I FSK 530/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki E. sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania podatkowego mimo powołania się na wyrok TSUE.
Spółka E. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji podatkowej dotyczącej VAT za okres maj-sierpień 2015 r. Skarżąca powoływała się na nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym wyrok TSUE C-430/19, jako podstawę do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawione przez spółkę okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, a wyrok TSUE dotyczy odmiennego stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za maj-sierpień 2015 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 240 § 1 pkt 5 i 11 Ordynacji Podatkowej, wskazując na nowe okoliczności faktyczne i dowody, a także na istotny wpływ orzeczenia TSUE C-430/19 na sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że spółka nie wykazała istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które uzasadniałyby wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej. Ponadto, sąd stwierdził, że wyrok TSUE C-430/19 dotyczy odmiennego stanu faktycznego i nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej spółki, co wyklucza zastosowanie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji Podatkowej. NSA podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem, stosowanym tylko w ściśle określonych sytuacjach, a przedstawione przez spółkę argumenty nie spełniały tych wymogów. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie WSA za wystarczające.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE w sprawie C-430/19 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ odnosi się do odmiennego stanu faktycznego i nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż wyrok TSUE miałby bezpośredni wpływ na jej sytuację prawnopodatkową, a stan faktyczny sprawy był odmienny od tego, do którego odnosił się TSUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 245 § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1 pkt 11
Ustawa Ordynacja Podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Ordynacja podatkowa art. 243 § 2
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 180 § 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 188
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa Ordynacja Podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Ordynacja podatkowa art. 128
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
Ordynacja podatkowa art. 181
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Dopuszczalność wykorzystania materiałów z innych postępowań jako dowodów w postępowaniu podatkowym.
Ordynacja podatkowa art. 180 § 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Definicja dowodu w postępowaniu podatkowym – wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
Ordynacja podatkowa art. 192
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Prawo strony do zapoznania się z aktami sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 200 § 1
Ustawa Ordynacja Podatkowa
Prawo strony do wypowiedzenia się co do dowodów.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-430/19 nie ma bezpośredniego wpływu na sprawę z uwagi na odmienny stan faktyczny. Przedstawione przez spółkę okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej. Wykorzystanie materiałów z innych postępowań jest dopuszczalne i nie narusza praw strony, jeśli zapewniono jej czynny udział. Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i umożliwiało kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne stwierdzenie braku nowych okoliczności faktycznych i dowodów. Naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej poprzez brak stwierdzenia wpływu orzeczenia TSUE C-430/19. Naruszenie art. 243 § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, iż wnioski dowodowe nie mogą być zrealizowane. Naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak sporządzenia przez WSA dokładnego i szczegółowego uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Wyrok TSUE C-430/19 odnosił się do odmiennego stanu faktycznego i nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej spółki. Dopuszczenie dowodów z innych postępowań nie narusza przepisów postępowania, o ile zapewniono stronie czynny udział.
Skład orzekający
Danuta Oleś
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego, w szczególności w kontekście wpływu orzeczeń TSUE oraz wykorzystania dowodów z innych postępowań."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i wniosków dowodowych, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, gdzie pojawia się kwestia wpływu prawa unijnego na decyzje krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do prób wznowienia postępowań podatkowych w oparciu o orzeczenia TSUE i jakie są kryteria oceny 'nowych okoliczności'. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy wyrok TSUE zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania podatkowego? NSA wyjaśnia.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 530/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Danuta Oleś /sprawozdawca/ Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Po 636/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-12-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Po 636/21 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do sierpnia 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 636/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 25 maja 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do sierpnia 2015 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "spółka" lub "skarżąca"). Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi mimo tego, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania podatkowego, a mianowicie: a) art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2021 r, poz. 1540 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, mimo że skarżąca przedstawiła fakty i okoliczności potwierdzające, że takie dowody istniały i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego i w konsekwencji nieuchylenie decyzji Naczelnika [...] w P. z 26 listopada 2018 r., mimo istnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, tj. istotnego wpływu na treść wydanej decyzji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z 4 czerwca 2020 r., w sprawie C-430/19 oraz nieprawidłowe uznanie, iż wyrok ten nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika, z uwagi na odmienność stanu faktycznego; c) art. 243 § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, iż zgłoszone w postępowaniu wznowieniowym wnioski dowodowe nie mogą być zrealizowane, podczas gdy w tym postępowaniu znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego, a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było niezbędne dla stwierdzenia, że okoliczności sprawy zobowiązują organy podatkowe do zastosowania się do wyroku TSUE z 4 czerwca 2020 r., w sprawie C-430/19; d) art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych i sprzeczny z zasadą przekonywania przejawiający się w szczególności nieuwzględnieniem stanowiska TSUE, mającego wpływ na rozstrzygnięcie podjęte przez organ podatkowy, podczas gdy na organach podatkowych spoczywa obowiązek zastosowania się do dokonanej przez TSUE wykładni przepisów prawa unijnego, zwłaszcza jeśli ta wykładnia uzasadnia zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak sporządzenia przez WSA w Poznaniu dokładnego i szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wyroku, co poddaje w wątpliwość i uniemożliwia sprawdzenie, czy Sąd dokonał dogłębnej kontroli legalności działalności administracji publicznej i wydanych przez te organy rozstrzygnięć, którą miał obowiązek przeprowadzić, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w praktyce uniemożliwia skarżącej ocenę i kontrolę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie, pozbawia spółkę możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy, uniemożliwiając również kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności bezzasadne stwierdzenie, że wyrok TSUE w sprawie C-430/19 odnosił się do odmiennego stanu faktycznego i nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej spółki, podczas gdy tezy zawarte w tym wyroku mają zastosowanie w niniejszej sprawie oraz bezzasadne pominięcie okoliczności wywodzonych przez spółkę, o których organ w dniu wydawania decyzji ostatecznej z 26 listopada 2018 r. nie miał wiedzy. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna spółki nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. 26 listopada 2018 r. wydał decyzję, w której określił spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. oraz kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu wystawionych i wprowadzonych do obrotu faktur VAT w okresie od 1 maja 2015 r. do 31 sierpnia 2015 r. W przeprowadzonym wobec strony postępowaniu ustalono, że spółka w ww. miesiącach nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie pozorowała prowadzenie takiej działalności przyjmując i wystawiając faktury VAT. Decyzja ta została doręczona spółce w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Od ww. decyzji spółka nie wniosła odwołania zatem, zgodnie z art. 128 powołanej ustawy, z dniem 17 grudnia 2019 r. stała się decyzją ostateczną. Pismem z 9 września 2020 r. spółka wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z wnioskiem o wznowienie postępowania kontrolnego zakończonego opisaną powyżej decyzją ostateczną. W opinii spółki zachodziły przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 11 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że w przedmiotowej sprawie w pełni zasadne jest wznowienie postępowania w związku z wydaniem 12 kwietnia 2019 r. przez Naczelnika [...] decyzji podatkowej wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2015 r. do lutego 2016 r., od której to decyzji spółka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Strona podniosła, że organ drugiej instancji decyzją z 30 kwietnia 2020 r. uchylił decyzję podatkową organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji były okoliczności dotyczące potwierdzenia faktycznego prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej oraz jej kontrahentów. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania kontrolnego spółka podkreśliła również, iż podstawą wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, jest orzeczenie TSUE w sprawie C-430/19, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wznowienie postępowania jest zasadne w związku z wydaniem powyższego orzeczenia, gdyż decyzja z 26 listopada 2018 r. została wydana w wyniku postępowania naruszającego prawo strony do obrony. Spółka nie ma i nie miała dostępu do dokumentów, na podstawie których wydano decyzje podatkowe wobec jej kontrahentów, jak również akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w B. ze śledztwa sygn. akt [...], chociaż ustalenia w nich zawarte stanowiły podstawę do wydania decyzji wobec spółki. Naczelnik [...] decyzją z 29 stycznia 2021 r. odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji Naczelnika [...] z 26 listopada 2018 r. uznając, że okoliczności wskazane przez stronę nie stanowią nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, mogących stanowić przesłankę do uchylenia decyzji ostatecznej. Organ podatkowy stwierdził, że powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z 12 kwietnia 2019 r. nie były okoliczności dotyczące potwierdzenia faktycznego prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej oraz jej kontrahentów, ale konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego. Ponadto organ zaznaczył, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w decyzji z 14 stycznia 2021 r. stwierdził nieważność ww. decyzji ostatecznej z 30 kwietnia 2020 r., ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Naczelnik [...] wskazał też, że przed wydaniem decyzji z 26 listopada 2018 r. posiadał wiedzę dotyczącą faktu, iż spółka miała koncesję na obrót paliwami ciekłymi wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz faktu, iż przed wydaniem przedmiotowej koncesji, pracownik URE sporządził opinię dotyczącą analizy przedłożonych przez spółkę dokumentów, w której stwierdził, że spółka spełniła wszelkie warunki do udzielenia jej koncesji na obrót paliwami płynnymi – na co powoływała się spółka we wniosku o wznowienie postępowania. Organ podatkowy odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że orzeczenie TSUE z 4 czerwca 2020 r., w sprawie C-430/19 odnosi się do odmiennego stanu faktycznego i nie ma wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej. Po rozpatrzeniu odwołania spółki decyzją z 25 maja 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając stanowisko organu pierwszej instancji za słuszne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego spółka zarzuciła naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 ust. 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 ust. 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, a także art. 210 ust. 1 pkt 4 i 6 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 127 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej i art. 120, art. 121 § 1 oraz 124, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej art. 243 § 2 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 powołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną. Mając na uwadze tak przedstawiony stan faktyczny sprawy, Naczelny Sąd administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zasadnie zaakceptował rozstrzygnięcia organów podatkowych. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 128 Ordynacji podatkowej). Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Spółka we wniosku o wznowienie postępowania powołała się na podstawy wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 i 11 Ordynacji podatkowej. Skarżąca, wskazując na art. 240 § 1 pkt 5 powołanej ustawy twierdziła, że jej zdaniem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Uzasadniając wniosek, wskazała na decyzję wydaną 30 kwietnia 2020 r. wobec skarżącej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w odniesieniu do innego okresu rozliczeniowego w podatku od towarów i usług (tj. za miesiące od września 2015 r. do lutego 2016 r.), w wyniku której organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Według spółki, decyzja z 30 kwietnia 2020 r. dowodzi, że w równolegle prowadzonym postępowaniu zgromadzono materiał dowodowy, który potwierdza podawane przez spółkę fakty dotyczące obrotu paliwami. Jednakże Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w decyzji z 14 stycznia 2021 r. stwierdził nieważność ww. decyzji z 30 kwietnia 2020 r., uznając, iż została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości – a okoliczność ta całkowicie umyka skarżącej. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że decyzja z 30 kwietnia 2020 r. nie stanowi dowodu tego, że w równolegle prowadzonym postępowaniu zgromadzono materiał dowodowy, który potwierdza podawane przez spółkę fakty dotyczące obrotu paliwem. Fakt posiadania przez spółkę koncesji na obrót paliwami ciekłymi także nie może stanowi nowego dowodu, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż dokument ten był znany organowi podatkowemu, który wydał decyzję ostateczną objętą wnioskiem o wznowienie. Taka sama sytuacja była w przypadku powoływanej przez spółkę opinii pracownika URE zawierającej analizę przedłożonych przez spółkę dokumentów, z której wynika, że spółka spełniła wszelkie warunki do udzielenia jej koncesji na obrót paliwami płynnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważą, iż znaczna część zarzutów skargi kasacyjnej odnosi się do braku możliwości wykorzystania w postępowaniu podatkowym dowodów pochodzących z innych postępowań. Tymczasem wykorzystywanie w postępowaniach podatkowych materiałów z innych postępowań jest bardzo częstą praktyką organów podatkowych, akceptowana przez sądy administracyjne. Nie można nie zauważyć, że wykorzystywanie materiałów z innych postępowań przyczynia się niejednokrotnie do skrócenia czasu postępowania podatkowego, obniża jego koszty, a także - co nie jest bez znaczenia - ułatwia życie osobom powoływanym na świadka, które mogą być przesłuchane tylko raz, w postępowaniu, a nie dwukrotnie (kilkukrotnie) na tę samą okoliczność przez różne organy państwa. Między innymi wskazane wyżej względy były powodem zmiany art. 181 Ordynacji podatkowej, wprowadzonej od 6 maja 2006 r. ustawą z 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 66, poz. 470, oraz uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej, druk nr 242 Sejmu Kadencji, www.sejm.gov.pl). O ile jednak ustawodawca uznaje możliwość wykorzystania materiałów z innych postępowań za pożądaną w postępowaniu podatkowym, o tyle podatnicy traktują tę możliwość jako ograniczającą ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu, a także podważają moc dowodową tych materiałów m.in. z uwagi na inną pozycję procesową osób przesłuchiwanych w innych postępowaniach, która może wpływać na wiarygodność ich zeznań czy wyjaśnień. Wydaje się, że część tych wskazywanych przez strony postępowania podatkowego wad jest wynikiem wadliwego pojmowania charakteru włączanych do postępowania podatkowego dowodów, a częściowo – wynikiem nie zawsze prawidłowej oceny tych materiałów przez organy podatkowe. Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód w postępowaniu podatkowym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem może być w związku z tym każde źródło informacji umożliwiających dowodzenie (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. Unimex, Wrocław 2006, s. 692). W art. 181 Ordynacji podatkowej wymieniono dowody, które mogą być dopuszczone w postępowaniu podatkowym. Przepis ten nie zawiera jednakże zamkniętego katalogu środków dowodowych, ustawodawca wymieniając je użył bowiem słowa "w szczególności", co oznacza, że definicja dowodu w tym przepisie jest definicją zakresową niepełną (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady Reguły. Wskazówki, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2002, s. 199). Wśród tych dowodów wymieniono materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe. Dowody te winny być traktowane na równi z innymi dowodami zgromadzonymi w postępowaniu podatkowym, Ordynacja podatkowa nie zawiera bowiem przepisów, przyznających niektórym z dowodów większą moc dowodową czy też ograniczających możliwość wykazania określonej okoliczności tylko za pomocą jednego z dowodów. Wskazanie w katalogu dowodów również takich, które zostały zebrane w toku innych postępowań oznacza, że ustawodawca dopuszcza wykorzystanie także takich środków dowodowych, które nie zostały przeprowadzone bezpośrednio przez organ prowadzący postępowanie podatkowe. Przyjmuje się w związku z tym, że w postępowaniu podatkowym nie przyjęto zasady bezpośredniości, zgodnie z którą wszystkie czynności powinny być przeprowadzone przez organ prowadzący dane postępowanie. Uznanie, że protokoły z zeznań świadków są w postępowaniu podatkowym dowodem z dokumentu oznacza też, że dla zachowania prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu wystarczy zapewnienie jej możliwości zapoznania się z treścią tego dokumentu (art. 192 Ordynacji podatkowej) i wypowiedzenia się co do niego (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie stanowi naruszenia jej praw niezapewnienie jej udziału w przesłuchaniu toczącym się przed innym niż podatkowy organem i tym samym pozbawienie jej możliwości zadawania osobie przesłuchiwanej pytań podczas przesłuchania. Dowód z decyzji kontrahentów strony również może stanowić dowód z dokumentu. Reasumując powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że dopuszczenie dowodów z innych postępowań nie narusza przepisów postępowania zawartych w tym zakresie w skardze kasacyjnej. Również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 245 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i 11 w zw. z art. 243 § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej nie zasługują na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o wyrok TSUE z 4 czerwca 2020 r., w sprawie C-430/19. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca dostatecznie nie wykazała, że wystąpiły okoliczności pozwalające na zastosowanie w niniejszej sprawie poglądu prawnego wyrażonego w wyroku TSUE wydanego w sprawie C-430/19. Skarżąca na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej miała prawo do wglądu do akt. Wpływ orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE na decyzję podatkową zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej. Sytuacja taka nie występuje w przedmiotowej sprawie. Wyrok C-430/19, odnosił się do odmiennego stanu faktycznego i nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawnopodatkową skarżącej spółki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia, czy ziściły się przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej z 26listopada 2018 r., zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia stanu faktycznego. Także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w cytowanym przepisie i zostało sporządzone w sposób umożliwiający jego instancyjną kontrolę, co też Naczelny Sąd Administracyjny uczynił nie stwierdzając podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną oddalił. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Danuta Oleś (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI