I FSK 1008/19

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-01
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie kasacyjneumorzenie postępowaniaśmierć stronynabycie spadkuwygaśnięcie zobowiązaniajednostka samorządu terytorialnegoOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek nabycia spadku przez gminę.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną J.Ż. od wyroku WSA w Warszawie dotyczącego podatku VAT. W trakcie postępowania ustalono, że skarżący zmarł, a spadek po nim nabyła gmina. Zgodnie z Ordynacją podatkową, zobowiązanie podatkowe wygasa w przypadku nabycia spadku przez jednostkę samorządu terytorialnego. W związku z tym, NSA uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i postanowił je umorzyć.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną J.Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2012 r. W trakcie postępowania przed NSA ustalono, że skarżący zmarł w dniu 19 marca 2020 r. Następnie, prawomocnym postanowieniem sądu stwierdzono, że spadek po zmarłym nabyła w całości Gmina S. NSA, powołując się na art. 59 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, wskazał, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości wskutek nabycia spadku przez jednostkę samorządu terytorialnego, ze skutkiem na dzień otwarcia spadku. Ponieważ sporna wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć w dacie śmierci skarżącego, a gmina nie jest jego następcą prawnym w tym zakresie, NSA uznał dalsze prowadzenie postępowania za bezcelowe. Postanowiono umorzyć postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe wygasa w całości wskutek nabycia spadku przez jednostkę samorządu terytorialnego. W związku z tym, sporna wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn.

o.p. art. 59 § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku — ze skutkiem na dzień otwarcia spadku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 924

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Dzień otwarcia spadku jest dniem śmierci spadkodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony postępowania kasacyjnego. Nabycie spadku po zmarłym skarżącym przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wygasnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Bezprzedmiotowość postępowania kasacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek nabycia spadku w całości przez [...] jednostkę samorządu terytorialnego [...] ze skutkiem na dzień otwarcia spadku sporna w niniejszej sprawie wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć w dacie śmierci skarżącego niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania [...] skoro źródło sporu [...] nie istnieje postępowanie takie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn"

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia zobowiązań podatkowych w przypadku nabycia spadku przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz umorzenia postępowania kasacyjnego z powodu bezprzedmiotowości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia spadku przez gminę i wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Nie dotyczy sytuacji, gdy spadek nabywają osoby fizyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak zdarzenia losowe (śmierć strony) i specyficzne przepisy prawa podatkowego mogą wpływać na tok postępowania sądowego, prowadząc do jego umorzenia.

Śmierć strony i nabycie spadku przez gminę zakończyły postępowanie podatkowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1008/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Wa 331/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 59 par. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 924
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J.Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 331/18, w sprawie ze skargi J.Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r., nr 1401-IOV-4.4103.297.2017.KSz, w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2012 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 331/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę J.Ż. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2012 r.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną.
Postanowieniem wydanym na rozprawie 17 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., w związku z powzięciem informacji o śmierci skarżącego, zawiesił postępowanie wszczęte ww. skargą kasacyjną.
Z poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny ustaleń wynika, że skarżący zmarł 19 marca 2020 r., a spadek po nim na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyła Gmina S. w całości (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Płocku, I Wydział Cywilny, z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I Ns [...], k. 131).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.), dalej "o.p.", zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku — ze skutkiem na dzień otwarcia spadku. Przywołany przepis prawa został dodany do Ordynacji podatkowej na mocy art. 1 pkt 50) lit a) ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy — Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649, ze zm.) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r.
Skoro zatem w niniejszej sprawie spadek po zmarłym skarżącym w całości nabyła jednostka samorządu terytorialnego (Gmina S.), co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu z 26 kwietnia 2023 r., to w myśl art. 59 § 1 pkt 11 o.p. zobowiązanie podatkowe skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od I do III kwartału 2012 r. wygasło ze skutkiem na dzień otwarcia spadku (dzień śmierci skarżącego — art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny [Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, ze zm.]), tj. 19 marca 2020 r. Powyższe oznacza, że sporna w niniejszej sprawie wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć w dacie śmierci skarżącego, a zatem Gmina S. nie jest następcą prawnym skarżącego we wspomnianym zakresie.
W konsekwencji niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania ze skargi kasacyjnej zmarłego skarżącego, skoro źródło sporu wywołanego tą skargą (zobowiązanie podatkowe) nie istnieje, jak również z tego powodu, że brak jest następcy prawnego zmarłego skarżącego, który "wszedłby" w jego miejsce do toczącego się postępowania kasacyjnego. Umorzenie postępowania kasacyjnego w takim przypadku powinno, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nastąpić na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.w zw. z art. 193 p.p.s.a., z uwagi na to, że postępowanie takie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn".
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI