Orzeczenie · 2024-02-29

I FSK 546/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-29
NSApodatkoweWysokansa
VATskarga kasacyjnapostępowanie podatkowedobra wiaranależyta starannośćdowodyanaliza rynkowaustalenia faktyczneprawo materialneprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o VAT (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 109 ust. 3) oraz błędną wykładnię art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 120, 121, 122, 180, 187 Ordynacji podatkowej, zarzucając zebranie niekompletnego materiału dowodowego i naruszenie prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione, a odmowa przeprowadzenia analizy rynkowej była uzasadniona, gdyż organ dysponował wystarczającymi dowodami. Sąd wskazał, że ciężar dowodzenia spoczywający na organach podatkowych nie jest nieograniczony, a zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w każdej sytuacji. Ponadto, sąd kasacyjny zaznaczył, że kwestia dobrej wiary (należytej staranności) podatnika należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego, co wyklucza możliwość skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego w tym zakresie. Zarzut dotyczący naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych UE nie został skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. W konsekwencji, stan faktyczny i jego ocena dokonana przez WSA pozostały wiążące dla NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie, dlaczego kwestia dobrej wiary podatnika w VAT jest ustaleniem faktycznym, a nie kwestią prawa materialnego, oraz ograniczenia obowiązku organów podatkowych w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia VAT za konkretny okres i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa przeprowadzenia analizy rynkowej przez organ podatkowy stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121, 122, 180, 187 O.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przeprowadzenia analizy rynkowej była uzasadniona, gdyż organ dysponował wystarczającymi dowodami do ustalenia stanu faktycznego, a ciężar dowodzenia nie jest nieograniczony.

Uzasadnienie

Organ podatkowy nie ma obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli zebrane materiały są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Analiza rynkowa nie była niezbędna, gdyż inne dowody (np. zapisy na rachunkach bankowych) pozwoliły na stwierdzenie, że obrót był organizowany w celu wyłudzenia VAT.

Czy kwestia dobrej wiary (należytej staranności) podatnika w kontekście VAT może być przedmiotem zarzutu naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie czy podatnik zachował należytą staranność należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Dobra wiara jest faktem, a nie normą prawną. Ustalenie jej istnienia lub braku opiera się na analizie okoliczności faktycznych sprawy, a nie na wykładni przepisów prawa materialnego. W związku z tym, nie można skutecznie podnosić zarzutu naruszenia prawa materialnego w tym zakresie.

Czy naruszenie art. 120 O.p. w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE poprzez brak dostępu do wszystkich dowodów zebranych w powiązanych postępowaniach mogło być skutecznie podniesione jako zarzut w skardze kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie został skutecznie podniesiony, ponieważ nie powiązano go z naruszeniem przez WSA w Lublinie art. 134 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Zarzut dotyczący braku dostępu do dowodów pojawił się po raz pierwszy w skardze kasacyjnej i nie został powiązany z naruszeniem przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (art. 134 p.p.s.a.), co uniemożliwiło jego ocenę przez NSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną skarżącego P. D. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (15)

Główne

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 99 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 109 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w związku z art. 99 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. • Błędna wykładnia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1 O.p.) poprzez zebranie niekompletnego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 120 O.p. w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE poprzez ograniczenia prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym • sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • ciężar dowodzenia w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru nieograniczonego • zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia • kwestie tzw. należytej staranności kupieckiej (dobrej wiary) należą do sfery ustaleń z zakresu stanu faktycznego • istnienie lub brak dobrej wiary jest w związku z tym faktem, a nie normą prawną • Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego kwestia dobrej wiary podatnika w VAT jest ustaleniem faktycznym, a nie kwestią prawa materialnego, oraz ograniczenia obowiązku organów podatkowych w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia VAT za konkretny okres i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych dla podatników kwestii dowodowych i interpretacyjnych w VAT, a także precyzyjnych zasad formalnych skargi kasacyjnej. Wyjaśnia, co jest ustaleniem faktycznym, a co prawem materialnym.

Dobra wiara w VAT: Czy to fakt, czy prawo? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie dla podatników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst