I FSK 518/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła zasadności wystawienia faktur korygujących VAT przez Syndyka Masy Upadłości D. sp. z o.o. w upadłości, które miały obniżyć VAT należny za listopad 2017 r. Faktury te korygowały pierwotne faktury z kwietnia 2016 r. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego za listopad 2017 r., uznając naruszenie przepisów postępowania przez organ, ale oddalił skargę w zakresie VAT za okres od listopada 2017 r. do maja 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne – Syndyka Masy Upadłości oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. NSA uznał, że przepisy prawa upadłościowego, na które powoływał się Syndyk, nie mają znaczenia dla oceny skutków podatkowych transakcji, a kluczowe jest ekonomiczne aspekty transakcji. Sąd podkreślił, że korekty faktur nie spełniały wymogów ustawy o VAT, ponieważ nie opierały się na przesłankach wskazanych w art. 29a ust. 10 i art. 106j ust. 1 ustawy o VAT, a argumentacja dotycząca odstąpienia od umów sprzedaży była niewystarczająca. NSA stwierdził również, że zarzuty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, mimo że uzasadnienie wyroku WSA mogło być wadliwe w pewnych aspektach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących korekty faktur VAT w kontekście prawa upadłościowego oraz zasady neutralności VAT i zakazu nadużyć.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były przepisy prawa upadłościowego i ich relacja do przepisów VAT. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu upadłościowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie od umowy sprzedaży lub stwierdzenie jej bezskuteczności w stosunku do masy upadłości, na gruncie prawa cywilnego i upadłościowego, pozwala na wystawienie faktury korygującej VAT i obniżenie VAT należnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa upadłościowego nie mają znaczenia dla oceny skutków podatkowych transakcji, a kluczowe jest ekonomiczne aspekt transakcji. Korekty faktur muszą spełniać wymogi ustawy o VAT.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że prawo upadłościowe nie wpływa na skutki podatkowe transakcji. Kluczowe jest przeniesienie możliwości rozporządzania towarem, a nie prawo własności. Korekty faktur muszą opierać się na przesłankach z ustawy o VAT, a samo odstąpienie od umowy lub jej bezskuteczność nie są wystarczające.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego w zakresie zasadności wystawienia faktur korygujących VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne, oddalając skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości.
Uzasadnienie
NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji, uznając, że ustalenia faktyczne były prawidłowe, a argumentacja dotycząca faktur korygujących i prawa upadłościowego była chybiona.
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję w tej części, a NSA uznał, że mimo wadliwego uzasadnienia wyroku WSA, rozstrzygnięcie odpowiadało prawu, ale podkreślił potrzebę oceny wpływu na wpływy podatkowe.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzuty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ale jednocześnie wskazał na potrzebę oceny, czy organy podatkowe doznały utraty wpływów podatkowych w kontekście zasady proporcjonalności.
Przepisy (32)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 29a § ust. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 29a § ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106j § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
pr. upadł. art. 38 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 76 § ust. 3
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 84 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 98 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 127 § ust. 3
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 206 § ust. 5
Ustawa - Prawo upadłościowe
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy prawa upadłościowego nie wpływają na ocenę skutków podatkowych transakcji. • Korekty faktur VAT muszą spełniać wymogi ustawy o VAT, a odstąpienie od umowy lub jej bezskuteczność nie są wystarczające. • Faktury korygujące nie mogły być wystawione na podstawie art. 29a ust. 10 pkt 1 i art. 106j ust. 1 ustawy o VAT w okolicznościach sprawy. • Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące faktycznego wydania towarów i prawa do rozporządzania nimi były prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Syndyka Masy Upadłości oparta na przepisach prawa upadłościowego dotyczących odstąpienia od umów i ich bezskuteczności. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym dotyczące braku wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy o VAT i prawa upadłościowego. • Zarzuty Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące błędnego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji braku wypowiedzenia się organu w kwestii rozliczenia faktur pierwotnych i ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Decydujące znaczenie zyskuje bowiem nie stan prawny (na gruncie prawa cywilnego), lecz ekonomiczny aspekt transakcji. • Czynność nieważna na gruncie prawa cywilnego może być uznana za wykonaną skutecznie na gruncie ustawy o VAT. • Każda osoba wykazująca podatek VAT na fakturze lub innym dokumencie służącym jako faktura jest obowiązana do jego zapłaty. • Przepisy ustawy – Prawo upadłościowe nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania. • Dostawa towarów (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT) nie odnosi się do zbycia prawa własności zgodnie z procedurami przewidzianymi w obowiązującym prawie krajowym, lecz obejmuje wszelkie zbycie majątku rzeczowego przez jedną stronę, która upoważnia drugą stronę do dysponowania w rzeczywistości tym majątkiem tak, jakby była jego właścicielem.
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
sędzia
Marek Kołaczek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących korekty faktur VAT w kontekście prawa upadłościowego oraz zasady neutralności VAT i zakazu nadużyć."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były przepisy prawa upadłościowego i ich relacja do przepisów VAT. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem upadłościowym a VAT, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do prób optymalizacji podatkowej w kontekście upadłości.
“Prawo upadłościowe kontra VAT: Czy można "anulować" podatek, odwołując się do upadłości?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.