I FSK 535/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-12
NSApodatkoweWysokansa
VATodliczenie VATsamochody służboweinterpretacja podatkowapracownicykoszty uzyskania przychoduczas pracyNSA

NSA orzekł, że pracownicy budowy dojeżdżający samochodami służbowymi z miejsca zamieszkania na odległe budowy mogą być uznani za wykorzystujących pojazdy wyłącznie do celów działalności gospodarczej, co pozwala na odliczenie 100% VAT.

Sprawa dotyczyła możliwości odliczenia 100% VAT od wydatków związanych z samochodami służbowymi, które pracownicy budowlani wykorzystywali do dojazdu z miejsca zamieszkania na odległe budowy. Dyrektor KIS twierdził, że parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania pracownika wyklucza jego wyłączne wykorzystanie do celów służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację organu, uznając, że specyfika działalności budowlanej i brak alternatywnych środków transportu uzasadniają takie rozwiązanie. NSA potwierdził stanowisko WSA, podkreślając, że w przypadku pracowników mobilnych, których miejsce pracy jest zmienne i odległe, czas dojazdu może być traktowany jako czas pracy, a zapewnienie transportu jest konieczne dla działalności.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Opolu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia 100% VAT od samochodów służbowych. Spółka P. Sp. z o.o. chciała odliczać pełny VAT od samochodów używanych przez pracowników budowlanych do dojazdu z miejsca zamieszkania na budowy, które często znajdowały się w odległości kilkudziesięciu lub nawet kilkuset kilometrów od bazy spółki. Spółka argumentowała, że ze względu na specyfikę działalności, brak komunikacji publicznej i konieczność zwiększenia mobilności pracowników, parkowanie samochodów w miejscu zamieszkania jest uzasadnione i że wprowadzone procedury (regulamin, oświadczenia, ewidencja przebiegu pojazdów) wykluczają użycie prywatne. Organ interpretacyjny uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że parkowanie poza siedzibą firmy wyklucza wyłączne wykorzystanie do celów służbowych. WSA uchylił interpretację, wskazując na podobne orzecznictwo NSA i podkreślając, że specyfika działalności spółki oraz wprowadzone mechanizmy kontrolne uzasadniają odliczenie VAT. NSA w wyroku z 12 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE (wyrok C-258/95) oraz własnej linii orzeczniczej, wskazując, że choć co do zasady dojazd do pracy samochodem służbowym jest wykorzystaniem prywatnym, to istnieją wyjątki. Takim wyjątkiem jest sytuacja, gdy charakter działalności wymusza na pracodawcy zapewnienie transportu, co ma miejsce w przypadku pracowników budowlanych o zmiennym i odległym miejscu pracy. NSA uznał, że w takich okolicznościach czas dojazdu może być traktowany jako czas pracy, a zapewnienie możliwości parkowania w miejscu zamieszkania jest konieczne dla działalności gospodarczej, pod warunkiem istnienia odpowiednich mechanizmów kontrolnych wykluczających użycie prywatne. Sąd podkreślił, że opisane przez spółkę zasady używania samochodów wykluczają użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, co potwierdza prawo do odliczenia 100% VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w określonych okolicznościach, gdy specyfika działalności wymusza zapewnienie transportu, a wprowadzone mechanizmy kontrolne wykluczają użycie prywatne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że w przypadku pracowników budowlanych o zmiennym i odległym miejscu pracy, czas dojazdu z miejsca zamieszkania na budowę może być traktowany jako czas pracy i jest związany z działalnością gospodarczą pracodawcy, pod warunkiem istnienia regulacji i kontroli wykluczających użycie prywatne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 86a § ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten, w połączeniu z art. 86a ust. 4 pkt 1, określa warunki odliczenia 100% VAT, w tym wymóg wyłącznego wykorzystania pojazdu do działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 86a § ust. 4 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa przesłanki pozwalające na odliczenie pełnej kwoty VAT naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi.

u.p.t.u. art. 86a § ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86a § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Specyfika działalności budowlanej wymaga mobilności pracowników i uzasadnia parkowanie samochodów służbowych w miejscu zamieszkania. Brak komunikacji publicznej i znaczna odległość do budów czynią dojazd z miejsca zamieszkania koniecznym. Wprowadzone regulaminy i mechanizmy kontrolne skutecznie wykluczają użycie prywatne samochodów służbowych. Czas dojazdu pracowników mobilnych na budowy może być traktowany jako czas pracy.

Odrzucone argumenty

Parkowanie samochodu służbowego w miejscu zamieszkania pracownika automatycznie wyklucza jego wyłączne wykorzystanie do celów działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej ze względu na określone okoliczności, takie jak utrudnienia w znalezieniu innych odpowiednich środków transportu lub zmienność miejsca pracy, wymogi przedsiębiorstwa czynią koniecznym dla pracodawcy zapewnienie transportu pracownikom, w którym to przypadku świadczenie usług transportowych służy celom związanym z prowadzoną działalnością. czas dojazdu, który pracownicy ci poświęcają na codzienne przejazdy między ich miejscem zamieszkania a siedzibami pierwszego i ostatniego klienta, wskazanymi przez ich pracodawcę, stanowi czas pracy w rozumieniu tego przepisu. Pojazd samochodowy powierzony pracownikowi budowy... można uznać za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika... o ile określone przez podatnika zasady jego używania... wykluczają jego użycie do innych celów, niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Skład orzekający

Maja Chodacka

sędzia WSA del.

Ryszard Pęk

sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia 100% VAT od samochodów służbowych w specyficznych branżach (np. budownictwo) z pracownikami mobilnymi, gdzie dojazd z miejsca zamieszkania na odległe budowy jest konieczny i kontrolowany."

Ograniczenia: Wymaga ścisłego przestrzegania regulacji wewnętrznych i mechanizmów kontrolnych zapobiegających użyciu prywatnemu. Dotyczy głównie pracowników mobilnych z odległym i zmiennym miejscem pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od samochodów firmowych, ale z perspektywy specyficznej branży budowlanej i pracowników mobilnych, co czyni ją interesującą dla księgowych i prawników podatkowych.

Pełne odliczenie VAT od aut służbowych dla budowlańców? NSA wyjaśnia, kiedy to możliwe!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 535/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maja Chodacka
Ryszard Pęk /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Op 376/21 - Wyrok WSA w Opolu z 2021-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685
art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a, art. 86a ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 376/21 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 maja 2021 r. nr 01114-KDIP4-2.4012.151.2021.3.SKJ w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji
1.1. Wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 376/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca spółka) uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) z 28 maja 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.
2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
2.1. Sąd pierwszej instancji, po przedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącą spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i jego uzupełnieniu, wskazał, że skarżąca spółka zadała we wniosku następujące pytania:
"1. czy przekazanie pracownikowi zatrudnionemu na stanowisku robotnika drogowego, samochodu służbowego w celu realizacji czynności służbowych polegających na dojeździe na teren budowy z miejsca jego zamieszkania i z powrotem, wraz z pracownikami mieszkającymi w okolicznych miejscowościach, uprawnia ją do odliczenia 100% podatku VAT naliczonego?
2. czy w opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, po spełnieniu obowiązków formalnych wprowadzając odpowiednie zapisy w Regulaminie użytkowania samochodów służbowych, będzie miała prawo do odliczenia 100% VAT naliczonego podatku?"
2.2. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że według skarżącej spółki przejazdy pracowników wydanymi im samochodami służbowymi, w opisanych we wniosku okolicznościach, stanowić będą realizację ich obowiązków służbowych, a tym samym będą związane z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącej spółki i nie będą stanowić użycia samochodów służbowych do celów prywatnych w świetle ustawy o VAT.
Argumentowała, że po zezwoleniu pracownikom na dojazdy na budowy bezpośrednio z miejsca zamieszkania, spełnione będą warunki, aby mogła dokonywać odliczenia 100% VAT naliczonego wynikającego z wydatków związanych z samochodami służbowymi w przyszłości. Podkreśliła, że ze względu na bezpieczeństwo podatkowe, przed zezwoleniem pracownikom na dojazdy na budowy bezpośrednio z miejsca zamieszkania i zmianą regulaminu użytkowania samochodów zamierza uzyskać potwierdzenie prawidłowości takiego działania w interpretacji indywidualnej. Dopiero jeżeli uzyska potwierdzenie prawidłowości takiego działania, wprowadzi zmiany dostosowując je do interpretacji indywidualnej.
2.3. Organ interpretacyjny w wydanej interpretacji indywidualnej stwierdził, że stanowisko skarżącej spółki jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu podkreślił, że kluczowa dla oceny przedmiotowego zagadnienia jest interpretacja przepisów art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) i wynikającej z przywołanych przepisów przesłanki "wyłącznego" wykorzystywania pojazdów do celów prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając na względzie powyższe regulacje prawne w ocenie organu interpretacyjnego, opisany we wniosku sposób wykorzystania i wprowadzony przez skarżącą spółkę sposób kontrolowania nie będzie w wystarczający sposób potwierdzać, że samochody osobowe użytkowane przez pracowników są wykorzystywane wyłącznie do jej działalności gospodarczej. Parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania pracownika, co do zasady pozwala mu na potencjalne wykorzystanie samochodu do celów prywatnych. W żaden sposób nie zmienią tego wprowadzone procedury w celu wyeliminowania użycia samochodów do celów prywatnych.
2.4. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną przez skarżącą spółkę interpretację indywidualną wskazał, że w ramach zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, skarżąca spółka wyznaczając ramy postępowania interpretacyjnego, wyraźnie wskazała, że podejmie działania zmierzające do wyeliminowania możliwości używania samochodu na potrzeby inne niż związane z prowadzoną działalnością gospodarczą potwierdzające brak wykorzystania pojazdu do użytku prywatnego pracownika. Zapewni zatem mechanizmy kontrolne w zakresie wykonywania obowiązków pracowników związanych z użytkowaniem samochodów służbowych (oświadczenia pracownika według ustalonego w Regulaminie wzoru, w którym zadeklaruje on zapoznanie się z procedurą oraz zapoznanie się z konsekwencjami w przypadku użycia do celów prywatnych samochodu służbowego, przeznaczonego wyłącznie do celów służbowych, wyznaczy także osoby weryfikującej ewidencje przebiegu pojazdów pozwalające na wykrycie każdego użycia samochodu w sposób nieustalony ze spółką na bieżąco).
Jednocześnie podała, że umożliwienie pracownikowi dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania pracy (budowy oddalone są od bazy o kilkadziesiąt, a nawet kilkaset kilometrów) da skarżącej spółce możliwość efektywnego wykorzystania czasu pracy pracownika. Zwróciła także uwagę, że brak komunikacji środkami transportu publicznego oraz znaczący czas, jaki pracownicy muszą poświęcić na dojazd na bazę skarżącej spółki, aby pobrać samochody służbowe skutkuje często rezygnacją z podjętego zatrudnienia. Aby zachęcić pracowników do pozostania w stosunku pracy oraz pozyskać nowych, spółka planuje udostępniać im samochody służbowe, aby mogli bezpośrednio z miejsca zamieszkania dojechać na teren prowadzonej budowy bez konieczności przyjazdu na bazę spółki, co wiąże się z oszczędnością czasu w dotarciu na plac budowy.
2.5. Sąd pierwszej instancji, przywołując treść art. 86a oraz art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT, zaznaczył, że ponieważ sam ustawodawca, odnośnie regulacji zawartej w pkt 1, wskazał jedynie ogólnie na obowiązek zapewnienia przez podatnika możliwości użycia samochodu służbowego do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się przykładowo, że tego typu zabezpieczenia można dokonać za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem dodatkowych działań zabezpieczających ich wykonanie.
2.6. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że analogiczne jak w niniejszej sprawie zagadnienie było już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w okolicznościach faktycznych podobnych do opisanych przez skarżącą spółkę we wniosku o wydanie interpretacji, zajmował stanowisko korzystne dla podatników (wyroki: z 31 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1809/15, z 23 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 2151/15 oraz z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 234/16; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko zajęte tych wyrokach oraz argumentację zawartą w ich uzasadnieniach, a także wskazał na własne stanowisko wyrażone na tle tożsamego zagadnienia, zajęte w wyroku z 13.12.2019 r. o sygn. akt I SA/Op 416/19 (dostępny CBOSA).
2.7. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że na gruncie obecnie rozpoznanej sprawy, organ interpretacyjny całkowicie pominął w swojej ocenie – wskazywaną bardzo szczegółowo w opisie wniosku – specyfikę działalności skarżącej spółki. Podkreślił, że dopiero na etapie rozprawy sądowej pełnomocnik organu interpretacyjnego - i to jedynie z ostrożności procesowej - podniósł, że skarżąca spółka nie będzie miała prawa do odliczenia 100% kwoty podatku naliczonego dotyczącej wydatków związanych z eksploatacją przedmiotowych samochodów służbowych, również z tego względu, że de facto mają one służyć jego pracownikom w celu dojazdu do pracy. Jednocześnie przyznając, że ten aspekt sprawy nie był rozważany przez organ na etapie wydawania zaskarżonej interpretacji.
2.8. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na treść art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zgodnie z którym sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skoro – jak zaznaczył – w ramach skargi podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, zaś niewątpliwie argumentacja organu interpretacyjnego przedstawiona na rozprawie, w pewnym stopniu wskazała na wady procesowe samego uzasadnienia zaskarżonej interpretacji, w którym to nie zawarto stosowanych rozważań, co do celu, w jakim mają być udostępnione pracownikowi samochody służbowe, to te nowe okoliczności musza pozostać poza zakresem rozważań i oceny ich wpływu na ewentualną prawidłowość stanowiska organu interpretacyjnego, jednakże z innych powodów niż przywołane w samej interpretacji.
2.9. W podsumowaniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznanej sprawie organ interpretacyjny błędnie ocenił, że w każdym przypadku parkowanie samochodu skarżącej spółki poza siedzibą firmy oznacza automatycznie, jak de facto przyjęto to w zaskarżonej interpretacji, że samochód nie jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej.
Podkreślił, że istotne jest jedynie, by możliwość parkowania pojazdu poza siedzibą firmy była uzasadniona specyfiką prowadzonej działalności, aby została określona w wewnętrznych regulacjach obowiązujących u podatnika, zaś podatnik zapewnił odpowiednie mechanizmy kontroli przestrzegania wykorzystania tak postawionych do dyspozycji pracowników (użytkowników) pojazdów wyłącznie dla celów związanych z działalnością gospodarczą (wykonywaniem obowiązków służbowych).
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem uzasadnione okazały się podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
3. Skarga kasacyjna.
3.1. Od powyższego wyroku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, względnie o jego uchylenie na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, a w każdym wypadku o przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
3.2.1. art. 146 § 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit 1 i art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT, przez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w sytuacji gdy do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi.
3.3. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
3.3.1. art. 86a ust. 3 pkt 1 lit a i art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT, przez ich błędna wykładnię polegającą na uznaniu, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku, opisane przez skarżącą spółkę mechanizmy i zasady używania i przechowywania samochodów służbowych pracowników skarżącej spółki stanowią wystarczające i obiektywne środki dla zabezpieczenia wykorzystywania pojazdów wyłączenie dla celów działalności gospodarczej, a w konsekwencji uznanie, że zostają spełnione warunki, o których mowa w art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT pozwalające skarżącej spółce na odliczenie pełnej kwoty podatku naliczonego od wydatków związanych z tymi samochodami.
3.4.Skarżąca spółka nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3.5. Strony postępowania w pismach procesowych, na pytanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy przed tym sądem na posiedzeniu niejawnym.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione w niej zarzuty nie były zasadne, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku w całości odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza i argumentacja przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji w całości zasługuje na aprobatę.
4.2. Przedmiotem sporu, na tle sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, jest ocena – czy okoliczność, że podatnik umożliwia pracownikom budowy parkowanie powierzonego im samochodu w miejscu zamieszkania, wyklucza przyjęcie, że samochód ten w warunkach opisanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego wykorzystywany jest wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisu art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT.
4.3. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu podnieść przede wszystkim należy, że nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej, że w okolicznościach niniejszej sprawy "samochody służbowe dla których prowadzona jest ewidencja przebiegu pojazdów, użytkowane przez pracownika w celu dojazdu na miejsce budowy (bez konieczności przyjazdu pod adres prowadzonej działalności przez Spółkę) – parkowanego w miejscu zamieszkania – nie mogą być uznane za pojazdy samochodowe wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej, o których mowa w art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT".
4.4. W wyroku z dnia 16 października 1997 r. w sprawie C-258/95 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyjaśnił, że artykuł 6 (2) VI Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że transport z miejsca zamieszkania do miejsca pracy zapewniany nieodpłatnie pracownikom przez pracodawcę przy użyciu pojazdu firmowego służy zasadniczo do prywatnych celów pracowników i tym samym służy do celów innych niż jego działalność gospodarcza. Trybunał stwierdził równocześnie, że przepis ten nie odnosi się jednak do sytuacji, gdy ze względu na określone okoliczności, takie jak utrudnienia w znalezieniu innych odpowiednich środków transportu lub zmienność miejsca pracy, wymogi przedsiębiorstwa czynią koniecznym dla pracodawcy zapewnienie transportu pracownikom, w którym to przypadku świadczenie usług transportowych służy celom związanym z prowadzoną działalnością.
Należy zatem uznać, że – co do zasady – wykorzystywanie samochodu służbowego w celu dojazdów do pracy wyklucza uznanie go za używany jedynie do celów działalności gospodarczej.
Ponieważ dojazd pracownika do pracy – co do zasady – nie ma związku z działalnością gospodarczą pracodawcy. Zasadą jest, że w przypadku gdy pracownik dojeżdża samochodem służbowym do miejsca świadczenia pracy ma miejsce wykorzystanie samochodu służbowego do celów prywatnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 1764/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
Od powyższej zasady możliwe są jednak wyjątki. Takim wyjątkiem – co wynika z powołanego powyżej wyroku Trybunału jest sytuacja, gdy charakter prowadzonej działalności wymusza na pracodawcy zapewnienie nieodpłatnego transportu dla pracowników, gdyż wówczas zapewnienie takiego transportu może być traktowane jako związane z prowadzoną działalnością podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 2283/15, dostępny – CBOSA).
4.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że w okolicznościach podanych przez skarżącą spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, gdy pracownicy z uwagi na specyfikę działalności skarżącej spółki nie mają stałego lub zwykłego miejsca pracy, zachodzi tego rodzaju szczególna sytuacja.
Jak bowiem podano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pracownicy budowy mieszkają w znacznej odległości od bazy spółki, a w szczególności, że tereny budów oddalone są o kilkadziesiąt, a nawet kilkaset kilometrów, od bazy skarżącej spółki, jej stanowisko, że z uwagi na specyfikę działalności, z uwagi na brak komunikacji środkami transportu publicznego oraz znaczący czas, jaki pracownicy muszą poświęcić na dojazd na bazę skarżącej spółki, aby pobrać samochody służbowe, niezbędne i konieczne jest zwiększenie mobilności pracowników budowy, a tym samym zapewnienie im możliwości parkowania samochodu w miejscu zamieszkania, bez konieczności przyjazdu na bazę spółki – uznać należy za przekonujące.
4.6. Należy odnotować także stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie wykładni art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. U. L 299, s. 9). Zgodnie z tym przepisem "czas pracy" oznacza każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową.
Trybunał Unii Europejskiej w wyroku z 10 września 2015 r. sygn. akt C-266/14 (ECLI:EU:C:2015:578) orzekł, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w przypadku pracowników, którzy nie mają stałego lub zwykłego miejsca pracy, czas dojazdu, który pracownicy ci poświęcają na codzienne przejazdy między ich miejscem zamieszkania a siedzibami pierwszego i ostatniego klienta, wskazanymi przez ich pracodawcę, stanowi czas pracy w rozumieniu tego przepisu.
4.7. Stanowisko powyższe – odnoszące się co prawda do pracowników mobilnych z innej branży niż w przedmiotowej sprawie – potwierdza, że w przypadku tego rodzaju pracowników jak w rozpoznawanej sprawie, czas ich przejazdów na tereny budów oraz powrotu do miejsca zamieszkania jest ściśle związany z charakterem ich pracy, a tym samym pozostaje w ścisłym związku z działalnością gospodarczą podatnika, na rzecz którego świadczą pracę.
Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi przeszkód, aby powyższy wywód analogicznie stosować również do przedmiotowej sprawy odnoszącej się do pracowników budowy, którzy nie posiadają stałego miejsca wykonywania pracy, a którzy muszą dojeżdżać na budowy oddalone od bazy spółki o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset kilometrów.
Pojazd samochodowy powierzony pracownikowi budowy, który dojeżdża do miejsc wykonywania pracy (place budów) oddalonych o kilkadziesiąt, a nawet kilkaset kilometrów od bazy spółki w celu realizacji zadań służbowych, w szczególności przejazdów na budowę oraz powrotu do miejsca zamieszkania, można uznać za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT, o ile określone przez podatnika zasady jego używania, dodatkowo potwierdzone prowadzoną przez podatnika dla tego pojazdu ewidencją przebiegu pojazdu, wykluczają jego użycie do innych celów, niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
4.8. Ponieważ z przedstawionego przez skarżącą spółkę opisu stworzonych w spółce zasad używania samochodów firmowych wynika, że wykluczają one użycie tego rodzaju pojazdów do innych celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, brak podstaw do stwierdzenia w okolicznościach tej sprawy, że doszło do naruszenia art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT.
Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej okoliczności faktycznych zbliżonych do opisanych przez skarżącą spółkę we wniosku o wydanie interpretacji (wyroki: z 31 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1809/15, z 23 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 2151/15 oraz z 9 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 234/16; dostępne – CBOSA), stwierdzając, że złożona w tej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw – wobec treści art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Maja Chodacka Ryszard Pęk Zbigniew Łoboda
sędzia WSA del. sędzia NSA sędzia NSA
-----------------------
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI