I FSK 567/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że podatnik nie miał obowiązku weryfikowania kontrahenta w zakresie prawa do odliczenia VAT, jeśli organy nie udowodniły jego wiedzy o przestępstwie.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur za usługi transportowe turbiny wiatrowej. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, twierdząc, że usługi nie zostały wykonane przez wystawcę faktur, R. D. Sąd uznał, że organy udowodniły niewykonanie usług przez R. D., jednak nie wykazały, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie lub nadużyciu związanym z transakcją, co jest kluczowe dla odmowy prawa do odliczenia zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą K. G. prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za listopad i grudzień 2014 r. w wysokości odpowiednio 122.297 zł i 68.094 zł. Spór dotyczył faktur za usługi transportowe turbiny wiatrowej wystawionych przez R. D. Organy podatkowe uznały, że R. D. nie posiadał uprawnień, środków ani nie udokumentował wykonania usług, a jego twierdzenia o litewskim podwykonawcy były niewiarygodne. Sąd zgodził się, że R. D. nie wykonał usług, jednakże podkreślił, że organy podatkowe nie wykazały, iż skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie popełnionym przez wystawcę faktury. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym organy nie mogą generalnie wymagać od podatnika weryfikacji kontrahenta w zakresie jego statusu VAT, posiadania towarów czy wywiązywania się z obowiązków podatkowych, a ciężar udowodnienia wiedzy podatnika o przestępstwie spoczywa na organach. Sąd wskazał, że skarżący zlecił organizację transportu sprzedającemu turbiny, M. B., i nie miał obowiązku weryfikowania przewoźnika, zwłaszcza że do czasu otrzymania faktury nie wiedział, kto jest faktycznym przewoźnikiem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględniając wykładnię przepisów TSUE i badając, czy skarżący miał świadomość udziału w przestępstwie lub nadużyciu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik ma prawo do odliczenia, jeśli organy podatkowe nie udowodniły jego wiedzy o przestępstwie lub nadużyciu, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały, iż skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie popełnionym przez wystawcę faktury. Ciężar udowodnienia tej wiedzy spoczywa na organach, a podatnik nie ma obowiązku weryfikowania kontrahenta w zakresie jego statusu VAT czy faktycznego wykonania usługi, jeśli nie ma ku temu obiektywnych przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego, w tym gdy faktura dokumentuje czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie lub nadużyciu związanym z transakcją, co jest warunkiem odmowy prawa do odliczenia VAT zgodnie z orzecznictwem TSUE. Skarżący zlecił organizację transportu sprzedającemu turbiny, a nie bezpośrednio wystawcy faktury, co zwalnia go z obowiązku weryfikacji przewoźnika. Błędna wykładnia i zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez organy podatkowe.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe uznały, że usługi transportowe udokumentowane fakturami nie zostały wykonane przez ich wystawcę (R. D.). Skarżący nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahenta, przyjmując faktury od podmiotu, o którym dowiedział się po zakończeniu transakcji.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe nie wykazały, że na podstawie obiektywnych przesłanek, podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT to organy podatkowe są zobowiązane wykazać, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od odbiorcy faktury, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem
Skład orzekający
Joanna Tarno
przewodniczący
Anna Świderska
sprawozdawca
Teresa Porczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że ciężar udowodnienia wiedzy podatnika o przestępstwie kontrahenta spoczywa na organach podatkowych, a podatnik nie ma obowiązku nadmiernej weryfikacji kontrahentów w kontekście prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organizacja transportu była zlecona przez sprzedającego towar, a nie bezpośrednio przez nabywcę usług transportowych. Kluczowe jest orzecznictwo TSUE, które jest wiążące.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa podatkowego - prawa do odliczenia VAT i odpowiedzialności podatnika za działania kontrahentów, z odwołaniem do orzecznictwa TSUE. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy musisz weryfikować każdego kontrahenta, aby odliczyć VAT? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 532/19 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2019-10-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-07-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Świderska /sprawozdawca/ Joanna Tarno /przewodniczący/ Teresa Porczyńska Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 567/20 - Wyrok NSA z 2024-04-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2014 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] r. w sprawie określenia K.G. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni, za listopad i grudzień 2014 r. w wysokości odpowiednio: 122.297 zł i 68.094 zł. W listopadzie i grudniu 2014 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą A, której przedmiotem było: wydobywanie żwiru i piasku oraz sprzedaż żywych zwierząt i zbóż. We wskazanych miesiącach podatnik odliczył podatek naliczony faktur dotyczących zakupu usług transportowych turbiny wiatrowej: 1) z 6 listopada 2014 r. Nr [...] (kwota netto: 153.162,20 zł, podatek VAT: 35.227,31 zł), 2) z 5 grudnia 2014 r. Nr [...] (kwota netto: 150.367,56 zł podatek VAT: 34.584,54 zł) - wystawionych przez firmę A. Organ odwoławczy podał, że wobec wystawcy faktur Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O., na podstawie m.in. art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, wydał [...] grudnia 2016 r. dwie decyzje (ostateczne) za okres: sierpień, październik i listopad 2014 r. i za okres: marzec, wrzesień i grudzień 2014 r., stanowiące istotne dowody potwierdzające nierzetelność transakcji zakupu przez skarżącego usług transportu ponadnormatywnego. We wskazanych rozstrzygnięciach orzeczono bowiem o obowiązku zapłaty podatku wynikającego m.in. z faktur wystawionych w listopadzie i grudniu 2014 r. na rzecz skarżącego i stwierdzono, że R.D. świadomie nie ujawniał prowadzenia działalności gospodarczej i będąc niezarejstrowanym podatnikiem podatku VAT wystawił i wprowadził do obrotu prawnego faktury za "rzekome" usługi transportowe przewozu turbin wiatrowych, które nie dokumentują faktycznego przebiegu zdarzeń. Z ustaleń poczynionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. wynika, że firma B zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej dokonała rejestracji działalności w przedmiocie transportu drogowego towarów natomiast nie zarejestrowała się jako podatnik podatku od towarów i usług i nie składała deklaracji VAT-7. R. D. nie przedłożył żadnej dokumentacji źródłowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. faktur VAT, ksiąg podatkowych, ewidencji środków trwałych, wyciągów z rachunków bankowych, zezwoleń na przejazdy pojazdami nienormatywnymi, czy umów handlowych (dotyczących świadczenia usług transportowych) zawartych z innymi przewoźnikami. Przesłuchany 20 lipca 2015 r. w charakterze strony R.D. zeznał, że działalność, którą wykonywał polegała na pozyskiwaniu ładunku i pośredniczeniu w jego transporcie pomiędzy firmą C, a ostatecznymi odbiorcami, na rzecz których wystawiał faktury. Według zeznań R.D. usługę transportu na rzecz skarżącego wykonała firma litewska D z K., z którą kontaktował się za pośrednictwem aplikacji telefonicznej i z którą rozliczał się w formie gotówkowej do rąk kierowcy. R. D. zeznał, że nie posiada żadnych faktur VAT, listów przewozowych CMR dokumentujących wykonanie usług. Nie posiada też środków transportu do wykonywania oferowanych usług ponadnormatywnego transportu, tytułów prawnych do użytkowania samochodów służących do ich wykonywania, ani żadnych umów dokumentujących wykonanie takich usług przez innych przewoźników. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w wystąpił do A S.A. i B S.A. z wnioskami o przekazanie historii rachunków bankowych prowadzonych w 2014 r. na rzecz R. D. Na podstawie udzielonych odpowiedzi ustalono m.in., że na jego rachunek dokonane zostały wpłaty odpowiednio: 7 listopada 2014 r. kwoty 188.389,51 zł - tytułem: "[...]" i 9 grudnia 2014 r. kwoty 184.952,10 zł - tytułem: "[...]", których źródła pochodzenia R. D. nie potrafił wyjaśnić. R. D. nie przedłożył zezwolenia ani na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani na pośrednictwo w zakresie transportu drogowego rzeczy. Na podstawie informacji z Departamentu Zarządzania Drogami i Mostami GDDKiA z 31 lipca 2015 r. i z 30 października 2015 r. ustalono, że nie zostało mu także udzielone zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym z Niemiec do Polski. Podsumowując organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że faktury VAT wystawione przez R. D. tytułem świadczenia usług transportowych na rzecz skarżącego nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych, ponieważ z pozyskanego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że R. D. nie wykonał na rzecz skarżącego zafakturowanych usług. Odnośnie do firmy [...], która wystawiła na rzecz skarżącego faktury VAT dokumentujące sprzedaż dwóch turbin wiatrowych, ustalono, na podstawie zeznań kilku osób, którym M. B. sprzedał turbiny, że transport turbin, ich montaż i demontaż organizowany był przez M. B. Żadna z przesłuchiwanych osób nie uczestniczyła w załadunku, transporcie, rozładunku, czy montażu turbin, otrzymywała jedynie fakturę za transport, na której jako wykonawca usługi figurowała firma B. Żaden ze świadków nie kontaktował się z właścicielem tej firmy, nie wiedział kto faktycznie wykonał usługę transportu, jakim środkiem, czy też kto ubezpieczał przewożony towar. Podobne zeznania złożył także skarżący - przesłuchany 18 sierpnia 2016 r. oświadczył, że współpraca z R. D. została nawiązana przez M. B., od którego kupił turbiny i który zajął się transportem, tj. zobowiązał się przywieźć i rozładować turbiny w miejscu, w którym zostały zamontowane. W sprawie tej usługi skarżący nie kontaktował się z R. D., lecz z M. B. M. B. zlecał usługę transportu, negocjował cenę, zaś skarżący miał za nią zapłacić. Skarżący nie wiedział w jakim dniu wykonana została usługa, jakim środkiem transportu, czy przewoźnik posiadał pisemne upoważnienie do odbioru towaru, kto ponosił koszty jego ubezpieczenia, kto wypełniał listy przewozowe CMR, a także jaka firma faktycznie wykonała usługę transportu. Według zeznań skarżącego złożonych 27 lutego 2018 r. M. B, z którym zawarł umowę określającą obowiązki stron, zajmowała się wszystkim: budową, transportem, skręcaniem wiatraków. Zgodnie z zeznaniem transport i wszystkie firmy, które pracowały przy budowie wiatraków były zatrudnione przez M. B. Skarżący nie podpisywał żadnej umowy dotyczącej transportu. Po przywiezieniu wiatraków skarżący otrzymał fakturę i zapłacił za transport. O terminie dostawy turbin skarżący otrzymał telefonicznie informację od M. B. W przypadku drugiej turbiny skarżący sam załatwiał dźwig do rozładunku. Skarżący oświadczył, że nie wiedział, kto rzeczywiście przywiózł turbiny. Dopiero po otrzymaniu faktury, po 2-3 dniach po dostarczeniu turbin zobaczył kto widnieje na fakturze za transport. W piśmie doręczonym do Urzędu Skarbowego w P. w dniu 28 lutego 2018 r. skarżący wskazał, że jedną z firm, która miała być wynajęta do wykonania usługi transportu przez R. D. o, była E D. C. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego D. C. nadesłał wyjaśnienia, zgodnie z którymi usługa transportu dla skarżącego została wykonana przez Spółkę z o.o. F z B., której D. C. był podwykonawcą. Usługę wykonał częściowo przy użyciu własnego taboru, a częściowy przy udziale podwykonawców. D.C. załączył do wyjaśnień szereg dokumentów: faktur, dokumentów CMR dotyczących usług transportu. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione wyjaśnienia i dokumenty nie potwierdzają, że usługi transportu zostały wykonane przez R.D., zwłaszcza w sytuacji gdy jako podwykonawcę usług transportowych R. D. wskazał firmę litewską, a nie firmę E D. C., a D. C. jako firmę zlecającą wykonanie usług wskazał Spółkę z o.o. [...]. Wyjaśnienia D.C. świadczą zatem jedynie o zrealizowaniu usług transportowych, których wykonania organ pierwszej instancji nie kwestionuje. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że sporne faktury: z 6 listopada 2014 r. Nr [...] i z 5 grudnia 2014 r. Nr [...], wystawione przez R. D. na rzecz skarżącego mające dokumentować wykonanie na rzecz strony usług transportu turbin wiatrowych, nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dokonując oceny okoliczności mających towarzyszyć wykazanym usługom udokumentowanym spornymi fakturami organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie dochował należytej staranności. Ocenił, że prowadzenie działalności, w sposób charakteryzujący się niespotykanym wręcz poziomem zaufania pomiędzy stronami transakcji, można uznać za co najmniej lekkomyślne, choćby z punktu widzenia ewentualnej reklamacji wadliwych towarów, czy nawet ich zwrotu. Sytuacja, w której przedsiębiorca ustala m.in. zasady transportu, termin dostawy z jedną firmą ([...]), a następnie przyjmuje fakturę od zupełnie innego podmiotu, o którego istnieniu dowiaduje się dopiero po zakończeniu transakcji (otrzymanie faktury), nie jest typowa w relacjach gospodarczych. Przyjmowanie faktur i dokonywanie zapłaty podmiotowi, który "pojawia się" dopiero po zakończeniu transakcji, każdemu rzetelnemu przedsiębiorcy powinno wydać się co najmniej zastanawiające. Strona nie podjęła absolutnie żadnej próby sprawdzenia firmy B. W opinii organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że strona nie działała w dobrej wierze i nie zachowała należytej staranności przy dobieraniu kontrahenta i zawieraniu z nim transakcji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. podatnik zarzucił naruszenie: 1) podstawowych zasad postępowania określonych przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w tym: a) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, b) art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, wprowadzającego obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz obowiązku uwzględnienia wniosków dowodowych strony, c) art. 191 Ordynacji podatkowej, wprowadzającego obowiązek dokonania przez organ podatkowy oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, - poprzez nieuzasadnione oddalanie wniosków dowodowych strony, które były składane celem wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wydanie zaskarżonych decyzji na podstawie materiału niepełnego, nieuwzględniającego wniosków dowodowych strony oraz zeznań świadków i strony jak również poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy oraz wybiórcze i tendencyjne rozpatrzenie materiału dowodowego skutkujące błędnym ustaleniem faktów i w konsekwencji przyjęciem, iż w sprawie brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup usług transportowych; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: a) art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "ustawa VAT"), poprzez brak zastosowania tego przepisu i pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, b) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez uznanie, że zakwestionowane przez organy transakcje nie zostały dokonane, c) art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnoty Europejskie w związku z art. 17 ust. 1 i ust. 6 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku art. 167 oraz art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - poprzez brak zastosowania tego przepisu i pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego bez wykazania działania w celu oszustwa podatkowego. Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy podatkowe pozbawiły skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z dwóch faktur wystawionych przez R. D.: 1) z 6 listopada 2014 r. Nr [...] (kwota netto: 153.162,20 zł, podatek VAT: 35.227,31 zł), 2) z 5 grudnia 2014 r. Nr [...] (kwota netto: 150.367,56 zł podatek VAT: 34.584,54 zł) - dokumentujących kupno transport dwóch turbin wiatrowych z Niemiec do Polski. Organy podatkowe uznały, że usługi transportowe udokumentowane tymi fakturami nie zostały wykonane przez ich wystawcę. W związku z tym uznały, że przedmiotowe faktury nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu transakcji, a jako podstawę prawną pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wskazały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. W ocenie sądu organy podatkowe udowodniły, że R. D. nie wykonał usług transportu turbin na rzecz skarżącego. Ze znajdujących się w aktach sprawy dwóch decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z [...] grudnia 2016 r. w sprawie nałożenia na R. D. obowiązku zapłaty podatku wynikającego z wystawionych przez niego faktur VAT, wynika, że wystawca spornych faktur nie posiadał zezwoleń niezbędnych do prowadzenia działalności przewoźnika, samochodów niezbędnych do wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej ani pozwoleń na wykonanie transportu ponadnormatywnego. Jako niewiarygodne należy ocenić twierdzenie R. D., że usługi na rzecz skarżącego wykonał przedsiębiorca litewski. R. D. nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów świadczących o tym, że podmiot ten był jego podwykonawcą. Jedyną okolicznością przemawiającą za tym, że R. D. wykonał usługi na rzecz skarżącego jest to, że na jego rachunek bankowy skarżący dokonał wpłat odpowiednio: 7 listopada 2014 r. kwoty 188.389,51 zł - tytułem: "[...]" i 9 grudnia 2014 r. kwoty 184.952,10 zł - tytułem: "[...]". Biorąc jednak pod uwagę, że organ podatkowy właściwy dla R. D. ustalił, że nie miał on ani faktycznych ani prawnych możliwości wykonania przewozu turbin wiatrowych z Niemiec do Polski, sam fakt wpływu środków pieniężnych na rachunek bankowy nie dowodzi, iż wykonał usługi transportowe. Na podstawie pisemnego oświadczenia skarżącego (pismo skarżącego złożone do US w P. w dniu 28 lutego 2018 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystąpił do D.C. prowadzącego przedsiębiorstwo transportowe pod nazwą E. Z wyjaśnień udzielonych przez D.C. oraz ze złożonych przez niego dokumentów wynika, że podmiotem, który przyjął do wykonania transport turbin wiatrowych na rzecz skarżącego była Spółka z o.o. F z siedzibą w B. (KRS [...]). Spółka ta wykonała usługę poprzez podwykonawców. Ze znajdującego się w aktach sprawy zlecenia transportu wynika, że osobą zlecającą transport w imieniu tej spółki był R. D. Organy podatkowe po otrzymaniu dokumentów od D. C., nie podjęły żadnej próby wyjaśnienia, czy jest ta sama osoba, która wystawiła sporne faktury i przyjęła zapłatę od skarżącego. Z danych zawartych w KRS wynika, że osoba o nazwisku R. D. w okresie od 06.12.2013 r. do 16.03.2018 r. była wspólnikiem Spółki z o.o. F prezesem jej zarządu. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R. D. pozwoliłoby na ustalenie, dlaczego osoba ta wystawiła faktury za transport turbin wiatrowych wskazując jako usługodawcę siebie zamiast Spółkę F czy mamy do czynienia z oszustwem, o którym mógł wiedzieć skarżący. O ile ustalenia co do tego, że R. D. nie wykonał usługi transportu, są kompletne i nie budzą zastrzeżeń, to organy podatkowe nie wykazały, że na podstawie obiektywnych przesłanek, podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (wyrok TSUE z 21 czerwca 2012 r w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahageben kft i Peter David). Wbrew wykładni przepisów dyrektywy przedstawionej przez TSUE m.in. w ww. wyroku, organy podatkowe zarzuciły podatnikowi, że nie podjął żadnych czynności w celu sprawdzenia wystawcy spornych faktur. Błąd w wykładni polega przede wszystkim na tym, że z przywołanego wyroku wynika wyraźnie, że organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT (pkt 61 wyroku, podobnie pkt 40 i 52 wyroku TSUE z 22 października 2015 r. w sprawie C‑277/14 PPUH Stehcemp sp. j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek). Odnosząc powyższe stanowisko do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie miał obowiązku ustalać, czy R. D. jest zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług, czy posiada środki transportu umożliwiające przewiezienie turbin z Niemiec i czy wywiązuje się z obowiązku składania deklaracji i zapłaty podatku. Podkreślić należy, że w myśl stanowiska TSUE zaniechanie ustalenia przez nabywcę powyższych okoliczności, nie pozbawia go prawa do odliczenia podatku naliczonego z wystawionych przez R. D. faktur VAT. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie uwzględniły również że skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania twierdził, że organizacją transportu i montażu turbin na jego nieruchomości miał, zgodnie z umową, zająć się sprzedawca turbin czyli M. B. Skarżący został przesłuchany dwukrotnie przez organ podatkowy pierwszej instancji. Podczas pierwszego przesłuchania 18 sierpnia 2016 r. zeznał, że transport turbin miał zorganizować ich sprzedawca M. B. To sprzedający miał przywieźć turbity na miejsce gdzie będą zamontowane. Zleceniodawcą usług transportu był M. B. Skarżący nie zawierał żadnej umowy, w szczególności dotyczącej transportu towarów z R. D. Wszelkie uzgodnienia dotyczące transportu prowadził M. B. On negocjował cenę, a skarżący miał ją zapłacić. Skarżący – jak wynika z treści tego przesłuchania, nie wie nic na temat wykonania usługi transportu. W sprawie transportu turbin skarżący kontaktował się wyłącznie z M. B. W piśmie z 5 września 2016 r. oznaczonym jako "Odwołanie" skarżący stwierdza, że z umowy sprzedaży turbin zawartej z M. B. wynikało, że sprzedający jest zobowiązany do zabezpieczenia i demontażu turbin, ich załadunku oraz transportu na miejsce montażu w Polsce. Koszt tych czynności pokrywa kupujący. Według spisu załączników do ww. pisma skarżący załączył umowę z M. B., jednak w aktach sprawy brak tej umowy. Z kolejnego protokołu przesłuchania skarżącego z 27 lutego 2018 r. wynika, że umowa z M. B. zaginęła. Podczas tego przesłuchania skarżący konsekwentnie twierdził, że nie nawiązywał kontaktu z R. D. Transport i wszystkie firmy, które pracowały przy budowie wiatraków były zatrudnione przez M. B. Biorąc pod uwagę, że strony umowy sprzedaży turbin tak ułożyły swoje obowiązki, że skarżący zlecił organizację przywozu turbin sprzedającemu, zobowiązując się do poniesienia kosztów transportu, to nie można od niego wymagać by weryfikował przewoźnika skoro do czasu otrzymania faktury za transport nie wiedział kto jest przewoźnikiem. Reasumując, organy podatkowe naruszyły przepisy regulujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię, nie uwzględniającą orzecznictwa TSUE oraz poprzez błędne zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie udowodniły, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że wystawca faktur dokonał przestępstwa lub dopuścił się innej nieprawidłowości. Podkreślić należy, że w świetle stanowiska TSUE to organy podatkowe są zobowiązane wykazać, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od odbiorcy faktury, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem (pkt 50 wyroku TSUE z 22 października 2015 r. w sprawie C‑277/14). Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy powinien ponownie przeanalizować zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dokumenty złożone przez D. C. Po drugie, rozważyć, czy istnieją realne możliwości uzupełnienia tego materiału dowodowego np. o przesłuchanie wystawcy zakwestionowanych faktur i sprzedawcy turbin w celu ustalenia dlaczego faktury za transport zostały wystawione przez R. D., pomimo że podmiotem, który przyjął zlecenie przetransportowania turbin była Spółka z o.o. H. Po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego organ podatkowy powinien dokonać powtórnej oceny, czy w świetle wykładni art. 86 ust. 1 ustawy o VAT dokonanej przez sąd, istnieją podstawy do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez R. D. za usługi transportowe. Organ podatkowy powinien w szczególności uwzględnić, to czy w świetle przywołanych powyżej orzeczeń TSUE, w momencie zawierania transakcji nabycia turbin wiatrowych przez skarżącego, istniały okoliczności wskazujące, że skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabycie usług transportu turbin od R. D. wiąże się z przestępstwem lub nadużyciem. Organ podatkowy powinien również wyjaśnić na czym polegało przestępstwo, czy też nadużycie i czy skarżący mógł mieć świadomość, że w nim uczestniczy oraz czy w wyniku tego przestępstwa osiągnął korzyść. Organ powinien też uwzględnić, że w świetle wykładni przepisów regulujących prawo do pomniejszenia podatku należnego, dokonanej przez TSUE, skarżący nie ma obowiązku kontrolowania swoich dostawców towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego, wpis od skargi oraz opłata skarbowa uiszczona za odpis pełnomocnictwa. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI