Orzeczenie · 2024-12-02

I FSK 587/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-02
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarbowefakturyrzeczywistość transakcjikontrola podatkowasąd administracyjnyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2013-2014. Organy podatkowe zakwestionowały rzeczywistość transakcji gospodarczych i prawo do odliczenia VAT naliczonego, a także uznały spółkę za zobowiązaną do zapłaty podatku z tytułu tzw. "pustych faktur". WSA oddalił skargę, uznając m.in. zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej m.in. naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w szczególności zaniechanie oceny instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. NSA uznał ten zarzut za zasadny, powołując się na uchwałę składu 7 sędziów NSA (I FPS 1/21), która stwierdza, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. mieści się w granicach kontroli sądowej, a sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru. NSA stwierdził również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA z powodu nieodniesienia się w uzasadnieniu wyroku do istotnych zarzutów skarżącej dotyczących postępowania dowodowego. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zakres kontroli sądowej nad tym zagadnieniem.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego było faktyczne, czy jedynie instrumentalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny ma prawo badać instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny ma prawo i obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Uchwała składu 7 sędziów NSA (I FPS 1/21) wskazuje, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. mieści się w granicach kontroli sądowej, a sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy instytucji wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie wykorzystano jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zarzuty strony w zakresie postępowania dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA nie odniósł się w sposób wszechstronny do istotnych zarzutów skarżącej dotyczących postępowania dowodowego, w tym wniosków dowodowych zmierzających do wykazania realnego charakteru transakcji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA z powodu nieodniesienia się w uzasadnieniu wyroku do istotnych zarzutów skarżącej dotyczących postępowania dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

O.p. art. 134 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 141 § 4

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 7

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 O.p. poprzez zaniechanie oceny instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia wyroku, które nie odniosło się do istotnych zarzutów skarżącej dotyczących postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 170 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie prawomocnego wyroku WSA uchylającego decyzję wydaną wobec kontrahenta. • Naruszenie art. 200a § 3 O.p. poprzez przedwczesną ocenę zarzutu naruszenia tego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • uzasadnienie wyroku nie jest tylko streszczeniem stanu sprawy, lecz przede wszystkim ma za zadanie wyjaśnienie stronom postępowania motywów podjęcia przez sąd administracyjny określonej treści orzeczenia

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

sprawozdawca

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zakres kontroli sądowej nad tym zagadnieniem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego było faktyczne, czy jedynie instrumentalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości manipulowania terminem przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wszczynanie postępowań karnych skarbowych. Wyrok NSA wyjaśnia zakres kontroli sądów administracyjnych w tym zakresie.

Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać przedawnienie zobowiązań podatkowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst