Orzeczenie · 2024-03-19

I FSK 544/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-19
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyfakturypuste fakturyprawo do odliczeniałańcuch dostawpostępowanie dowodowezwiązanie orzeczeniemkontrahent

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. oraz określenia podatku do zapłaty z tytułu wystawienia faktur. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, opierając się na wyroku dotyczącym kontrahenta podatnika, L.L., uznając transakcję sprzedaży za fikcyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że WSA błędnie związał się tym orzeczeniem i nie dokonał samodzielnej oceny dowodów zgodnie z wytycznymi zawartymi w poprzednim wyroku NSA z 2019 r. NSA podkreślił, że sprawy dostawcy i odbiorcy faktury są autonomiczne i nie ma między nimi związku prejudycjalnego. Sąd pierwszej instancji powinien samodzielnie ocenić zebrane dowody i zweryfikować, czy organ podatkowy wywiązał się z zaleceń poprzedniego wyroku NSA. Z tego powodu NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące autonomii postępowań podatkowych dostawcy i odbiorcy faktury oraz obowiązku samodzielnej oceny dowodów przez sądy administracyjne, nawet w kontekście wcześniejszych wyroków NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatku VAT i rozliczeń między podmiotami w łańcuchu dostaw, ale zasady dotyczące oceny dowodów i związania orzeczeniami są szersze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartymi w prawomocnym orzeczeniu dotyczącym kontrahenta podatnika, czy też powinien samodzielnie ocenić dowody zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku NSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny nie jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną zawartymi w prawomocnym orzeczeniu dotyczącym kontrahenta podatnika. Powinien samodzielnie ocenić dowody zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku NSA, a sprawy dostawcy i odbiorcy faktury są autonomiczne.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie oparł się na wyroku dotyczącym kontrahenta, zamiast samodzielnie zbadać dowody zgodnie z wytycznymi z wyroku uchylającego. Sprawy dostawcy i odbiorcy faktury są odrębne i nie ma między nimi związku prejudycjalnego, co oznacza, że sąd pierwszej instancji musi dokonać autonomicznej kontroli legalności decyzji.

Czy organ podatkowy i sąd administracyjny prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie prawa do odliczenia podatku naliczonego i obowiązku zapłaty podatku VAT, uwzględniając zalecenia poprzedniego wyroku NSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego, ponieważ nie zbadał, czy organ podatkowy wywiązał się z zaleceń z wyroku uchylającego i nie dokonał samodzielnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie ocenił legalności skarżonej decyzji, nie zbadał, czy uzupełniono materiał dowodowy zgodnie z wyrokiem uchylającym, ani nie zweryfikował oceny tych dowodów. Zamiast tego, uznał, że sprawa rozstrzygnęła się automatycznie na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie kontrahenta.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu.

Przepisy (37)

Główne

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 108 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 106 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

O.p. art. 193 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

KPP art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Dyrektywa VAT

Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. 2006/112/WE

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie związał się orzeczeniem dotyczącym kontrahenta, zamiast samodzielnie ocenić dowody zgodnie z wytycznymi NSA. • Sprawy dostawcy i odbiorcy faktury są autonomiczne i nie ma między nimi związku prejudycjalnego. • Sąd pierwszej instancji nie dokonał wszechstronnej kontroli legalności decyzji organu, nie zbadał realizacji zaleceń z wyroku uchylającego NSA.

Godne uwagi sformułowania

Nie można więc uznać, że wskazania z wyroku uchylającego NSA zostały zrealizowane poprzez odwołanie się do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 października 2021 r., I SA/Wr 79/21. • Ustalenia dokonane w postępowaniu wobec K. L.L. negujące podatek naliczony z faktur zakupowych wystawianych przez skarżącego nie są wiążące dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. • Nie może być tak, że o zakresie kontroli sądowoadministracyjnej faktycznie decyduje kolejność rozpatrywania spraw przez organy podatkowe i sądy administracyjne w sprawach powiązanych. • Nie ma uzasadnienia prawnego pogląd sprowadzający się do uznawania, że sprawa podatkowa wobec wystawcy faktury rozstrzyga się niejako "automatycznie", samoczynnie na skutek ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej wobec fakturowego nabywcy.

Skład orzekający

Danuta Oleś

sędzia

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące autonomii postępowań podatkowych dostawcy i odbiorcy faktury oraz obowiązku samodzielnej oceny dowodów przez sądy administracyjne, nawet w kontekście wcześniejszych wyroków NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku VAT i rozliczeń między podmiotami w łańcuchu dostaw, ale zasady dotyczące oceny dowodów i związania orzeczeniami są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest samodzielne badanie dowodów przez sądy i że orzeczenia dotyczące kontrahentów nie są automatycznie wiążące. Podkreśla złożoność postępowań podatkowych VAT.

Czy wyrok sądu w sprawie Twojego kontrahenta przesądza o Twojej sprawie? NSA: Niekoniecznie!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst