I FSK 522/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-06
NSApodatkoweWysokansa
VATimport towarówwartość celnazobowiązanie podatkowewygaśnięcie zobowiązaniazapłata podatkuprzedawnieniezgłoszenie celnedecyzja podatkowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że zapłata podatku VAT od importu towarów, nawet na podstawie nieostatecznej decyzji lub zgłoszenia celnego, powoduje wygaśnięcie zobowiązania i wyklucza jego przedawnienie.

Spółka kwestionowała decyzje organów celnych i podatkowych dotyczące określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku VAT od importu leków. Spór dotyczył tego, czy zapłata podatku VAT, dokonana na podstawie zgłoszenia celnego lub nieostatecznej decyzji, wyklucza możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która potwierdziła, że zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania, nawet jeśli następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji.

Sprawa dotyczyła sporu między spółką S.A. Spółką z o.o. a organami celnymi i podatkowymi w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu leków. Spółka dokonała zgłoszeń celnych w 1999 r., wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Wartość celna została początkowo przyjęta przez organ celny, jednak późniejsza kontrola wykazała nieprawidłowości w jej ustaleniu. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje ustalające prawidłową wartość celną, a następnie określił prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w VAT. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi spółki, uznając, że organy prawidłowo przyjęły do podstawy opodatkowania wartości wynikające z ostatecznych decyzji celnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki, która zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p., art. 70 § 1 O.p.) oraz przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zagadnienie prawne zostało rozstrzygnięte uchwałą NSA z dnia 8 października 2007 r. (I FPS 4/07), zgodnie z którą zapłata zaległości podatkowej powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p., nawet jeśli następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że zapłata podatku na podstawie zgłoszenia celnego również powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a uchwała NSA ma moc wiążącą dla innych składów sądu. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania uznano za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zapłata podatku VAT od importu towarów, nawet jeśli następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji lub na podstawie zgłoszenia celnego, powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA (I FPS 4/07), która stwierdziła, że zapłata zaległości podatkowej wygasza zobowiązanie, niezależnie od tego, czy nastąpiła na podstawie samoobliczenia, czy nieostatecznej decyzji. Zapłata kwoty podatku przez podatnika na podstawie deklaracji w zgłoszeniu celnym również powoduje wygaśnięcie zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. z 1993 r. art. 6 § 7

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. z 1993 r. art. 15 § 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 2004 r. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT z 2004 r. art. 34 § 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. z 1993 r. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

K.c. art. 64 § 4

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapłata podatku VAT od importu towarów, nawet na podstawie nieostatecznej decyzji lub zgłoszenia celnego, powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Wygaśnięcie zobowiązania przez zapłatę wyklucza jego przedawnienie.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 59 § 1 pkt 1 O.p. przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. Błędna wykładnia art. 70 § 1 O.p. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 O.p., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 233 § 1 pkt 3 O.p., art. 269 § 1 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. nie ma przy tym żadnych prawnych przesłanek do różnicowania skutków zapłacenia podatku wynikającego ze zgłoszenia celnego w stosunku do zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji. uchwały konkretne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 P.p.s.a.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący-sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zapłata podatku VAT od importu towarów, nawet dokonana na podstawie nieostatecznej decyzji lub zgłoszenia celnego, wyklucza możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie powstania zobowiązania podatkowego (1999 r.) i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT z 1993 r. i 2004 r. w tamtym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa podatkowego, jakim jest relacja między zapłatą podatku a jego przedawnieniem, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i profesjonalistów.

Zapłaciłeś VAT od importu? Uważaj, bo niekoniecznie oznacza to koniec kłopotów z urzędem skarbowym!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 522/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Janusz Zubrzycki
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1530/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-12-04
I FSK 522/07 - Wyrok NSA z 2008-04-08
III SA/Gl 627/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 269 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S.A. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1530/07 w sprawie ze skarg S.A. Spółki z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 25 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddalono skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007., sygn. akt III SA/Wa 1530/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi S. sp. z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 25 czerwca 2007 r. w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
Z akt sprawy wyłania się następujący przebieg postępowania. W dniach 8 i 25 września oraz 5 października 1999 r. "A." Spółka z o.o. dokonała zgłoszenia celnego leków pochodzących z Francji wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Do powyższych zgłoszeń celnych załączono faktury handlowe za importowany towar oraz Deklarację Wartości Celnej.
Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 ustawy Kodeks celny, co spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, zgodnie z wnioskiem strony. Towary zostały następnie zwolnione dla wykorzystania ich w celach określonych przez procedurę celną, którą zostały objęte.
Po zwolnieniu przedmiotowego towaru, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 11 grudnia 2001 r. - 8 lutego 2002 r. stwierdzono, że wartość celna importowanych leków została ustalona w sposób nieprawidłowy.
Naczelnik Urzędu Celnego w W. w dniach 10 i 17 lipca 2002 r. wydał cztery decyzje ustalające wartość celną ww. towarów na podstawie dokumentacji dotyczącej zakupu importowanych leków. Powyższe decyzje zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Celnej w W. z 17 stycznia 2003 r. Ostatnie z ww. decyzji stały się ostateczne i prawomocne po tym jak sąd administracyjny oddalił skargi strony.
Naczelnik Urzędu Celnego w W. postanowieniami z dnia 19 listopada 2004 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku VAT dla towarów objętych zgłoszeniami, a następnie decyzjami z 6 grudnia 2004 r., określił prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniach tych decyzji organ wskazał na art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.; dalej: "ustawa o VAT z 1993 r."), zgodnie z którym obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Obniżenie wartości celnej importowanego towaru spowodowało zmniejszenie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określenie w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym.
Po rozpatrzeniu odwołań strony, czterema decyzjami z 25 czerwca 2007 r., skierowanymi do następcy prawnego sp. z o.o. "A." - tj. sp. z o.o. "S." (zwanej dalej "Skarżącą"), Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Op oraz art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej "ustawa o VAT z 2004 r."), utrzymał w mocy cztery decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach ww. decyzji organ odwoławczy podniósł, że w sytuacji, gdy prawomocnym orzeczeniem stwierdzono, iż wartość celna towaru została w zgłoszeniu celnym wykazana nieprawidłowo, koniecznym stało się określenie wysokości zobowiązania podatkowego, powstałego z mocy prawa w chwili powstania długu celnego, w prawidłowej wysokości. Organ pierwszej instancji zasadnie zatem skorygował podstawę opodatkowania i określił podatki w prawidłowej wysokości na podstawie przepisów obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego.
Po rozpatrzeniu skarg strony na powyższe decyzje organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, skoro wartość celna i dług celny zostały określone odrębnymi decyzjami ostatecznymi, co jest niesporne, organy orzekające w niniejszych sprawach zobowiązane były przyjąć do podstawy opodatkowania wielkości wynikające z tych decyzji. Tylko zmiana ostatecznych decyzji lub ich wyeliminowanie z obrotu prawnego mogłyby wywrzeć skutek prawny, w postaci przyjęcia innych wysokości wartości celnej niż wynikające z prawomocnych orzeczeń. Zarówno postępowanie celne, w ramach którego określana była wartość celna, jak również postępowanie podatkowe, którego celem jest określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, odnosiły się do tego samego zdarzenia, tj. importu określonych towarów, dlatego nie jest dopuszczalne, aby ten sam element ustalony w decyzji ostatecznej w postępowaniu celnym, mógł być w sposób odmienny ustalany dla potrzeb określenia podstawy opodatkowania w ramach postępowania podatkowego.
Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w rozpoznawanych sprawach zastosowanie miały unormowania procesowe zawarte w ustawie o VAT z 2004 r. Podatek od towarów i usług określony jej przepisami stanowi bowiem kontynuację podatku od towarów i usług wprowadzonego do polskiego systemu podatkowego ustawą o VAT z 1993 r.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał na art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. jako podstawę prawną decyzji w niniejszych sprawach, zamiast podanego przez organ I instancji art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. Przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. obligował naczelnika urzędu celnego do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych kwot podatku.
Skoro wydane w poszczególnych sprawach decyzje organów obu instancji dotyczyły podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów (leków), a nie uznania zgłoszeń celnych za prawidłowe, bądź nieprawidłowe w trybie art. 65 § 4 K.c. należało – zdaniem sądu - stosować tak, jak uczyniły to organy obu instancji, przepisy ustaw podatkowych, a w szczególności ustawy o podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej, a nie jak wywodziła Skarżąca w odwołaniach przepisy Kodeksu celnego. W związku z tym prawidłowe było wskazanie przez Naczelnika Urzędu Celnego art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Z przepisu tego wynika, że obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą powstania długu celnego (a więc z mocy prawa), z zastrzeżeniem art. 7a ustawy o VAT z 1993 r., który to przepis nie miał zastosowania w rozpoznawanych sprawach. Tym samym określenie wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu przez podatnika w deklaracji celnej nie tworzyło zobowiązania w podatku VAT, podobnie jak określenie prawidłowej wysokości tego podatku w decyzjach właściwych organów administracji publicznej (organów podatkowych).
Sąd powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r. sygn. FPS 8/03, a także na późniejszą uchwałę z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I FPS 4/07. W pierwszej z nich NSA stwierdził, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Podobne, choć znacznie szersze stanowisko, zaprezentowane zostało w drugiej uchwale. Według wyrażonego tam poglądu zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Sąd I instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w powołanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jak argumentuje sąd, skoro zatem zobowiązania w podatku od towarów i usług powstały z mocy prawa i zostały zapłacone, jak przyznaje Skarżąca, w wysokościach wyższych, od tych które zostały określone w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego wydanych w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, należało przyjąć, iż zgodnie z dyspozycją art. 59 § 1 pkt 1 Op, zobowiązania w podatku od towarów i usług wygasły w całości wskutek zapłaty. Skoro wygasły poprzez zapłatę, to nie mogły wygasnąć po raz drugi poprzez przedawnienie.
Tym samym, zdaniem sądu, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 i 9 oraz art. 70 Op. W ocenie sądu powyższa argumentacja oznacza również bezzasadność zarzutów rozpoznawanych skarg, dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji RP: art. 2 - zasady demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej, art. 7 - działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, art. 31 ust. 3 - nienaruszania istoty wolności i praw, art. 32 ust. 1 i 64 ust. 2 - równości wobec prawa oraz art. 78 - zasady dwuinstancyjności postępowania. Dotyczy to także powołanych przez Skarżącą przepisów Ordynacji podatkowej.
Sąd I instancji, mając powyższe na uwadze, skargi oddalił.
Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Sądowi pierwszej instancji zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.
1) art. 59 § 1 pkt 1 O.p. przez jego błędną wykładnię; WSA w skarżonym wyroku błędnie wyinterpretował z przedmiotowego przepisu normę, wedle której zapłata w całości przez spółkę zadeklarowanego przez nią podatku VAT od importu towarów w kwocie wyższej aniżeli kwota wynikająca z decyzji podatkowej, w której stwierdza się zawyżenie zadeklarowanego zobowiązania i określa się należne (niższe od zadeklarowanego) zobowiązanie w podatku VAT od importu towarów, powoduje wygaśnięcie należnego zobowiązania podatkowego w całości; wykładnia art. 59 § 1 pkt 1 O.p. dokonana przez WSA w skarżonym wyroku jest sprzeczna z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jaka wynika z art. 2 Konstytucji RP, "zasadą sprawiedliwości proceduralnej" ustanowioną w art. 78 (zdanie pierwsze) Konstytucji RP oraz zasadą równej ochrony praw wynikającą z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
2) art. 59 § 1 pkt 1 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuprawnioną odmowę poddania dyspozycji tego przepisu stanu, w którym zobowiązanie podatkowe w podatku VAT od importu towarów nie wygasło w wyniku jego zapłaty przez spółkę, a ostateczne decyzje podatkowe zostały wydane po upływie terminu 5-letniego, liczonego od końca roku, w którym dokonano zgłoszeń celnych.
3) art. 70 § 1 O.p. przez błędną wykładnię; nieuprawnionym było wywiedzenie z przedmiotowego przepisu normy, która zezwala - w sytuacji zadeklarowania i wpłaty w całości przez spółkę podatku VAT od importu towarów w kwocie wyższej aniżeli skonkretyzowane w decyzjach podatkowych I instancji, w których określono należne zobowiązanie w podatku VAT od importu towarów w niższej wysokości od zadeklarowanego, zapłaconego, a następnie rozliczonego przez spółkę jako podatek naliczony – na wydanie decyzji podatkowych organów II instancji utrzymujących w mocy decyzje organów I instancji mimo upływu pięcioletniego terminu przewidzianego w tym przepisie; wykładnia art. 70 § 1 O.p. zaprezentowana przez WSA w skarżonym wyroku jest sprzeczna również z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jak wynika z art. 2 Konstytucji RP, zasadą legalizmu wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, zasadą proporcjonalności wywodzącą się z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz zasadą równej ochrony praw zawartą w art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a." w zw. z art. 121 § 1 O.p., polegające na oddaleniu skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej, w którym dokonano: (i) interpretacji i zastosowania przepisów art. 59 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 70 § 1 O.p. w sposób sprzeczny z obowiązkiem poszanowania przez organy państwowe pewności obrotu prawnego; (ii) nadmiernej ingerencji w sferę praw spółki do samookreślenia swoich obowiązków podatkowych – tj. działań godzących w zaufanie do organów prowadzących postępowanie podatkowe;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 O.p., polegające na oddaleniu skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej, które podlegały uchyleniu ze względu na naruszenie w nich dyspozycji art. 208 § 1 O.p. nakazującej umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 233 § 1 pkt 3 O.p., polegające na oddaleniu skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej, które winny być uchylone ze względu na nieuprawnione zastosowanie w nich dyspozycji art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz wadliwe niezastosowanie się w nich do dyspozycji art. 233 § 1 pkt 3;
4) art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione stosowanie w zaskarżonym wyroku zasady związania treścią uchwały składu 7 sędziów NSA w sytuacji, gdy nie odnosi się ona do istoty sporu w przedmiotowej sprawie;
5) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek oddalenia zarzutu stawianego zaskarżonym decyzjom, iż dokonano w nich nieprawidłowej interpretacji art. 70 § 1 O.p. – w szczególności przez nieuwzględnienie przy wykładni tego przepisu zasad interpretacyjnych wynikających z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że zarzuty procesowe sformułowane w skardze kasacyjnej nie kwestionują stanu faktycznego sprawy, lecz dokonaną w ramach tegoż stanu ocenę prawną w sferze prawa materialnego, jako pierwsze wymagają oceny zarzuty naruszenia przepisów tegoż prawa.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p. oraz art. 70 § 1 O.p. - autor skargi kasacyjnej starał się podważyć pogląd organów podatkowych zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, że zapłata wykazanego w zgłoszeniu celnym zobowiązania podatkowego z tytułu importu towarów w okresie 5 lat od końca roku, w którym dokonano tegoż zgłoszenia powoduje wygaśnięcie zobowiązania (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.), wykluczające możliwość jego wygaśnięcia z tytułu przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) – w zakresie zapłaconej kwoty podatku.
Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej powyższe zagadnienie zostało rozstrzygnięte uchwałą NSA z dnia z dnia 8 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/07, ONSAiWSA 2008/1/4), w której stwierdzono, że zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Już zatem z samej tezy tej uchwały (por. zwrot "także wówczas") wynika, że odnosi się ona do każdej formy zapłaty podatku (zaległości podatkowej), zarówno wynikającej z samoobliczenia podatku (w tym w ramach zgłoszenia celnego), jak i z nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji.
Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 13 marca 2008 r. (sygn. akt I FSK 235/07), aczkolwiek zagadnienie prawne rozstrzygnięte tą uchwałą nie jest tożsame z zagadnieniem wyłaniającym się w niniejszej sprawie, to zasadnicza kwestia, wspomnianej wyżej relacji zapłaty i przedawnienia do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, jest analogiczna.
W art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. z 1993 r. (w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.) postanowiono, że podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3a, są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek, a organ celny jest obowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. Tylko wtedy, gdy kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny obliczał te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazywał je w zgłoszeniu celnym. W takich przypadkach organ celny był obowiązany do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty kwoty tych podatków na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę organu celnego (ust. 5), co oznacza, że pełnił w tym zakresie funkcję płatnika.
Wynika z tego, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów powstawało z mocy prawa poprzez zaistnienie okoliczności określonych w art. 6 ust. 7 i 7a u.p.t.u. z 1993 r., z którymi ustawa łączy powstanie obowiązku podatkowego, a tym samym zobowiązania podatkowego. Podatnik zobowiązany był do samoobliczenia podatku pod nadzorem organu celnego, który miał prawo i obowiązek korygować wyliczenia podatnika i jako płatnik dokonać poboru i wpłaty podatku na rachunek urzędu skarbowego. Ten ostatni natomiast – stosownie do art. 11b i art. 11c u.p.t.u. z 1993 r. – miał obowiązek ingerencji jedynie w przedmiocie ustalenia wielkości zaistniałego już zobowiązania podatkowego lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty.
Nie ma przy tym żadnych prawnych przesłanek do różnicowania skutków zapłacenia podatku wynikającego ze zgłoszenia celnego w stosunku do zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji. Zróżnicowanie takie w szczególności nie wynika z przepisów art. 59 § 1 pkt 1 i art. 60 § 1 O.p., normujących kwestie zapłaty podatku.
Wskazuje to, że zapłata kwoty podatku przez podatnika na podstawie jego deklaracji w zgłoszeniu celnym również powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, z przyczyn naprowadzonych w uzasadnieniu przywołanej wyżej uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r.
Powyższa uchwała jest uchwałą tzw. konkretną, bowiem podjęta została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. Jednakże jej moc wiążąca nie odnosi się tylko do konkretnej sprawy. Otóż uchwały konkretne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 P.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis /por. A. Skoczylas "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego" C. H. Beck Warszawa 2004, s. 221 i nast./. Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowną uchwałą takiego samego składu NSA.
Uwzględniając zatem art. 269 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, akceptuje w niniejszej sprawie poglądy wyrażone w powyższej uchwale, które – wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej naruszenia ww. przepisu – w pełni znajdują zastosowanie również na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, co zarzut ten czyni całkowicie chybionym.
Powoduje to brak podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 59 § 1 pkt 1 i 9 O.p. oraz art. 70 § 1 O.p., gdyż - jak wynika z powyższej uchwały - z powodów podniesionych w skardze kasacyjnej, nie mogło dojść do naruszenia przepisów wskazanych w tych zarzutach.
Stwierdzenie z powyższych względów bezzasadności zarzutów naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 i 9 i art. 70 § 1 O.p. skutkuje w konsekwencji również bezzasadnością zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skoro zarzuty te odwoływały się do naruszeń prawa materialnego, które nie miało miejsca. Wskazać przy tym należy, że Sąd pierwszej instancji uzasadnił w pełni prawidłowo swoje stanowisko w niniejszej sprawie, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a., zwłaszcza odnośnie braku podstaw do zastosowania art. 70 § 1 O.p.
Tym samym skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 P.p.s.a., co powoduje, że NSA na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.[pic]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI