I FSK 54/26

I FSK 54/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Po 571/25 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-10-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2025 r. sygn. akt I SA/Po 571/25 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2021 r. nr 3001-IOV-21.4103.55.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2010 r. oraz za grudzień 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2025 r., I SA/Po 571/25 skarżący A. M. (dalej: skarżący, strona, podatnik) wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2021 r., z uwagi na fakt, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania w stosunku do niego trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący przedłożył: zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z dnia 23 października 2025 r.; tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych 23 października 2025 r., dotyczący decyzji wydanej w sprawie 3001-IOV-21.4103.55.2020; dokumenty obrazujące stan zatrudnienia P. i związanych z tym kosztów pracowniczych za wrzesień i październik 2025 r.; wykaz majątku trwałego P. na dzień 30 września 2025 r.; wyciąg z rachunku bankowego P. za okres ostatnich 3 miesięcy.
W uzasadnieniu podatnik wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przystąpił do egzekucji decyzji, zajmując rachunek bankowy na łączną kwotę 8.220.584,54 zł, w tym kwotę odsetek w wysokości 5.080.767,10 zł. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczy dwóch decyzji podatkowych. Dalsze wykonywanie przedmiotowych decyzji z całą pewnością unicestwi działalność gospodarczą skarżącego i spowoduje utratę pracy przez 11 osób zatrudnianych przez podatnika. Majątek skarżącego nie wystarczy bowiem na zaspokojenie egzekwowanych należności podatkowych, a jego sprzedaż doprowadzi do nieodwracalnych skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, przy czym uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ponadto, argumentacja strony odnosząca się do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188).
Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Mając na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Po 343/21 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wobec uznania, że skarżący nie wykazał, że w stosunku do niego zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek zawarty w skardze kasacyjnej należy traktować jako wniosek, o którym mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie, że ponownie złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winno się traktować jako wniosek o zmianę uprzednio zapadłego postanowienia w przedmiocie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania aktu w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 85/24, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 1242/23; CBOSA).
Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnienia, które przemawiałoby za zmianą rozstrzygnięcia Sądu I instancji funkcjonującego w obrocie prawnym. Wprawdzie należy zauważyć, że obecnie skarżący przedłożył dokumenty mające zobrazować jego sytuację finansową, czego zaniechał przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie przez WSA w Poznaniu, jednakże, w opinii NSA, nie są one wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji.
Należy bowiem zauważyć, że skarżący nie przedstawił w sposób pełny swojej sytuacji finansowej, ograniczając się do załączenia dokumentów dotyczących majątku trwałego i wyciągu z rachunku bankowego prowadzonej spółki, natomiast nie ujawnił informacji w zakresie posiadanego przez siebie majątku (ruchomego i nieruchomego), czy wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na osobistych rachunkach bankowych. Złożone dokumenty odnoszą się do sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, że w przypadku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej właściciel firmy odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, także osobistym. Ponadto, aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości obciążenia skarżącego, wynikającego z zaskarżonej decyzji do jego sytuacji materialnej (finansowej). Ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadzącym do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej, tj. wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych wolnych środkach, stanu rachunków bankowych (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2024 r., I GZ 379/24; postanowienie NSA z 25 września 2025 r., I GSK 1176/25; dostępne internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Bez możliwości porównania wysokości opłaty objętej zaskarżoną decyzją z wielkością majątku i dochodów skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić, czy zapłata objętej zaskarżoną decyzją kwoty przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej może doprowadzić do znacznej szkody w majątku skarżącego albo wywołać skutki, które byłyby trudne do odwrócenia.
Nie można też nie zauważyć, że również informacje dotyczące sytuacji finansowej spółki są mało obszerne i dość wyrywkowe, niepoparte szczegółowym uzasadnieniem ani odpowiednimi wyliczeniami, a więc nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Bartosz Wojciechowski (spr.)
sędzia NSA