I FSK 547/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu w sprawie klasyfikacji taryfowej ostropestu plamistego, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego o opinię biegłego.
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej ziarna ostropestu plamistego importowanego z Kazachstanu, co miało wpływ na wysokość podatku VAT. Organy celno-skarbowe zaklasyfikowały towar jako roślinę leczniczą (kod 1211 WTC) zamiast nasion oleistych (kod 1207 WTC), stosując wyższą stawkę VAT. WSA w Lublinie oddalił skargę podatniczki. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, uznając, że materiał dowodowy był niewystarczający do jednoznacznego ustalenia przeznaczenia towaru i klasyfikacji taryfowej, wskazując na potrzebę powołania biegłego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Spór dotyczył klasyfikacji taryfowej importowanego ziarna ostropestu plamistego, które organy zaklasyfikowały do kodu 1211 WTC (rośliny stosowane głównie w farmacji), podczas gdy podatniczka wnosiła o klasyfikację do kodu 1207 WTC (nasiona oleiste). W konsekwencji zastosowano stawkę VAT 23% zamiast niższej. WSA w Lublinie uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a dominujące znaczenie ostropestu jako rośliny leczniczej uzasadniało klasyfikację do pozycji 1211 WTC. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 187 § 1, art. 191 i art. 229 Ordynacji podatkowej. Stwierdzono, że zgromadzony materiał dowodowy, oparty na literaturze, pracach naukowych i informacjach z internetu, był niewystarczający do jednoznacznego ustalenia dominującego przeznaczenia ostropestu plamistego. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż głównym zastosowaniem towaru jest przemysł farmaceutyczny, a nie spożywczy (produkcja oleju). Zaniechano powołania biegłego, co było konieczne do ustalenia wiadomości specjalnych dotyczących przeznaczenia towaru. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA, z zaleceniem uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym powołania biegłego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, materiał dowodowy był niewystarczający do jednoznacznego ustalenia klasyfikacji taryfowej. Konieczne było uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym powołanie biegłego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje o ostropeście plamistym były niewystarczające do jednoznacznego ustalenia jego dominującego przeznaczenia. Zastosowanie farmaceutyczne nie wykluczało zastosowania spożywczego, a organy nie wykazały tego w sposób niebudzący wątpliwości, pomijając potrzebę opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 38 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 30b § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 30b § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 30b § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2018/1602 z dnia 11 października 2018 r.
Zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie WTC. Dotyczy klasyfikacji towarów.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87
W sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (WTC). Zawiera załącznik nr 1 z pozycjami taryfowymi.
u.b.ż.ż. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
pkt 39 - definicja żywności, suplementy diety zaliczane do żywności.
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 2
Ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego.
u.p.przed. art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Zasada przyjaznej interpretacji przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej) przez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie przeznaczenia i wykorzystania ziarna ostropestu plamistego. Oparcie klasyfikacji towaru na nieaktualnych lub niewiarygodnych źródłach oraz zaniechanie powołania biegłego. Błędne przyjęcie, że ziarno ostropestu plamistego jest wykorzystywane głównie do celów farmaceutycznych, podczas gdy mogło być wykorzystywane do celów spożywczych. Niewłaściwa wykładnia przepisów dotyczących klasyfikacji taryfowej (poz. 1211 zamiast 1207 WTC).
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu zawisłego przed tutejszym Sądem sprowadza się do oceny klasyfikacji taryfowej ziarna ostropestu plamistego, stanowiącej element kalkulacyjny w procesie określania podatku od towarów i usług z tytułu importu. W takiej sytuacji jako pierwsze zbadania wymagają uchybienia o charakterze procesowym. Informacje na temat ostropestu plamistego dostępne w powyższych źródłach są co najmniej niewystarczające. Potwierdzone przez organy, szerokie zastosowanie nasion ostropestu plamistego nie dawało jednoznacznych podstaw do dokonania zmiany klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nie kwestionując zasadności stosowania Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, trafnie WSA w Lublinie dostrzegł, że w Notach tych do pozycji 1211, wśród szeregu roślin nie wymieniono ostropestu plamistego, a lista tych roślin nie jest wyczerpująca. To ostatnie zastrzeżenie dawało, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczające podstawy do powołania biegłego, w celu ustalenia zasadniczego i podstawowego zastosowania nasion ostropestu plamistego. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji o zupełności materiału dowodowego. Na organach prowadzących postępowanie ciążył obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym w stopniu umożliwiającym prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, z którego to obowiązku organ nie wywiązał się właściwie. Wobec dopuszczenia się przez organy opisanych uchybień proceduralnych i zastrzeżeń co do prawidłowości ustaleń faktycznych, wadliwie zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji, przedwczesne jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Sylwester Golec
przewodniczący
Marek Zirk-Sadowski
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia postępowania dowodowego w sprawach celno-podatkowych, zwłaszcza w kontekście klasyfikacji taryfowej towarów i konieczności powołania biegłego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej klasyfikacji ostropestu plamistego, ale zasady dotyczące dowodów i opinii biegłych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy codziennego produktu (ostropestu), ale pokazuje złożoność interpretacji przepisów celnych i podatkowych oraz znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego. Jest to przykład, jak drobne różnice w klasyfikacji mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych.
“Czy ostropest to lek czy nasiono oleiste? NSA wyjaśnia, jak ważna jest opinia biegłego w VAT.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 547/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maja Chodacka Marek Zirk-Sadowski /sprawozdawca/ Sylwester Golec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I SA/Lu 548/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-01-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 187 par. 1, art. 191, art. 229 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec, Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, , po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 548/22 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr 0601-IGC.4103.19.2022.KD w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr 0601-IGC.4103.19.2022.KD. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 548/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor) z dnia 12 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 27 kwietnia 2022 r., wydaną w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), którą określono skarżącej różnicę między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą określoną w zgłoszeniu celnym. Określając elementy kalkulacyjne na potrzeby podatku z tytułu importu towarów, organy zmieniły klasyfikację taryfową importowanego przez stronę z Kazachstanu ziarna ostropestu plamistego z zadeklarowanego kodu Taric 1207 99 96 90 (obejmującego: Pozostałe nasiona i owoce oleiste, nawet łamane, - Pozostałe, - - Pozostałe, - - - Pozostałe, - - - - Pozostałe, Pozostałe.) na kod Taric 1211 90 86 90 (obejmujący: Rośliny i części roślin (włącznie z nasionami i owocami), w rodzaju stosowanych głównie w perfumerii, farmacji lub do celów owadobójczych, grzybobójczych lub podobnych, świeże, schłodzone, zamrożone lub suszone, nawet krojone, kruszone lub proszkowane, - Pozostałe, - - Pozostałe, - - - Pozostałe). Organy odwołały się do Wspólnej Taryfy Celnej, w brzmieniu określonym przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2018/1602 z dnia 11 października 2018 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie WTC (Dz. Urz. UE Nr L 273/1 z 31.10.2018 r.), oraz Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej zawartych w części I - Sekcja IA przepisy wstępne do WTC. Mając na względzie Noty Wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, a także literaturę, prace naukowe oraz ogólnodostępne informacje opublikowane w internecie, Dyrektor podkreślił, że ostropest plamisty należy do grupy roślin leczniczych z uwagi na zawartość sylimaryny i znajduje najszersze zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że choć pozyskiwanie oleju z nasion ostropestu plamistego stanowi jedno z jego zastosowań, to nie jest możliwe objęcie ostropestu pozycją 1207 WTC, z uwagi na jego dominujące znaczenie w przemyśle farmakologicznym. W konsekwencji powyższych ustaleń organy zastosowały 23% stawkę podatku (zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT), wyjaśniając, że nasiona ostropestu plamistego klasyfikowane do pozycji 1211 WTC nie zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów do celów podatku od towarów i usług w imporcie (Dz. U. z 2019 r., poz. 132) jako objęte stawką VAT 7% lub 5%. Sąd pierwszej instancji w motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu podatkowym wyjaśniono wszystkie niezbędne do wydania decyzji okoliczności faktyczne, prawidłowo określono elementy kalkulacyjne, tj. klasyfikację taryfową, stawkę celną i kwotę długu celnego, co stanowiło podstawę do prawidłowego określenia należnego podatku od towarów i usług w oparciu o przepisy art. 30b ust. 1, ust. 4 i ust. 5 oraz art. 33 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy o VAT. Materiał dowodowy niniejszej sprawy został zgromadzony i oceniony z zachowaniem reguł określonych w art. 122, art. 187 § 1 i 2 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. w sposób wszechstronny i kompletny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił w szczególności stanowisko organów odnośnie do klasyfikacji importowanego ostropestu plamistego do pozycji 1211 WTC, potwierdzając, że decydujące znaczenie mają właściwości dominujące ostropestu jako rośliny leczniczej. Wskazując m. in. na literaturę fachową i artykuły naukowe znajdujące się w aktach sprawy, skład orzekający wykluczył możliwość uznania nasion ostropestu plamistego za nasiona oleiste objęte poz. 1207 WTC ze względu na jego główne przeznaczenie w przemyśle farmakologicznym. W skardze kasacyjnej D. K. wniosła o uchylenie powyższego wyroku i uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa (podstawy kasacyjne): I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: Ppsa) w zw. z art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że materiał dowodowy sprawy został zgromadzony i oceniony prawidłowo, podczas gdy przy wydawaniu tej decyzji doszło do naruszenia szeregu przepisów, a mianowicie art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie przeznaczenia i wykorzystania ziarna ostropestu plamistego importowanego przez stronę i oparcia klasyfikacji towaru na materiale dowodowym, który jest nieaktualny (jak stare publikacje naukowe) albo niewiarygodny (portal internetowy Wikipedia) oraz zaniechanie wywołania stosownej opinii biegłego przy jednoczesnym kwestionowaniu opinii złożonej przez skarżącą, a przez to błędne przyjęcie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, że ziarno ostropestu plamistego jest wykorzystywane głównie do celów farmaceutycznych – produkcji leku na schorzenia wątroby sylimarol, kiedy ziarno to zostało sprzedane i wykorzystane do celów spożywczych i na takie cele aktualnie jest wykorzystywane w przeważającym zakresie; II. art. 56 ust. 1 UKC w zw. z poz. 1207 i poz. 1211 działu 12 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2018/1602 z dnia 11 października 2018 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U.UE.L. z 2018 r., poz. 273.1) przez błędną wykładnię i zakwalifikowanie ziarna ostropestu plamistego do poz. 1211 jako roślinę lub części rośliny (włącznie z nasionami i owocami) w rodzaju stosowanym głównie w perfumerii, farmacji lub do celów owadobójczych, grzybobójczych lub podobnych, świeże, schłodzone, zamrożone lub suszone, nawet kruszone lub proszkowane, zamiast prawidłowej poz. 1207: pozostałe nasiona i owoce oleiste, nawet łamane; III. art. 3 ust. 1 i ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2022 r., poz. 2132 ze zm.) w zw. z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE.L z 2002 r., poz. 31.1 ze zm.) przez niezastosowanie i pominięcie, że suplementy diety zalicza się do żywności, a nie do wyrobów farmaceutycznych; IV. art. 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U z 2023 r. poz. 221) przez wyjaśnienie niejasnych przepisów załącznika I do WTC na niekorzyść podatnika, zamiast na jego korzyść, zgodnie z zasadą przyjaznej interpretacji przepisów, zwłaszcza, że w obowiązującym stanie prawnym towary zakwalifikowane do kodu 12 z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi są objęte 5% stawką podatku od towarów i usług, a więc sam ustawodawca uzależnił wartość należnego podatku od rzeczywistego przeznaczenia towaru, a nie od jego głównego zastosowania Dyrektor w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu zawisłego przed tutejszym Sądem sprowadza się do oceny klasyfikacji taryfowej ziarna ostropestu plamistego, stanowiącej element kalkulacyjny w procesie określania podatku od towarów i usług z tytułu importu. Autor skargi kasacyjnej, zmierzając do zakwestionowania klasyfikacji dokonanej przez organy, sformułował zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji jako pierwsze zbadania wymagają uchybienia o charakterze procesowym. Kontrola prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego powinna być bowiem dokonywana po uprzednim przesądzeniu o prawidłowości postępowania dowodowego i ustaleń stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Z tego punktu widzenia kluczowa w rozpatrywanej sprawie pozostaje podstawa kasacyjna zawarta w pkt I petitum skargi kasacyjnej, w ramach której wskazywano na uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 233 § 1 pkt 2a oraz art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 229 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wyjaśnić należy, że sygnalizowane wyżej sporne zagadnienie dotyczące klasyfikacji ziaren ostropestu plamistego importowanego przez D. K. zostało rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1128/22 na tle niemalże identycznych okoliczności faktycznych. Sąd odwoławczy, w składzie obecnie orzekającym, w pełni podziela wyrażone w ww. wyroku stanowisko, mając zaś na względzie tożsamość sformułowanego w obydwu sprawach zarzutu procesowego, poniżej odwołuje się wprost do argumentacji prezentowanej w sprawie o sygn. akt I GSK 1128/22. Jak akcentował w powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W oparciu o art. 229 powołanej ustawy organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Uwzględniając powyższe regulacje prawne, powołane w zarzutach skargi kasacyjnej, rację należy przyznać skarżącej, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny określić prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru w postaci ziarna ostropestu plamistego. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy przyjął farmaceutyczne przeznaczenie towaru w oparciu o dane wynikające z literatury przedmiotu, prac naukowych oraz ogólnodostępnych informacji opublikowanych w internecie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, informacje na temat ostropestu plamistego dostępne w powyższych źródłach są co najmniej niewystarczające. Potwierdzone przez organy, szerokie zastosowanie nasion ostropestu plamistego nie dawało jednoznacznych podstaw do dokonania zmiany klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Za nieprzekonujące uznać należy powołanie się tylko przykładowo na preparat "Sylimarol", do produkcji którego wykorzystywany jest sporny towar z uwagi na zawartość sylimaryny. W niniejszej sprawie brak jest dostatecznych i jednoznacznych danych pozwalających na przyjęcie, jak twierdzi organ odwoławczy, że ostropest znajduje najszersze zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym. Zastrzeżenia budzi niefachowe wskazanie na "dostępne publikacje". Okoliczność, że ostropest plamisty posiada właściwości lecznicze ze względu na zawartość sylimaryny, nie jest wprost równoznaczna z jego dominującym przeznaczeniem w farmacji. Twierdzenie, że ostropest znajduje najszersze zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, nie zostało w niniejszej sprawie poparte ani wiadomościami specjalnymi, ani badaniami rynku farmaceutycznego, czy spożywczego. W sposób całkowicie nieuprawniony odrzucono twierdzenia strony o konieczności powołania biegłego co do obiektywnego dominującego przeznaczenia spornego towaru, na użytek forsowanej tezy o najszerszym zastosowaniu w przemyśle farmaceutycznym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację należy przyznać skarżącej, że dla przyjęcia prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do uzyskania wiadomości specjalnych. Nie kwestionując zasadności stosowania Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, trafnie WSA w Lublinie dostrzegł, że w Notach tych do pozycji 1211, wśród szeregu roślin nie wymieniono ostropestu plamistego, a lista tych roślin nie jest wyczerpująca. To ostatnie zastrzeżenie dawało, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczające podstawy do powołania biegłego, w celu ustalenia zasadniczego i podstawowego zastosowania nasion ostropestu plamistego. Przyjęcie, że są one stosowane (wykorzystywane) głównie w (...) perfumerii, farmacji lub do celów owadobójczych, grzybobójczych lub podobnych (...) (stąd pozycja 1211) bez wiadomości specjalnych uznać należy za przedwczesne. Nie kwestionując poglądu Sądu pierwszej instancji, że klasyfikacji towaru nie dokonuje się w oparciu o deklarowane w zgłoszeniu celnym jego przeznaczenie, za nieuprawnione uznać należy całkowite zignorowanie oświadczeń kontrahentów strony co do przeznaczenia ziarna ostropestu zakupionego do wytłoczenia oleju przeznaczonego do spożycia przez ludzi. Jak przyznał sam WSA w Lublinie, powołując się na literaturę przedmiotu, ostropest plamisty jest rośliną, która posiada zarówno właściwości lecznicze z uwagi na zawartość sylimaryny, jak i oleiste ze względu na zawartość oleju. W zaskarżonym wyroku podano, że "wymaga zwrócenia uwagi, że nasiona ostropestu są surowcem mającym szerokie zastosowanie, mogą być bowiem stosowane zarówno w medycynie i farmacji, jak też można z nich pozyskać olej. Tym niemniej, chociaż z nasion tych można wytworzyć olej (jako produkt uboczny przy produkcji sylimarolu), nie jest to jednak główne zastosowanie ostropestu plamistego" (s. 19 wyroku). Analiza powyższego fragmentu, bez wiadomości specjalnych, nie daje podstaw do przyjęcia jednoznacznej klasyfikacji taryfowej ostropestu plamistego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając powyższe oraz kategoryczne stanowisko strony, zasadne było rozważenie powołania biegłego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji o zupełności materiału dowodowego. O ile materiał ten mógł stanowić podstawę do ustalenia cech charakterystycznych ziarna ostropestu plamistego, o tyle nie był wystarczający do jednoznacznego ustalenia jego przeznaczenia i w konsekwencji określenia klasyfikacji taryfowej. Na organach prowadzących postępowanie ciążył obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym w stopniu umożliwiającym prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, z którego to obowiązku organ nie wywiązał się właściwie. W sposób nieuprawniony przyjęto, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania w sprawie art. 229 Ordynacji podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wiadomości specjalnych nie można, ponad wszelką wątpliwość przyjąć prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. W tym stanie rzeczy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 187 § 1, art. 191 i art. 229 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji uznać należy, że organy podatkowe uchybiły regułom postępowania dowodowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Aby argumentacja wskazana przez organy była pełna, spójna i korespondowała z dowodami przeprowadzonymi w sprawie, winna być uzupełniona o opinię biegłego. Nie można bagatelizować okoliczności, że z uwagi na upływ czasu i postęp w danej dziedzinie mogło dojść do zmiany dominującego zastosowania importowanych nasion ostropestu plamistego. Opinia biegłego winna zatem koncentrować się na tych cechach przedmiotowego towaru i aktualnych badaniach rynku, które przesądzają o jego dominującym zastosowaniu na dzień złożenia deklaracji celnej. Przeznaczenie towaru może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, jeżeli jest ono właściwe temu towarowi, co należy oceniać według jego obiektywnych cech i właściwości (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości: z dnia 27 listopada 2008 r., w sprawie o sygn. akt C-403/07 i z dnia 6 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt C-486/06). Jednocześnie poza sporem pozostaje, że klasyfikacji taryfowej importowanego towaru nie dokonuje biegły, ale organ, zgodnie z właściwymi przepisami i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności powołania biegłego, albowiem bez pozyskania wiadomości specjalnych, ewentualnie innych dodatkowych badań rynku dotyczących głównego przeznaczenia importowanego towaru nie sposób precyzyjnie ustalić aktualnego na dzień zgłoszenia celnego jego zastosowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy odnieść się także do opinii Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego z lipca 2021 r., przedstawionej przez stronę, w zakresie wykorzystania importowanego ziarna ostropestu plamistego na cele spożywcze, a nie na cele farmaceutyczne. Konieczne będzie zatem zajęcie stanowiska co do obiektywnych cech i właściwości ze względu na zastosowanie w przemyśle spożywczym, w tym jako suplementu diety. Organy obu instancji nie odniosły się bowiem do argumentu skarżącej, że ze względu na wzrost zainteresowania rynkowego ostropestem plamistym jest to jego główne wykorzystanie, które nie wyklucza używania nasion tej rośliny do produkcji leku sylimarol. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym stanowiska Sądu pierwszej instancji, że organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, służące realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy. Wobec powyższego na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej. W związku z naruszeniem przez organy powyższych regulacji proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz wobec niedostrzeżenia tych uchybień proceduralnych przez Sąd pierwszej instancji, skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu. Powyższe kwestie związane są z ustaleniami faktycznymi, które wyznaczają sposób i rezultaty wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Wobec dopuszczenia się przez organy opisanych uchybień proceduralnych i zastrzeżeń co do prawidłowości ustaleń faktycznych, wadliwie zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji, przedwczesne jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Bez uzupełnienia materiału dowodowego w sposób opisany powyżej nie można bowiem jednoznacznie przyjąć klasyfikacji taryfowej importowanego przez skarżącą towaru. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i działając na podstawie art. 188 Ppsa uchylił zaskarżony wyrok w całości. Przyjmując zaś, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Pppsa, uchylił także decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 sierpnia 2022 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI