I FSK 571/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wspólnego prowadzenia działalności rolniczej w zakresie chowu drobiu przez ojca i syna na potrzeby podatku VAT.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za 2013 r., gdzie organ podatkowy zakwestionował odrębność działalności rolniczej prowadzonej przez syna skarżącego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że ojciec i syn wspólnie prowadzili działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu na terenie gospodarstwa rolnego ojca. NSA potwierdził to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną, wskazując na brak możliwości funkcjonowania dwóch odrębnych podatników VAT w ramach jednego gospodarstwa rolnego i uznając umowę najmu między ojcem a synem za fikcyjną.
Przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok WSA w Lublinie, który oddalił skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za 2013 r. Organ podatkowy zakwestionował rzetelność deklaracji VAT skarżącego, stwierdzając zaniżenie obrotu z tytułu sprzedaży drobiu, który został zafakturowany na syna skarżącego, S.M. Organ ustalił, że skarżący i jego syn wspólnie prowadzili działalność rolniczą w zakresie chowu i hodowli drobiu, a skarżący nie wykazał w swojej ewidencji sprzedaży drobiu pochodzącego od syna. WSA w Lublinie uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że syn skarżącego nie spełniał warunków rolnika ryczałtowego, a umowa najmu kurników między ojcem a synem była fikcyjna. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził ustalenia sądów niższych instancji. NSA podkreślił, że w ramach jednego gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona jest wyłącznie działalność rolnicza, może działać tylko jeden podatnik VAT, który złożył zgłoszenie rejestracyjne. Sąd uznał, że skarżący i jego syn wspólnie prowadzili działalność rolniczą w zakresie chowu i sprzedaży drobiu, co potwierdzają m.in. wspólne prowadzenie działalności w obiektach na terenie gospodarstwa ojca, odprowadzanie składek za syna przez ojca oraz przekazywanie większości należności przez syna na rachunek ojca. NSA uznał umowę najmu za fikcyjną, wskazując na późne jej złożenie, rozbieżności w opłatach za media oraz fakt, że skarżący sam prowadził działalność w tych samych kurnikach. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący powinien wliczyć do swojego obrotu VAT obrót z faktur wystawionych na rzecz syna, który wspólnie z nim prowadził działalność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, można uznać, że prowadzili wspólnie działalność rolniczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wspólne prowadzenie działalności potwierdzają m.in. prowadzenie jej w obiektach na terenie gospodarstwa ojca, odprowadzanie składek za syna przez ojca oraz przekazywanie większości należności przez syna na rachunek ojca. Umowa najmu między nimi została uznana za fikcyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 4 i ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie lub inną działalność rolniczą, za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne. Zasada ta ma zastosowanie, gdy działalność rolnicza może być prowadzona przez więcej niż jedną osobę, szczególnie w relacjach rodzinnych. Podatnikiem VAT czynnym może być tylko jedna osoba, która złoży zgłoszenie rejestracyjne.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i ust. 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na którą będą wystawione faktury przy zakupie towarów i usług i która będzie wystawiała faktury przy sprzedaży produktów rolnych lub świadczeniu usług.
u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Tekst jednolity Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy przedmiotu opodatkowania VAT.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 19
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja rolnika ryczałtowego.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 15
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności rolniczej.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Granice swobodnego uznania przy ocenie dowodów.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wspólne prowadzenie działalności rolniczej przez ojca i syna w zakresie chowu drobiu. Fikcyjność umowy najmu kurników między ojcem a synem. Nierzetelność ewidencji VAT skarżącego z powodu niewykazania obrotu z faktur wystawionych na syna.
Odrzucone argumenty
Działalność syna była odrębna od działalności rolniczej ojca. Umowa najmu kurników była ważna i stanowiła podstawę do odrębnego rozliczania VAT przez syna. Odrębne zgłoszenie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych przez syna świadczy o odrębności działalności. Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
w ramach jednego gospodarstwa rolnego nie może więc działać dwóch podatników prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, czy wyłącznie działalność rolniczą. umowa najmu została złożona na użytek tego postępowania. zarówno umowa najmu jak i korekty deklaracji (...) stanowią linię obrony skarżącego, po dokonanej przez organ kontroli.
Skład orzekający
Maria Dożynkiewicz
przewodniczący
Danuta Oleś
sprawozdawca
Bożena Dziełak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wspólne prowadzenie działalności rolniczej przez członków rodziny na terenie jednego gospodarstwa rolnego skutkuje obowiązkiem jednego podatnika VAT do rozliczenia całego obrotu, nawet jeśli część transakcji jest fakturowana na inną osobę. Podważenie fikcyjnych umów najmu jako sposobu na sztuczne rozdzielenie działalności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy działalność rolnicza jest prowadzona wyłącznie w ramach gospodarstwa rolnego. Interpretacja przepisów dotyczących VAT dla rolników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują relacje rodzinne i umowy cywilnoprawne w kontekście podatkowym, szczególnie w rolnictwie. Jest to przykład walki z optymalizacją podatkową.
“Ojciec i syn prowadzili wspólne gospodarstwo, ale fiskus widział tylko jednego podatnika VAT. Czy umowa najmu uratowała sytuację?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 571/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-03-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bożena Dziełak Danuta Oleś /sprawozdawca/ Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1164/22 - Wyrok NSA z 2024-03-20 I SA/Lu 591/15 - Wyrok WSA w Lublinie z 2015-11-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 15 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 96 ust. 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bożena Dziełak, Protokolant Katarzyna Falkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 591/15 w sprawie ze skargi B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L.) z dnia 25 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały I - IV 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B.M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. kwotę 5.400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok z 27 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 591/15, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 25 marca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzją z 29 grudnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. zmienił rozliczenie w podatku od towarów i usług zadeklarowane przez B.M. (dalej: "strona" lub "skarżący") w deklaracjach VAT-7 za 2013 r. i określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r. Organ zaznaczył, że w trakcie przeprowadzonego postępowania kontrolnego w gospodarstwie rolnym skarżącego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie podatku należnego mające wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług. Organ ustalił, że w rejestrach sprzedaży za poszczególne kwartały 2013 r. skarżący zaniżył obrót i kwoty podatku należnego, ponieważ nie wykazał wartości sprzedanego drobiu do firmy S. S.A. i W. S.A. pochodzącego z jego gospodarstwa rolnego, które zostały zafakturowane na jego syna S.M. Stwierdzono, że skarżący w sposób nierzetelny prowadził ewidencję dla potrzeb podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2013 r. w części dotyczącej określenia podstawy opodatkowania oraz kwot podatku należnego. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, stwierdził, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalony stan faktyczny związany z przedmiotem opodatkowania, tj. sprzedażą drobiu. Organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów uznał, że skarżący w 2013 r. prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu i hodowli drobiu wspólnie z synem, natomiast skarżący kwestionując ten fakt, podniósł, że on, jak i syn prowadzili taką działalność odrębnie - on jako podatnik VAT, syn jako rolnik ryczałtowy. Organ odwoławczy przypomniał, że w okresie objętym kontrolą skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie chowu i hodowli drobiu. Uzyskiwał przychody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej - uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą kaczek i gęsi. Podatnik pod firmą: Gospodarstwo Rolne M.B., dokonywał dostaw młodego drobiu rzeźnego (kaczek pekin i gęsi) opodatkowanych zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego i odwoławczego wielokrotnie wskazywał, iż działania organu skarbowego dotyczą innego podmiotu, a skarżący nigdy nie był posiadaczem drobiu stanowiącego własność S.M. Na żadnym etapie prowadzonych postępowań organy podatkowe nie wyjaśniły dlaczego naliczają podatek VAT od sprzedaży drobiu stanowiącego własność innej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że zasadniczą kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalony stan faktyczny związany z przedmiotem opodatkowania, tj. sprzedażą drobiu. W ocenie Sądu dokonane w toku postępowania kontrolnego ustalenia dawały organom podatkowym podstawę do stwierdzenia, że S.M. nie spełniał warunków rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 ust. 19 ustawy o VAT. Nie posiadał gospodarstwa rolnego, nie dzierżawił żadnych gruntów rolnych, nie figurował w rejestrach wymiarowych podatków i opłat lokalnych gminy, był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez skarżącego (ojca) jako członek rodziny. Jedynie wspólnie z ojcem hodował drób, który następnie odsprzedawał. Organy podatkowe zasadnie nie dały wiary twierdzeniom skarżącego, że syn prowadził samodzielne gospodarstwo rolne w wydzierżawionych mu pomieszczeniach gospodarczych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wynajem wszystkich trzech kurników przez skarżącego na rzecz syna w 2012 r. nie mógł mieć miejsca, ponieważ w okresie objętym kontrolą działalność obejmującą chów i hodowlę drobiu, pod tym samym adresem i w tych samych obiektach, prowadzili zarówno skarżący jak i S.M. Ponadto koszty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz), koszty adaptacji kurników ponoszone były wyłącznie przez skarżącego, co było wbrew postanowieniom przedstawionej organom skarbowym umowy najmu. Według Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że na uzyskanie przychodu z tytułu najmu skarżący powołał się po zapoznaniu się z ustaleniami kontroli, w złożonych 15 grudnia 2014 r. wyjaśnieniach i uwagach do protokołu badania ksiąg, przy czym na potwierdzenie faktu zawarcia takich umów nie załączył żadnych dowodów. Kserokopia umowy najmu zawartej 2 stycznia 2013 r. wraz z załącznikami wpłynęła do organu podatkowego 30 grudnia 2014 r. tj. po wydaniu decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2013 r. Na załączonym do umowy poleceniu przelewu na kwotę 10.000 zł widnieje data wystawienia 10 stycznia 2014 r., zaś w treści polecenia przelewu podano "przeksięgowanie" bez podania żadnych danych przeprowadzonej operacji. Natomiast na załączonym dowodzie wpłaty z 15 grudnia 2014 r. w treści podano czynsz za najem kurników kwota 13.000 zł. Sąd uznał, że to skarżący ma status podatnika VAT z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. Przyjęcie stanowiska skarżącego oznaczałoby, że w ramach już funkcjonującego gospodarstwa rolnego działałoby drugie gospodarstwo, a ponadto w ramach istniejącego gospodarstwa byłoby dwóch podatników, którzy samodzielnie dokonywaliby rozliczeń podatku VAT. W ocenie Sądu taka konstrukcja prawna nie jest dopuszczalna na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Zarówno działalność skarżącego jak i jego syna jest nierozerwalnie związana z prowadzonym przez nich gospodarstwem rolnym, dlatego też organy słusznie przyjęły, że prowadzą oni działalność rolniczą. Sąd podkreślił, że skoro skarżący składając zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług wybrał status podatnika opodatkowanego podatkiem VAT na zasadach ogólnych z gospodarstwa rolnego własnego, w ramach którego prowadzony był również chów i hodowla drobiu przez syna, to dla potrzeb podatku od towarów i usług działalność rolniczą skarżącego i jego syna należało traktować łącznie, bowiem była to wspólna działalność w zakresie chowu drobiu i w tym samym obiekcie. W konsekwencji skarżący w ewidencji sprzedaży winien wykazać cały obrót uzyskany z prowadzonej działalności rolniczej, w tym z członkiem rodziny (synem). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 P.p.s.a, przez odmowę ich zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji, iż organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, tj.: a) art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, iż nierówno traktowano interes skarżącego i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięto wątpliwości w sprawie na niekorzyść skarżącego, co w oczywisty sposób narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; b) art. 191 Ordynacji podatkowej przez odmowę jego zastosowania, tj. poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodnego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, tj. z żadnego dowodu nie wynika, że w zakresie chowu i hodowli drobiu S.M.i B.M. łącznie prowadzili działalność, a wręcz przeciwnie - działalność S.M. jest odrębna od działalności rolniczej wykonywanej przez B.M., o czym świadczy m.in. odrębne zgłoszony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, oraz płacony przez syna na rzecz skarżącego czynsz z tytułu najmu nieruchomości; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., przez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż rzekomo ze zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika, iż chów i hodowla drobiu przez syna skarżącego była prowadzona w ramach gospodarstwa rolnego skarżącego i dlatego też należało ją traktować jako wspólną działalność gospodarczą dla potrzeb podatku od towarów i usług, podczas gdy z żadnego dowodu nie wynika, że w zakresie chowu i hodowli drobiu S.M.i B.M. łącznie prowadzili działalność, a wręcz przeciwnie - działalność S. M. jest odrębna od działalności rolniczej wykonywanej przez B. M., o czym świadczy m.in. odrębne zgłoszony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., przez odmowę jego zastosowania, wskutek nie dostrzeżenia przez Sąd, iż organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj.: a) art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez odmowę zastosowania, przejawiającą się bezpodstawnym przyjęciem, że skarżący i jego syn S. M. wspólnie prowadzili działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu, podczas gdy skarżący nie prowadził łącznie z synem działalności w ww. zakresie, a w konsekwencji nie mógł rozporządzać towarem (drobiem) stanowiącym własność S. M., stąd nie powinien odpowiadać za zobowiązania syna w podatku od towarów i usług; b) art. 96 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 3 i 4 ustawy o VAT poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw prawnych i faktycznych, tj. w sytuacji gdy S. M. prowadził działalność w wynajętych nieruchomościach, które zostały mu udostępnione przez skarżącego, a nie wspólnie ze skarżącym; fakt, że skarżący nie był osobą określoną w art. 15 ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy, ponieważ wykonywał inną działalność niż wyłącznie prowadzenie gospodarstwa rolnego, potwierdza chociażby uzyskanie przez skarżącego obrotu z wynajmu; c) art. 2 pkt 19 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT przez odmowę zastosowania, przejawiającą się bezpodstawnym przyjęciem, iż na gruncie ww. ustawy skarżący osiągnął przychody ze sprzedaży drobiu należącego do S. M., podczas gdy skarżący nie prowadził łącznie z synem działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu, i nie mógł rozporządzać (jak właściciel) towarem stanowiącym własność S. M., zwłaszcza że obydwaj byli pełnoprawnymi podatnikami ż tytułu wykonania działalności w działach specjalnych; 4. art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie, co z kolei było wynikiem całkowicie błędnego przyjęcia, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - w sytuacji, gdy z ww. w kolejnych zarzutach względów, jest dokładnie odwrotnie, albowiem mamy do czynienia z naruszeniem całego szeregu przepisów prawa, a w konsekwencji zasadne jest stanowisko, iż Sąd I instancji winien był skargę uwzględnić; II materialnego tj.: 1. art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się bezpodstawnym przyjęciem, że skarżący i jego syn S. M. wspólnie prowadzili działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu, podczas gdy skarżący nie prowadził łącznie z synem działalności w ww. zakresie, a w konsekwencji nie mógł rozporządzać (jak właściciel) towarem (drobiem) stanowiącym własność S. M., stąd nie powinien odpowiadać za zobowiązania syna w podatku od towarów i usług; 2. art. 15 ust. 3 i 4 w zw. z art. 96 ust. 2 ustawy o VAT poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw prawnych i faktycznych, tj. w sytuacji gdy S. M. prowadził działalność w wynajętych nieruchomościach, które zostały mu udostępnione przez skarżącego, a nie wspólnie ze skarżącym; fakt, że skarżący nie był osobą określoną w art. 15 ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy, ponieważ wykonywał inną działalność niż wyłącznie prowadzenie gospodarstwa rolnego, potwierdza chociażby uzyskanie przez skarżącego obrotu z wynajmu; 3. art. 2 pkt 19 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT przez odmowę jego zastosowania, przejawiającą się bezpodstawnym przyjęciem, iż na gruncie ww. ustawy skarżący osiągnął przychody ze sprzedaży drobiu należącego do S. M., a skarżący nie prowadził łącznie z synem działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu, i w konsekwencji nie mógł rozporządzać (jak właściciel) towarem stanowiącym własność S. M., zwłaszcza że obydwaj byli pełnoprawnymi podatnikami z tytułu wykonania działalności w działach specjalnych. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w L. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu podatkowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. W związku z tym, że w ramach naruszeń przepisów postępowania kwestionowany jest stan faktyczny ustalony w sprawie w pierwszej kolejności ocenić należy zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty w zakresie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego poddać można bowiem ocenie przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Przed przystąpieniem jednak do oceny zarzutów w zakresie naruszeń przepisów postępowania wskazać należy, że ustawa o VAT w odniesieniu do osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie lub prowadzących wyłącznie inną działalność rolniczą w sposób szczególny określa status podatnika. Co do zasady ze względu na treść art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W przypadku natomiast osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika stosownie do treści art. 15 ust. 4 ustawy o VAT uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1. Zasada ta ze względu na treść art. 15 ust. 5 ustawy o VAT ma odpowiednie zastosowanie do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach. Regulacja zawarta w art. 15 ust. 4 i ust. 5 ustawy o VAT jest wynikiem tego, że gospodarstwo rolne, czy inna działalność rolnicza mogą być prowadzone przez więcej niż jedną osobę, szczególnie w ramach relacji rodzinnych. Sytuacja tych osób zbliżona jest do sytuacji wspólników spółki osobowej. Z uwagi na specyfikę sytuacji tych podmiotów ustawodawca w sposób szczególny określił też status podatnika wskazując, że podatnikiem VAT czynnym może być w takim przypadku tylko jedna osoba tj. ta, która złoży zgłoszenie rejestracyjne. W myśl bowiem art. 96 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i ust. 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na którą będą wystawione faktury przy zakupie towarów i usług i która będzie wystawiała faktury przy sprzedaży produktów rolnych lub świadczeniu usług. Cytowany art. 96 ust. 2 ustawy o VAT jest więc dopełnieniem regulacji zawartej w art. 15 ust. 4 i ust. 5 tej ustawy Nie powinno budzić wątpliwości to, że działalność w zakresie fermowej hodowli i chowu drobiu rzeźnego i nieśnego jest działalnością rolniczą, o której mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o VAT. Wyraźnie wynika to z definicji działalności rolniczej zawartej w art. 2 pkt 15 ustawy o VAT. W myśl bowiem tego przepisu przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych oraz bambusa, a także świadczenie usług rolniczych. Ze względu na regulacje zawarte w art. 15 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 96 ust. 2 ustawy o VAT w ramach jednego gospodarstwa rolnego nie może więc działać dwóch podatników prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, czy wyłącznie działalność rolniczą. W skardze kasacyjnej skarżący polemizując ze stanowiskiem organów co do braku możliwości uznania jego syna za rolnika ryczałtowego i odrębnego podatnika podatku VAT w odniesieniu do działalności rolniczej, a także odrębnego rozliczania obrotów z faktur wystawionych na nazwisko syna powołuje się na odrębnie zgłoszony obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej oraz przedłożoną po wydaniu decyzji umowę najmu kurników zawartą z synem. Wbrew jednak temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej prawidłowo przyjęto w tej sprawie, że skarżący z synem wspólnie prowadzili działalność rolniczą w zakresie chowu i hodowli drobiu. Z ustaleń dokonanych w tej sprawie wynika, że syn skarżącego nie figuruje w ewidencji podatkowej podatników podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości, nie jest też zarejestrowany w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych. To skarżący figuruje w ewidencji podatkowej jako podatnik podatku rolnego. Skarżący odprowadzał też składki do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego za siebie żonę i swego syna S M. Działalność w zakresie chowu i sprzedaży drobiu prowadzona była przez skarżącego i jego syna w obiektach znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego należącego do skarżącego. Te okoliczności jak również to, że syn skarżącego większość należności za dostarczony drób przekazywał niezwłocznie na rachunek skarżącego jak trafnie przyjęto w tej sprawie świadczą o tym, że skarżący wspólnie z synem prowadzili działalność rolniczą w zakresie chowu i sprzedaży drobiu. Oceny wskazanej wyżej podważyć skutecznie nie może powoływanie się przez skarżącego na umowę najmu kurników zawartą z synem, czy zgłoszenie odrębnego obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Prawidłowo bowiem przyjęto w tej sprawie, że okoliczności tej sprawy wskazują, że umowa najmu została złożona na użytek tego postępowania. Świadczą o tym chociażby takie okoliczności jak te, że złożono ją dopiero po wydaniu decyzji, mimo zawartych w niej odmiennych postanowień opłaty za gaz oraz za energię elektryczną regulowane były przez skarżącego, skarżący wykazywał wydatki inwestycyjne związane z modernizacją kurników, najem miał dotyczyć wszystkich trzech kurników, gdy tymczasem skarżący w tym samym czasie prowadził działalność w zakresie chowu i sprzedaży drobiu. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości to, że zarówno umowa najmu jak i korekty deklaracji, złożone 23 grudnia 2014 r., w których skarżący wykazał przychód i dochód z najmu stanowią linię obrony skarżącego, po dokonanej przez organ kontroli. Słusznie Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę na to, że w korekcie deklaracji dotyczącej przychodu z najmu wykazano kwoty, które nie odpowiadają załączonym do umowy najmu przelewom, ponadto w treści przelewów podano ogólnie jako przyczynę "przeksięgowanie". Uwzględniając powyższe były podstawy do uznania, że skarżący wspólnie z synem prowadzili działalność rolniczą w zakresie chowu i sprzedaży drobiu. Ocena w tym zakresie oparta została na całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, jest przy tym logiczna i przekonująca. Nie narusza więc, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, zasady swobodnej oceny określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Dla oceny, czy dany podmiot jest podatnikiem podatku VAT nie ma też większego znaczenia fakt odrębnego zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatku dochodowym, gdyż w żaden sposób nie może on podważyć oceny dokonanej w tej sprawie, że skarżący wspólnie z synem prowadzili działalność rolniczą. Wbrew też temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej nie doszło w tej sprawie do naruszenia zasady zaufania. To, że w sprawie tej dokonano odmiennej oceny od tej, której oczekiwał skarżący, czy też że nie uwzględniono odrębnego zgłoszenia obowiązku w podatku dochodowym nie oznacza, że w związku z tym doszło do naruszenia zasady zaufania określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 2 Konstytucji RP. Wobec niepodważenia w skardze kasacyjnej skutecznie oceny, że skarżący wspólnie z synem prowadził działalność rolniczą w zakresie chowu i sprzedaży drobiu, za niezasadne uznać należy zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego. Stan faktyczny ustalony w sprawie mieści się bowiem w dyspozycji art. 15 ust. 4 i ust. 5 ustawy o VAT. Skoro zatem skarżący dokonał w trybie art. 19 ust. 2 ustawy o VAT zgłoszenia rejestracyjnego rezygnując ze zwolnienia, to do obrotu z działalności rolniczej powinien wliczyć obrót wynikający z faktur wystawionych na rzecz jego syna, który wspólnie ze skarżącym tę działalność prowadził. Nie doszło więc do naruszenia w tej sprawie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw stosownie do treści art. 184 P.p.s.a. oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI