I FSK 547/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną R.T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT od 250 faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżący wystawił te faktury na rzecz R.R., a następnie, po wszczęciu kontroli podatkowej u kontrahenta i czynnościach sprawdzających u siebie, wystawił faktury korygujące. Kontrahent skorygował swoje rozliczenia i zapłacił zaległość podatkową. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że poprzez korektę faktur i zapłatę podatku przez kontrahenta wyeliminował ryzyko uszczupleń budżetowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT implementuje przepisy unijne mające na celu eliminację ryzyka uszczupleń dochodów podatkowych. Sąd wskazał, że kluczowe jest, czy ryzyko uszczuplenia zostało wyeliminowane w odpowiednim czasie i czy wystawca działał w dobrej wierze. W tej sprawie skarżący działał w złej wierze, a korekta faktur nastąpiła dopiero po interwencji organów podatkowych, co nie wyłącza zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd uznał również zarzuty procesowe za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście korekty 'pustych faktur' po kontroli podatkowej, znaczenie dobrej wiary wystawcy i terminowości działań zapobiegających uszczupleniom budżetowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wystawca działał w złej wierze i korekta nastąpiła po interwencji organów. Może być mniej miarodajne dla przypadków, gdzie korekta nastąpiła z własnej inicjatywy przed jakimkolwiek działaniem organów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek zapłaty podatku VAT wykazanego na fakturze, wynikający z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, powstaje także wówczas, gdy wystawca faktury dokona jej korekty po wszczęciu postępowania kontrolnego przez organy podatkowe, a budżet państwa nie poniósł ostatecznie uszczerbku majątkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zapłaty VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT powstaje, jeśli ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych nie zostało wyeliminowane w odpowiednim czasie przez wystawcę działającego w dobrej wierze, a korekta nastąpiła dopiero w wyniku działań organów podatkowych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych. Kluczowe jest, czy ryzyko to zostało wyeliminowane w odpowiednim czasie i czy wystawca działał w dobrej wierze. W tej sprawie wystawca działał w złej wierze, a korekta faktur nastąpiła po interwencji organów, co nie wyłącza jego odpowiedzialności.
Czy wystawienie faktur korygujących przez podatnika działającego w złej wierze, po ujawnieniu przez organy podatkowe procederu wystawiania 'pustych faktur', może wyłączyć zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wystawca działał w złej wierze i korekta nastąpiła po interwencji organów, nie może on powoływać się na zasadę neutralności VAT ani na eliminację ryzyka uszczupleń budżetowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że TSUE w wyroku C-138/12 dopuszcza korektę VAT bezzasadnie wykazanego, o ile wystawca działa w dobrej wierze i ryzyko uszczuplenia zostało wyeliminowane w odpowiednim czasie. W sytuacji działania w złej wierze i korekty po kontroli, te przesłanki nie są spełnione.
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
Dyrektywa 112 art. 203
Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Implementowana przez art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.d.o.f. art. 103 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.f. art. 106i § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.f. art. 2 § pkt 31
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.f. art. 29a § ust. 13 i 14
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma na celu eliminację ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych. • Korekta faktur dokonana po wszczęciu kontroli podatkowej nie wyłącza zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jeśli wystawca działał w złej wierze. • Ryzyko uszczuplenia dochodów budżetowych nie zostało wyeliminowane w odpowiednim czasie przez skarżącego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. przez brak rozpoznania sprawy w całości. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zebrania i oceny materiału dowodowego. • Błędna wykładnia art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z przepisami UE i Konstytucji RP. • Niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku okrężnego obiegu faktur. • Niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, gdy ryzyko utraty dochodów zostało uchylone. • Niewłaściwe zastosowanie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących faktur korygujących.
Godne uwagi sformułowania
wystawił faktury VAT nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tzw. pustych faktur sensu stricto • nie wyeliminował w odpowiednim czasie ryzyka uszczupleń budżetowych • dla prawidłowej wykładni powyższego przepisu konieczna jest analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej • aby zapewnić neutralność VAT to do państw członkowskich należy ustanowienie w ich wewnętrznych porządkach prawnych możliwości skorygowania wszystkich bezzasadnie wykazanych na fakturze podatków, o ile wystawca faktury wykaże swoją dobrą wiarę • już zatem tylko z tego względu (działania w złej wierze) nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na swoistą ochronę wynikającą z zasady neutralności VAT • nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że dokonana przez niego we wrześniu 2017 r. korekta faktur sprzedaży [...] została dokonana z inicjatywy własnej skarżącego oraz we właściwym czasie, eliminując ryzyko powstania uszczupleń budżetowych
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście korekty 'pustych faktur' po kontroli podatkowej, znaczenie dobrej wiary wystawcy i terminowości działań zapobiegających uszczupleniom budżetowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wystawca działał w złej wierze i korekta nastąpiła po interwencji organów. Może być mniej miarodajne dla przypadków, gdzie korekta nastąpiła z własnej inicjatywy przed jakimkolwiek działaniem organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' i odpowiedzialności podatkowej, a orzeczenie precyzuje, kiedy korekta faktury nie chroni wystawcy przed obowiązkiem zapłaty VAT.
“Czy korekta 'pustych faktur' po kontroli chroni przed VAT? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.