Orzeczenie · 2024-02-29

I FSK 545/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-29
NSApodatkoweŚredniansa
VATfakturyrzeczywistość gospodarczaobowiązek podatkowyart. 108 ust. 1 ustawy o VATpostępowanie dowodoweprawo do obronyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą określenia kwoty podatku od towarów i usług podlegającej wpłacie za listopad 2013 r. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnego prawa podatkowego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT) oraz błędną wykładnię (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT), twierdząc, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Ponadto podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 120, 121, 122, 180, 187 O.p.), wskazując na niekompletny materiał dowodowy i naruszenie prawa do obrony. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach. W ocenie NSA, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, gdyż organy podatkowe nie miały obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli zebrany materiał był wystarczający. Analiza cen, szybkości obrotu i płatności była wystarczająca do stwierdzenia, że obrót towarem był organizowany w celu wyłudzenia VAT. Zarzut naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych UE nie był podnoszony w skardze do WSA. Zarzuty naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego również uznano za niezasadne, ponieważ podstawą decyzji organu było stwierdzenie, że wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty VAT od faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT) oraz zakresu postępowania dowodowego w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki obrotu telefonami komórkowymi. Zarzut dotyczący naruszenia K.p.b. UE nie został merytorycznie rozpoznany z przyczyn formalnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy naruszył przepisy postępowania (art. 120, 121, 122, 180, 187 O.p.) poprzez niezebranie kompletnego materiału dowodowego, w tym poprzez odmowę sporządzenia analizy rynkowej?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są niezasadne. Organy podatkowe nie mają obowiązku przeprowadzania wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. Analiza cen, szybkości obrotu i płatności była wystarczająca.

Uzasadnienie

Ciężar dowodzenia spoczywający na organach podatkowych nie jest nieograniczony. Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w każdym przypadku, a wnioski dowodowe strony nie muszą być automatycznie uwzględniane, jeśli okoliczności zostały już wystarczająco stwierdzone.

Czy naruszono prawo do obrony Skarżącego poprzez brak dostępu do wszystkich dowodów zebranych w powiązanych postępowaniach, na których organ oparł swoją decyzję?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie mógł być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej, ponieważ nie był wcześniej podnoszony w skardze do Sądu pierwszej instancji i nie powiązano go z naruszeniem art. 134 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Zarzut naruszenia art. 120 O.p. w związku z art. 47 K.p.b. UE, dotyczący braku dostępu do dowodów, pojawił się po raz pierwszy w skardze kasacyjnej i nie został powiązany z naruszeniem przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, co uniemożliwiło jego skuteczną ocenę.

Czy wystawione przez Skarżącego faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje gospodarcze, a jeśli nie, czy Skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a Skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Organ podatkowy uznał, że faktury wystawione przez Skarżącego nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. W konsekwencji, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, Skarżący jest zobowiązany do zapłaty wykazanego w tych fakturach podatku, co stanowi szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego i swoistą sankcję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 99 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 109 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. • Błędna wykładnia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 121 § 1, 122, 180 § 1 i 187 § 1 O.p.) poprzez zebranie niekompletnego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 120 O.p. w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE poprzez ograniczenia prawa do obrony na skutek braku dostępu do wszystkich dowodów.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym • sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • ciężarem dowodzenia w postępowaniu podatkowym obarczają organ podatkowy, o tyle, co podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, będący elementem zasady prawdy obiektywnej, spoczywający na organach podatkowych ciężar dowodzenia w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru nieograniczonego • zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia • obrót towarem był organizowany w celu wyłudzenia podatku VAT z budżetu • obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty VAT od faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT) oraz zakresu postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki obrotu telefonami komórkowymi. Zarzut dotyczący naruszenia K.p.b. UE nie został merytorycznie rozpoznany z przyczyn formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wyłudzeń VAT poprzez wystawianie fikcyjnych faktur, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia też granice postępowania dowodowego.

Fikcyjne faktury VAT to nie tylko problem z VAT, ale i obowiązek zapłaty podatku jako sankcja.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst