kombajnu, udokumentowana fakturą nr [...] z dnia 4 października 2013 r., do której podatnik zastosował stawkę VAT w wysokości 23%. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził również, że podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku wykazanego na fakturach nr [...] z dnia 28 października 2013 r. i nr [...] z dnia 4 października 2013 r. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. W zakresie rozliczenia podatku naliczonego organ pierwszej instancji uznał, iż A. B. nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycia towarów lub usług służących do wykonywania usług rolniczych. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 8 lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że przesądzającą okolicznością dla sprawy było to, że w latach 2012-2013 A. B. posiadał status rolnika ryczałtowego, w związku z czym otrzymywał również faktury VAT RR z tytułu sprzedaży płodów rolnych pochodzących z własnego pola. Co prawda podatnik posiadał również zarejestrowaną od 2001 r. działalność gospodarczą A., której zakres rozszerzył w grudniu 2011 r. o działalność usługową wspomagającą produkcję roślinną (PKD 0161Z), jednakże w związku z jej prowadzeniem nie dokonał rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., poprzez złożenie stosownego zgłoszenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. Uznać należało, że usługi omłotu zbóż wykonywane były w ramach działalności rolnika ryczałtowego, a to przy uwzględnieniu również tego, że kombajn, przy pomocy którego świadczone były usługi omłotu zbóż, nominalnie mógł być wykorzystywany w gospodarstwie podatnika z uwagi na jego charakter oraz specyfikę. Zatem ważące dla sprawy nie było to, czy strona faktycznie wykorzystywała kombajn w gospodarstwie rolnym w związku z uprawą zbóż. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej - "O.p."), a także art. 43 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając skargę powołanym na początku wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Op 391/19, uznał, że skarga nie była zasadna. Sąd odwołał się do definicji usług rolniczych z art. 2 pkt 21 u.p.t.u., a także art. 295 ust. 1 pkt 5 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r., Nr 347/1, dalej - "dyrektywa 2006/112/WE") i wywiódł, że usługami rolniczymi są usługi świadczone przez rolnika, z wykorzystaniem jego siły roboczej lub przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym, a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej. Chodzi tu zatem o używanie maszyn, które mogą być wykorzystywane do działalności rolniczej rolnika ryczałtowego z uwzględnieniem charakteru i specyfiki prowadzonej działalności rolniczej. Zatem skoro skarżący zajmował się uprawą zbóż, to istniała możliwość wykorzystania kombajnu [...] do prac prowadzonych w tym gospodarstwie, co było dostateczną przesłanką dla uznania usług omłotu zboża rzeczonym kombajnem, świadczonych przez stronę na rzecz innych podmiotów, za usługi rolnicze w rozumieniu przepisów u.p.t.u. oraz dyrektywy 2006/112/WE. W konsekwencji tego trafnie organy przyjęły, że omłot zbóż dokonywał się w ramach działalności rolnika ryczałtowego, zwolnionej od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Również ustalenia organów w zakresie zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe. Podkreślił, że obowiązek zapłaty podatku wykazanego w treści faktury dotyczy nie tylko przypadków tzw. pustych faktur, ale też – jak w niniejszej sprawie – gdy dane świadczenie usług było zwolnione od podatku, natomiast udokumentowano je fakturą z naliczonym podatkiem od towarów i usług. Dla zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma znaczenia kwestia świadomego czy nieświadomego działania strony. W skardze kasacyjnej A. B. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów u.p.t.u. normujących zasady opodatkowania działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę będącego jednocześnie rolnikiem ryczałtowym, w szczególności art. 43 ust. 1 i art. 86 ust. 1 u.p.t.u., a także zbyt pobieżne i literalne odczytanie zapisów u.p.t.u. bez uwzględnienia szerszego kontekstu zawartych tam unormowań z pominięciem norm zawartych w dyrektywie 2006/112/WE oraz w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 108 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której brak było ku temu podstaw; 2. naruszenie prawa materialnego art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd z urzędu bierze pod uwagę wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, które w tej sprawie nie wystąpiły. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, określające rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd drugiej instancji wyznaczają przyczyny wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji, które zostaną wskazane w skardze kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Na podstawie przytoczonego przepisu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji nie ma odpowiedniego zastosowania art. 134 § 1 p.p.s.a., który nakazuje przy rozpoznaniu skargi uwzględnić wszystkie naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę uwzględnienia skargi, także wtedy gdy nie zostały one podniesione w skardze. Sąd drugiej instancji nie może poprawiać podstaw zaskarżenia i wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu, niedopuszczalne w świetle cytowanego przepisu (zob. wyroki NSA: z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 13/04; z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04; z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2065/17; publ. CBOSA). Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 1005/12; z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 435/13; z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14; z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1367/13; z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA). Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ten wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno przy tym szczegółowo wskazywać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom postępowania, należy dodatkowo wykazać, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p. należało wskazać, że jest on niezasadny, gdyż w sprawie skarżącego organ powołał się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa, na podstawie art. 70 § 1 pkt 6 O.p. Na skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych okoliczność wydania zaskarżonej decyzji po upływie terminów wynikających z art. 70 § 1 O.p. nie oznaczała wydania zaskarżonej decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa, gdyż upływ tych terminów nie następował w datach wynikających wprost z art. 70 § 1 O.p., lecz w datach uwzględniających okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W rozpoznanej sprawie wystąpiły okoliczności będące przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 1 pkt 6 O.p. W skardze kasacyjnej, wniesionej w niniejszej sprawie, nie zakwestionowano wystąpienia w odniesieniu do rozliczeń podatkowych skarżącego za październik 2013 r. zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, nie postawiono też zarzutu naruszenia art. 70 § 1 pkt 6 O.p. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 70 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie nie mógł być uznany za zasadny. W niniejszej sprawie kwestią sporną pomiędzy skarżącym i organami podatkowymi jest to, czy skarżący, korzystając ze statusu rolnika ryczałtowanego, zwolnionego z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., miał prawo traktować jako czynności opodatkowane na zasadach ogólnych świadczenie usług rolniczych kombajnem, który zgodnie z jego przeznaczeniem wynikającym z cech konstrukcyjnych mógł być wykorzystywany w działalności rolniczej skarżącego objętej zwolnieniem na podstawie powołanego przepisu. Oceniając tę kwestię należało wskazać, że art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. stanowi, że zwalnia się z podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Zwolnienie, o którym mowa w ww. przepisie, wynika z mocy prawa - rolnik ryczałtowy nie ma bowiem obowiązku rejestrowania się jako podatnik zwolniony, co wynika z art. 117 u.p.t.u., natomiast rezygnacja ze zwolnienia jest aktem dobrowolnym. Rolnik ryczałtowy może być w pozostałym zakresie swojej działalności podatnikiem VAT czynnym, ale wówczas, gdy ta pozostała część to działalność inna niż dostawa produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej oraz świadczenie usług rolniczych. Stosownie do art. 2 pkt 19 u.p.t.u. przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Stosownie do art. 2 pkt 21 przez usługi rolnicze należy rozumieć usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy. Usługi koszenia i omłotu zboża objęte są poz. 35 załącznika nr 2 do ustawy u.p.t.u. - usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyłączeniem usług weterynaryjnych oraz usług podkuwania koni i prowadzenia schronisk dla zwierząt gospodarskich (PKWiU ex 01.62.10.0). Przytoczone przepisy u.p.t.u. stanowią implementację do prawa krajowego postanowień art. 295 dyrektywy 2006/112/WE, który dotyczy procedury specjalnej mającej zastosowanie do rolników ryczałtowych. Stosownie do art. 295 ust. 1 pkt 5 dyrektywy 2006/112/WE "usługi rolnicze" oznaczają usługi, w szczególności te wymienione w załączniku VIII, świadczone przez rolnika, z wykorzystaniem jego siły roboczej lub przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej. W załączniku VIII do ww. dyrektywy w pkt 1 wymienione są prace przy uprawie ziemi, koszenie, młócenie, wyciskanie, zbiór i żniwa, sianie i sadzenie. Sformułowanie użyte w art. 295 ust. 1 pkt 5 ww. dyrektywy, tj. "przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej", oznacza używanie maszyn, które mogą być wykorzystywane do działalności rolniczej danego rolnika ryczałtowego z uwzględnieniem charakteru i specyfiki prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Wobec tego do działalności objętej regulacjami przewidzianymi dla rolników ryczałtowych należy zaliczyć usługi wykonywane przy użyciu maszyn, które ze względu na swoje przeznaczenie techniczne oraz rodzaj prowadzonej przez danego rolnika produkcji rolnej, mogłyby służyć także do wykonywania prac realizujących cele tej produkcji. Oznacza to, że jeżeli dana maszyna, przy pomocy której rolnik ryczałtowy świadczy usługi na rzecz innych podmiotów, może być wykorzystywana dla celów produkcji rolnej prowadzonej przez tego rolnika, to usługi te należy zaliczać do jego działalności rolniczej objętej systemem przewidzianym dla rolników ryczałtowych. Dla takiej kwalifikacji usług wykonywanych przez rolnika ryczałtowego nie jest wymagane rzeczywiste wykorzystywanie maszyn do realizacji celów jego produkcji rolnej prowadzonej w gospodarstwie tego rolnika. Wystarczająca jest przy tym sama potencjalna możliwość wykorzystywania maszyn do realizacji tych celów. Powyższe stanowisko jest prezentowane jednolicie w orzecznictwie NSA (zob. wyroki: z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt I FSK 204/18; z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 584/17; z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1975/16; z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 2095/16; z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1006/12 oraz z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 757/13; publ. CBOSA). Dokonana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja art. 43 ust. 1 pkt 3 i art. 2 pkt 19 i 21 u.p.t.u. jest zgodna z tym stanowiskiem i w pełni prawidłowa. W świetle powyższych wniosków należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że usługi wykonywane przez skarżącego kombajnem zbożowym objęte były zwolnieniem z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Ocenę tę determinowała okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej objętej zwolnieniem na podstawie powołanego przepisu, w ramach której skarżący prowadził produkcję zbóż. Używany przez skarżącego do wykonywania usług rolniczych kombajn zbożowy stanowił maszynę rolniczą, która mogła być wykorzystywana przez skarżącego do prowadzonej przez niego produkcji roślinnej. W tej sytuacji usługi wykonywane przez skarżącego tym kombajnem stanowiły usługi, których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Skoro usługi te były zwolnione z podatku VAT, to podatek naliczony przy zakupie tych usług nie służył wygenerowaniu obrotów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Okoliczność ta powodowała, że nie stanowił on podatku związanego z czynnościami opodatkowanymi, który stosownie do art. 86 ust. 1 u.p.t.u. może zostać odliczony od podatku należnego. Dlatego należało stwierdzić należało, że nie jest zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 i art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego, na które w niniejszej sprawie złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.700 zł, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Sąd na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. dokonał miarkowania zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, gdyż niniejsza sprawa była tożsama ze sprawami skarżącego o sygnaturach: I FSK 665/20, I FSK 666/20 i I FSK 690/20, rozpoznanymi na rozprawie w dniu 25 marca 2024 r. W sprawach tych i w sprawie niniejszej występowały te same zagadnienia prawne. We wszystkich tych sprawach skarżący złożył pisma o bardzo zbliżonej treści. Skutkowało to zmniejszonym nakładem pracy, jaki pełnomocnik organu poniósł w związku z tymi sprawami. Okoliczności te uzasadniały zmniejszenie należnych kosztów zastępstwa procesowego do kwoty stanowiącej 50% kwoty należnej według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Sylwester Golec Zbigniew Łoboda Mariusz Golecki Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI