I FSK 584/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu określającą spółce zobowiązanie w VAT i dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spór dotyczył możliwości odliczenia przez spółkę podatku naliczonego od wydatków związanych ze zbyciem przedsiębiorstwa. Organ odwoławczy twierdził, że odliczenie jest możliwe tylko w przypadku bezpośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi, a sprzedaż przedsiębiorstwa, będąca istotą działalności spółki, nie spełnia tego warunku, gdyż sama w sobie jest wyłączona z opodatkowania. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że ocena organów narusza zasadę neutralności VAT i że spółka musi mieć możliwość odzyskania podatku naliczonego. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje nie tylko w przypadku bezpośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi, ale także gdy istnieje związek pośredni, a wydatki te można zakwalifikować jako koszty ogólne działalności gospodarczej podatnika. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. sprawy C-26/12 PPG Holdings BV, C-408/98 Abbey National, C-465/03 Kretztechnik AG), NSA stwierdził, że wydatki związane ze zbyciem przedsiębiorstwa, które jest kontynuowane w ramach działalności opodatkowanej, stanowią koszty ogólne i jako takie dają prawo do odliczenia podatku naliczonego. Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy, nie uwzględniając pośredniego związku wydatków z działalnością opodatkowaną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych ze zbyciem przedsiębiorstwa, gdy stanowią one koszty ogólne działalności opodatkowanej.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji, w której zbyte przedsiębiorstwo było częścią szerszej działalności opodatkowanej VAT, a wydatki związane ze zbyciem można uznać za koszty ogólne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydatki poniesione w związku ze zbyciem przedsiębiorstwa, które jest wyłączone z opodatkowania VAT, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jeśli są związane z ogólną działalnością gospodarczą podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki te mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jeśli można je zakwalifikować jako koszty ogólne działalności gospodarczej podatnika, która jest opodatkowana VAT.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na orzecznictwo TSUE, uznał, że prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje od wydatków związanych ze zbyciem przedsiębiorstwa, jeśli stanowią one koszty ogólne działalności opodatkowanej. Kluczowy jest pośredni związek z całością działalności gospodarczej, a nie tylko bezpośredni z konkretną transakcją opodatkowaną.
Czy organ podatkowy może wymagać, aby związek pomiędzy zakupami a sprzedażą opodatkowaną, uzasadniający odliczenie VAT, był "niewątpliwy i bezsporny"?
Odpowiedź sądu
Nie, takie twierdzenie organu jest nieuprawnione. Prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, a decydujące znaczenie ma zamierzony związek z czynnościami opodatkowanymi, który może być bezpośredni lub pośredni.
Uzasadnienie
NSA skrytykował stanowisko organu o konieczności "niewątpliwego i bezspornego" związku zakupów z czynnościami opodatkowanymi, wskazując, że związek ten może być pośredni i wynikać z ogólnego funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego (suma kwot podatku wynikającego z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług lub dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi).
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 6 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
u.p.t.u. art. 112b § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy dodatkowego zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 87 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy lub do zwrotu.
u.p.t.u. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki związane ze zbyciem przedsiębiorstwa, które można zakwalifikować jako koszty ogólne działalności opodatkowanej, dają prawo do odliczenia VAT naliczonego. • Związek pomiędzy zakupami a czynnościami opodatkowanymi może mieć charakter pośredni i wynikać z ogólnego funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Odrzucone argumenty
Odliczenie VAT naliczonego jest możliwe tylko w przypadku bezpośredniego związku wydatków z konkretną transakcją opodatkowaną. • Wydatki związane ze zbyciem przedsiębiorstwa, które jest wyłączone z opodatkowania, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Godne uwagi sformułowania
każdy przypadek odliczenia tego podatku musi wprost wynikać z obowiązujących przepisów • odliczenie podatku naliczonego jest fundamentalnym prawem podatnika, które wynika z zasady neutralności podatku od towarów i usług • związek ten musi być niewątpliwy i bezsporny • Prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia będzie miał zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. • związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. • Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych ze zbyciem przedsiębiorstwa, gdy stanowią one koszty ogólne działalności opodatkowanej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji, w której zbyte przedsiębiorstwo było częścią szerszej działalności opodatkowanej VAT, a wydatki związane ze zbyciem można uznać za koszty ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu VAT – odliczania podatku naliczonego przy zbyciu przedsiębiorstwa. Wyrok opiera się na interpretacji orzecznictwa TSUE, co czyni go istotnym dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy sprzedaż firmy pozwala odliczyć VAT? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.