I FSK 516/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-07-29
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnykoszty uzyskania przychoduwydatki reprezentacyjnewydatki marketingowefakturyrzetelność fakturpostępowanie podatkoweprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. w sprawie podatku od towarów i usług, uznając, że wydatki na wyjazd do Egiptu i zakup opakowań nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ani stanowić podstawy do odliczenia VAT.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. Spółka P. Sp. z o.o. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zakwestionowała możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami na wyjazd szkoleniowy do Egiptu oraz zakupem opakowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że spółka nie wykazała kosztowego charakteru wydatków ani związku z przychodem, a faktury za opakowania były bezpodstawne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. Spór dotyczył głównie możliwości odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami na wyjazd szkoleniowy do Egiptu oraz zakupem opakowań od firmy W. S.c. Organy podatkowe i WSA uznały, że spółka nie wykazała związku tych wydatków z przychodem ani kosztowego charakteru, a faktury za opakowania były nierzetelne, ponieważ firma W. nie zajmowała się ich produkcją ani dystrybucją. Spółka argumentowała, że wyjazd miał charakter marketingowy i szkoleniowy, a faktury za opakowania były prawidłowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów podatkowych, że podatnik ma obowiązek właściwego udokumentowania wydatków, a w tym przypadku nie wykazał związku z przychodem ani kosztowego charakteru wydatków, a także nie udowodnił rzeczywistego nabycia opakowań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik nie wykaże związku wydatków z przychodem i kosztowego charakteru, a dokumentacja jest niewystarczająca.

Uzasadnienie

Podatnik ma obowiązek właściwego udokumentowania wydatków. Brak dowodów potwierdzających szkoleniowy charakter wyjazdu, listy uczestników i umowy z prowadzącymi szkolenia, a także niejasności co do tożsamości niektórych uczestników, uniemożliwiają zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów i odliczenie VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 25 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1995 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § ust. 4 pkt 5 lit. a

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 157 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki na wyjazd do Egiptu nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak wykazania ich związku z przychodem i kosztowego charakteru. Faktury za zakup opakowań od firmy W. były nierzetelne, ponieważ firma ta nie zajmowała się produkcją ani dystrybucją opakowań, co uniemożliwiało odliczenie podatku naliczonego.

Odrzucone argumenty

Wyjazd do Egiptu miał charakter szkoleniowy i marketingowy, co uzasadnia zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Faktury za opakowania były prawidłowe, a ustalenia organów podatkowych dotyczące działalności firmy W. były błędne. Włączenie do akt sprawy protokołów z przesłuchań świadków przeprowadzonych w innym postępowaniu, bez udziału strony, naruszało zasady postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Podatnik ma obowiązek właściwego udokumentowania wydatków zaliczanych przez podatnika do kosztów uzyskania przychodu. Organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik. Faktura, która niedokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie i w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych u jej odbiorcy.

Skład orzekający

Juliusz Antosik

przewodniczący

Zygmunt Chorzępa

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące obowiązku udokumentowania wydatków, związku z przychodem, rzetelności faktur oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z wyjazdem szkoleniowym i zakupem opakowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące dowodzenia kosztów uzyskania przychodów i rzetelności faktur w VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Wyjazd do Egiptu jako koszt firmy? Sąd wyjaśnia, kiedy można odliczyć VAT.

Dane finansowe

WPS: 33 959 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 516/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Juliusz Antosik /przewodniczący/
Małgorzata Niezgódka - Medek
Zygmunt Chorzępa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Wr 844/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 844/06 w sprawie ze skargi P. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Spółka z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zarządza zwrot przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu P. Spółka z o.o. w W. kwoty [...] tytułem nadpłaconych wpisów od skargi i skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. sygn.
I SA/Wr 844/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 marca 2006r. w przedmiocie zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2000r. ustalonego w kwocie 33.959 zł.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organy podatkowe w zakresie podatku należnego za wskazany okres rozliczeniowy nie stwierdziły nieprawidłowości. Nieprawidłowości stwierdzono w zakresie rozliczenia podatku naliczonego, ustalając, że Spółka zawyżyła kwotę nadwyżki podatku naliczonego z poprzedniej deklaracji o kwotę 4.902zł.
Na tę nieprawidłowość miało wpływ rozliczenie podatku VAT za maj i czerwiec
2000 r. bowiem stwierdzone w tych miesiącach nieprawidłowości dotyczące kwot nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następne miesiące, miały wpływ na rozliczenie podatku VAT za miesiąc lipiec 2000 r. Stwierdzono w zakresie podatku naliczonego, że strona ujęła w rejestrze zakupów i w deklaracji VAT-7 w kwietniu- 2000 r. faktury VAT, które należało ująć w rejestrze zakupów i deklaracji VAT-7 za maj 2000r. z uwagi na datę otrzymania tych faktur. Wyliczona z tego tytułu kwota podatku naliczonego do odliczenia, która winna być zaewidencjonowana w maju
w kwocie 6.564 zł., na podstawie art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT zwiększała podatek naliczony w maju tę kwotę. Jednocześnie w maju 2000r. Spółka zaewidencjonowała wydatki dotyczące wyjazdu do Egiptu. Wydatki, dotyczyły usługi transportowej realizowanej przez PUH T. sp. z o.o., opisanej jako przewóz klientów na i ze spotkania w Egipcie (kwota 8.574 zł. + VAT 600,18 zł.) oraz realizowaną na terenie kraju przez firmę przewozową TA. A. W. i, opisaną na fakturze jako przewóz klientów z rejonu leszczyńskiego na i ze spotkania szkoleniowego w Egipcie (kwota 4.827,50 zł + VAT 337,93 zł). Organ I instancji uznał, że wydatki te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, bowiem strona nie potrafiła uzasadnić obecności w wyjeździe 4 osób, a analiza obrotów z kontrahentami biorącymi udział w wyjeździe wykazała w 2001 r. spadek obrotów niektórych z tych kontrahentów. Spółka nie przedstawiła umów dotyczących przeprowadzenia szkoleń czy też wynajmu pomieszczeń, w których szkolenia miały się odbyć. Uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1995 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 112, poz. 50 ze zm.), brak było podstaw do obniżenia podatku należnego z tytułu nabycia tychże usług. W odniesieniu do czerwca 2000 r. organy podatkowe, w związku ze zwiększeniem kwoty do przeniesienia z miesiąca maja na następny miesiąc
o 5.625 zł., o tę kwotę zwiększyły kwotę nadwyżki podatku naliczonego za czerwiec 2000 r. Spółka w deklaracji VAT-7 za czerwiec tego nie uczyniła. Ujęła natomiast
w rejestrze zakupu i deklaracji podatkowej wydatki dotyczące wyjazdu do Egiptu wynikające z faktury wystawionej przez A. za wyjazd szkoleniowy 10 osób. Organ I instancji nie uznając za koszt uzyskania przychodu tego wydatku, stosownie do zapisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wskazał, że strona zawyżyła kwotę podatku naliczonego o 1025 zł.
Dalej organ podatkowy stwierdził, że Spółka w czerwcu 2000 r zawyżyła kwotę podatku naliczonego o łączną kwotę 9.504 zł. wynikająca z dwóch faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe W. S.c.
z S. za opakowania zbiorcze z tektury trójwarstwowej klejonej ręcznie. Podjęte próby przeprowadzenia kontroli tej Spółki nie powiodły się, bowiem spółka W. została wykreślona z rejestru podatników podatku VAT z dniem 10.11.2000r., a Urząd Skarbowy w Krakowie odmówił, zarejestrowania Spółki, stwierdzając, że od dnia 28 lipca 2000 r. faktycznie nie istniała. Ustalono natomiast, że w okresie od 28 lipca 2000 r. do 25 styczeń 2001 r. wspólnikami spółki W. byli M. K. i D. E. M. K przesłuchany w sprawie oświadczył, że nigdy nie był wspólnikiem tej spółki, ani też nigdy nie prowadził działalności gospodarczej, przyznając, że w maju 1999 r. skradziono mu dokumenty. Na podstawie dowodów z przesłuchania D.E., oraz innych świadków sporządzonych przed Komendą Wojewódzką Policji w K. ustalono, że osoba posługująca się danymi M. K. w rzeczywistości nazywała się inaczej, a świadkowie - pracownicy firmy W. zeznali, że Spółka nie zajmowała się produkcją opakowań, i ich sprzedażą, lecz konfekcjonowaniem uszczelek do okien i handlem artykułami spożywczymi. Spółka P. wyjaśniając kwestię opakowań, stwierdziła, że opakowania nie były ewidencjonowane w kartotekach księgowych, gdyż nie było magazynu opakowań, nie posiada dokumentów potwierdzających stany magazynowe opakowań w poszczególnych dniach. Z zeznań pracownika firmy W. odpowiedzialnego za magazyn wyrobów gotowych i magazyn surowców do produkcji wynika, że wszystkie towary i surowce ewidencjonowane były w magazynie i nic nie wiedział o produkcji opakowań zbiorczych z tektury trójwarstwowej. Nie wiedział także nic o sprzedaży opakowań dla C. (poprzednia nazwa skarżącego). Pracownik firmy C., potwierdził ich obecność w firmie, lecz nie zna ich dostawcy. W związku z powyższym organ I instancji uznając, że spółka W. nie zajmowała się produkcją opakowań tekturowych, nie posiada ewidencji opakowań tekturowych, która mogłaby potwierdzić rzetelność transakcji, na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy
o podatku od towarów i usług i § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 19999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.),stwierdził, iż brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wystawionych przez firmę W. faktur. W efekcie organ podatkowy skorygował podatek naliczony za czerwiec o kwotę 10.527 zł., ustalając, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc winna wynosić 12.406 zł., a nie jak wskazała Spółka - 17.308 zł.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił stanowisko tego organu zarówno co do prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego, jego oceny, jak. i zastosowanych przepisów prawa. Podkreślił, że. organ I instancji dokonał oceny wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ odwoławczy przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, podkreślając, odnośnie nieuznanych za koszt uzyskania przychodu wydatków związanych
z organizowanym wyjazdem do Egiptu, że przy braku konkretnych dowodów dotyczących faktycznego przeprowadzenia szkoleń oraz brak wykazania związku ich poniesienia z osiągniętym przychodem, przedmiotowy wyjazd należy potraktować jako wycieczkę rekreacyjno-wypoczynkową. Podkreślił, że Spółka nie była w stanie wskazać, kim były niektóre z osób biorących udział w wyjeździe. Powołał się również na stanowisko organu podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. Jeśli chodzi o nabycie opakowań tekturowych, organ podatkowy wskazał na treść art. 19 ust. 1 ustawy o VAT i powołując się na orzecznictwo NSA, zwrócił uwagę, że przepis ten pozwala na pomniejszenie kwot podatku należnego
o podatek naliczony związany z nabyciem towarów lub usług.
Skoro nabycie towaru nie nastąpiło, to faktury dokumentujące nie mogą wywołać
u ich odbiorcy, żadnych skutków podatkowych.
W skardze Spółka wnosząc o uchylenie decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 grudnia 1999 r. poprzez uznanie, że zakwestionowane faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niezebranie całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności,. art. 157 § 1 i art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji przez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, art. 180 i art. 216 § 1 Ordynacji przez włączenie do akt sprawy protokołów z przesłuchań świadków przeprowadzonych bez udziału strony skarżącej, art. 191 Ordynacji przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie wydatków poniesionych na rzecz firmy W. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że listy uczestników wyjazdu do Egiptu, który był nagrodą w konkursie, znajdują się
u organizatora wyjazdu, więc organ podatkowy winien dopuścić z tych dokumentów dowód w celu ustalenia tożsamości osób biorących w nim udział. Zorganizowanie wyjazdu szkoleniowego wiązało się z realizacją celu skarżącej- zwiększenia obrotów handlowych ze skarżącą przez uczestników wyjazdu, co było warunkiem wyjazdu. Zwiększenie zakupów dokonywanych przez apteki u skarżącej jest równoznaczne
z koniecznością powstrzymania się przez daną aptekę od zakupu w innych hurtowniach. W trakcie wyjazdu przeprowadzone zostały szkolenia dla uczestników związane ze współpracą na linii hurtownia - apteka w kontekście wejścia Polski
w struktury Unii Europejskiej i dotyczyły usprawnienia współpracy aptekarzy ze skarżącą. W tym celu zostały zaproszone osoby, które służyły aptekarzom swoją wiedzą merytoryczną podczas szkoleń czy dyżurów odbywanych w trakcie wyjazdu. W hotelu, w którym mieszkali uczestnicy były odpowiednie sale do szkoleń, nie było więc potrzeby ich wynajmu. Ponieważ szkolenia nie miały obowiązkowego charakteru skarżąca nie prowadziła imiennych list. Spółka wyjaśniała, że zasady konkursu nie określały czy z nagrody mają korzystać właściciele aptek, czy też ich pracownicy, względnie inne osoby, jeżeli uprawniony tak zdecydował. Związek wyjazdu z przychodem nie może budzić wątpliwości, bowiem skarżąca uzyskała wymierne korzyści zachęcając w ten sposób aptekarzy do zaopatrywania się
u skarżącej, czego potwierdzeniem było osiągnięcie wzrostu obrotów w 2000 r. przez aptekarzy, którzy otrzymali nagrodę. Dlatego zdaniem skarżącej, koszty wyjazdu należy zaliczyć do kosztów marketingowych podlegających zaliczeniu w całości do kosztów uzyskania przychodu. Dokooptowanie kilku osób, w większości kierowników aptek, w związku z rezygnacją części osób nagrodzonych nie ma znaczenia, bowiem strona i tak musiałaby ponieść koszty osób, które zrezygnowały z wyjazdu. Podniosła, że zaliczyła wydatki na rzecz 15 osób jako wydatki na reprezentację
i reklamę limitowaną, a pozostałe - w całości do kosztów uzyskania przychodów. Odnośnie faktur dokumentujących zakup opakowań tekturowych od firmy W. Skarżąca Spółka stwierdziła, że dystrybucją tych opakowań zajmowała się osoba posługująca się nazwiskiem M. K., więc przesłuchanie innych osób na tę okoliczność nie daje podstawy do twierdzenia, że firma ta nigdy nie zajmowała się dystrybucją opakowań. Odwołała się skarżąca do zeznań osób, które potwierdziły okoliczność nabywania przez stronę opakowań. Podniosła, że przesłuchiwane
w sprawie osoby zajmowały się w firmie W. sprawami biurowymi, więc zdaniem skarżącej nie zajmowały się działalnością tej firmy. Nie można dać wiary zeznaniom pracowników tej firmy, którzy z jednej strony wystawiali faktury, a z drugiej nie są
w stanie wskazać, czy firma prowadziła sprzedaż opakowań. Zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej skarżąca uznała za nieprawidłowe dopuszczenie dowodu z zeznań świadków przesłuchanych w innym postępowaniu, bez udziału skarżącej, skoro odstępstwo od zasady czynnego udziału strony ustawa przewiduje jedynie w przepisie art. 123 § 2 wskazanej ustawy. Zdaniem skarżącej organy podatkowe pominęły składane przez nią wyjaśnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał swoje oceny i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując zarzuty skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem sporu jest zakwestionowanie rozliczenia podatku naliczonego:
- w miesiącu maju 2000 r. odnośnie faktur dokumentujących wydatki związane
z organizacją wyjazdu do Egiptu; które to wydatki uznane przez organy podatkowe za niestanowiące kosztów uzyskania przychodu, nie uprawniają do obniżenia kwoty podatku należnego oraz w miesiącu czerwcu 2000 r. odnośnie faktur dokumentujących zakup opakowań zbiorczych z tektury trójwarstwowej, które to faktury jako nieodzwierciedłające faktycznego przebiegu operacji nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące maj
i czerwiec 2000 r., skutkujące zmianę kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne miesiące, miały wpływ na rozliczenie podatku naliczonego za miesiąc lipiec 2000 r.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w świetle postawionych zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Zakwestionowanie wydatków poniesionych przez skarżącą Spółkę w miesiącu maju 2000 r. za usługi transportowe związane z przewozem uczestników na i ze spotkania szkoleniowego w Egipcie - zdaniem Sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, że wydatkami tymi rozporządzono w sposób niepozwalający na ich zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z czym, Spółka nie miała prawa dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z tytułu tych usług. (art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej).
Za trafne uznał Sąd Administracyjny stanowisko organów podatkowych, że Spółka nie wykazała kosztowego charakteru wydatku dotyczącego wyjazdu do Egiptu, celem organizacji szkolenia dla współpracujących z nią kierowników (pracowników) aptek. Jak podkreślił organ w uzasadnieniu decyzji Spółka nie potrafiła wskazać konkretnych osób, które brały udział w wyjeździe, w szczególności dotyczy to 4 osób, które zastąpiły wcześniej zgłoszonych uczestników wyjazdu. Nie potrafiła wskazać czy w ogóle osoby te pracowały w aptekach, które były kontrahentami skarżącej. Nie przedstawiła również żadnych dowodów potwierdzających szkoleniowy charakter wyjazdu, jak ich tematy, umowy z osobami, które szkolenia przeprowadziły.
W wyjaśnieniu (odpowiedź na pismo organu z dnia 7 stycznia 2004 r.) Spółka wskazała, że nie zawierała umów na szkolenia, ponieważ spotkania szkoleniowe odbywały się w salach konsumpcyjnych, czyli ogólnodostępnych dla wszystkich
gości hotelowych, tematyka szkolenia była różnorodna, uczestnicy nie byli ewidencjonowani na spotkaniach, w związku z czym, strona nie posiada list obecności. Wskazując na treść załącznika nr 6/1 do protokołu kontroli Spółki, która wówczas używała nazwy "C.", Sąd stwierdził, że Spółka przesłała do wszystkich swoich odbiorców ulotkę informacyjną o planowanej organizacji, wspólnie z Biurem Podróży A. z C., wyjazdu szkoleniowego do Egiptu. Chętni deklarowali swój udział telefonicznie, a Spółka zgłosiła ze swojej strony do wyjazdu 10 osób.
Oceniając te ustalenia Sąd Administracyjny wskazał, że samo poniesienie wydatków przez podatnika nie przesądza o ich kosztowym charakterze, decyduje
o tym właściwe ich udokumentowanie (wyrok NSA z dnia 21 maja 1999 r. sygn.
I SA/Lu 256/98, niepubl.). Zasady udokumentowania wydatków, które podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów nie zostały uregulowane
w ustawie. W orzecznictwie NSA jednoznacznie rozstrzygnięto problem należytego udokumentowania wydatków, odstępując od ścisłego stosowania zasad rachunkowości i uznając, że co prawda przepisy dotyczące rachunkowości regulują
expressis verbis sposób udokumentowania poniesionych wydatków, co ma istotne znaczenie przy ustalaniu rzeczywistych i udokumentowanych kosztów uzyskania przychodów podniesionych w danym roku (wyrok NSA z dnia 18 września 1996 r. sygn. I SA/Lu 2088/95 niepubl), jednakże za dowody mogą być także uznane dokumenty potwierdzające dokonanie konkretnych transakcji nawet wówczas, gdy są wadliwe i nie spełniają wszystkich wymagań określonych w ustawie o rachunkowości (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1998 r. sygn. SA/Rz 130/97 niepubl.). Udowodnienie, że poniesione wydatki stanowią koszty uzyskania przychodu spoczywa na podatniku, który z tego faktu ponosi korzyść, zmniejszając tym samym podstawę opodatkowania. "Nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik, a z ustaleń wspomnianych organów wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń tegoż podatnika" (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 1996 r. sygn. SA/Ka 2015/95 niepubl.). Brak przychodów, mimo poniesienia wydatków na działalność marketingową, nie wyklucza możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na to, że warunkiem takiego zaliczenia jest kryterium wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Działalność marketingowa rozumiana jako badanie rynku, tworzenie i utrzymywanie popytu, kształtowanie polityki rynkowej itp. wpływa na osiągane przychody, szczególnie w warunkach konkurencji, a także ma wpływ na racjonalizację podejmowanych decyzji gospodarczych, co w efekcie wpływa na wysokość przychodu. Kwalifikacja poniesionych na działalność marketingową kosztów podlega również ocenie z punktu widzenia racjonalności i celowości poniesionego wydatku, który związany musi być z działalnością gospodarczą podatnika. Tylko wydatek, którego poniesienie nie budzi wątpliwości co do jego związku z przychodem, może być uznany za spełniający wymogi art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dalej Sąd Administracyjny wywiódł, że ustawodawca w ramach stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy normy art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT postanowił, że nie można obniżać podatku należnego o podatek naliczony w wyniku czynności mających charakter rozporządzenia towarami i usługami w sposób nie pozwalający nabywcy na zaliczenie poniesionych na te cele wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Podatek naliczony jest bowiem efektem jednej z czynności rozporządzających towarem (usługą) wymienionych w art. 2 ustawy. A zatem, gdy podatnik nabywa towary (usługi), które nie będą służyć jego działalności, a poniesione na nie wydatki nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu to nie mogą one stanowić kosztów uzyskania przychodów, a tym samym - co do zasady - nie przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy ich nabyciu.
W wyroku z dnia 19 października 2001 r. (sygn. akt ISA/Wr 2980/98) stwierdził Sąd, że termin "rozporządzono" w rozumieniu art. 25 ust. 1. pkt. 3 ustawy określa jednocześnie sposób (czynność prawną) nabycia towaru (usługi) od zbywcy oraz cel, w jakim tenże towar (usługa) jest nabywany. (...) Ważnym jest przy tym, aby forma rozporządzenia towarem (usługą) przez zbywcę, a jednocześnie nabycia przez podatnika - nabywcę, oceniana w momencie realizacji tego rozporządzenia na podstawie przepisów ustaw o podatkach dochodowych nie mogła być uznana za niepozwalającą na zaliczenie wydatków poniesionych na to nabycie do kosztów uzyskania przychodów".
Odnosząc ten wywód do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała jedynie, że zorganizowała wyjazd m. in. pracowników (kierowników) aptek do Egiptu. Wysyłając ulotkę informacyjną do aptek z nią współpracujących, nie wymagała, aby uczestnikami były tylko osoby tam zatrudnione. Z ustaleń wynika, że w wyjeździe brali udział pracownicy aptek z osobami towarzyszącymi, a także inne nieznane stronie osoby. Dlatego za uzasadnioną należy przyjąć zdaniem Sądu ocenę, iż strona skarżąca zorganizowała wyjazd wypoczynkowy m. in. dla pracowników aptek, które zaopatrywały się w Spółce.
W tej sytuacji za trafne uznał Sąd stanowisko organów podatkowych obu instancji, pozbawiające skarżącą Spółkę prawa do odliczenie podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur wystawionych w miesiącu maju 2000 r. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt. 3 ustawy podatkowej Spółka w momencie nabycia (rozporządzenia) usług udokumentowanych tymi fakturami VAT, z których odliczenie podatku naliczonego zakwestionowano, nabyła usługi, które nie miały służyć jej działalności, a przynajmniej nie potrafiła wykazać, że poniesione wydatki zostały poniesione w celu uzyskiwania przychodów. Nie mogą zatem stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki, a tym samym nie przysługuje jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych zakwestionowanych usług
Sąd Administracyjny za trafne uznał również stanowisko organów podatkowych w zakresie braku podstaw do odliczenia podatku naliczonego
w miesiącu czerwcu 2000 r. z faktur dotyczących zakupu opakowań zbiorczych
z tektury trójwarstwowej.
Wskazując na ustalenia przeprowadzone w postępowaniu podatkowym stwierdził, że żaden z przesłuchanych świadków - wspólnik i pracownicy, wystawcy faktur spółki cywilnej W. - nie było w stanie jednoznacznie odpowiedzieć, czy spółka ta dokonywała sprzedaży na rzecz strony tak dużej ilości opakowań,
w czerwcu 7.250 sztuk, w miesiącach od czerwca do września 2000 r. - 28.750 sztuk. Działalność handlowa spółki W. polegała na konfekcjonowaniu uszczelek do okien i sprzedaży artykułów spożywczych. Analiza zeznań przesłuchanych świadków, dokonana przez organ odwoławczy wykazała niespójność zeznań niektórych z nich, i ustalono, że Spółka W. nie zajmowała się produkcją ani dystrybucją opakowań tekturowych. Opakowaniami tekturowymi dysponowała dla własnych celów - do konfekcjonowania uszczelek. Ustalono również, że opakowania kartonowe nie były ewidencjonowane przez skarżącą Spółkę.
Te ustalenia, zdaniem Sądu pozwalają na stwierdzenie, że wystawione faktury dokumentowały sprzedaż opakowań na rzecz strony skarżącej, która nie została rzeczywiście zrealizowana i na zakwestionowanie przez organy podatkowe prawa do obniżenia przez Spółkę podatku należnego o podatek naliczony wynikający
z przedmiotowych faktur, na podstawie przepisów art. 19 ust. 1 ustawy o podatku VAT i § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r.
Uzasadniając powyższą ocenę, Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy podatkowej, polegające na prawie podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, nie jest uprawnieniem bezwarunkowym. Skorzystanie
z owego prawa jest uzależnione od spełnienia przez podatnika ściśle określonych przez ustawę warunków.
W rozpoznawanej sprawie, w związku z tym, że spółka W. wystawiła faktury dokumentujące czynności, które nie zostały faktycznie wykonane, warunki te nie zostały spełnione. Spółka nie nabyła towaru w postaci opakowań z tektury,
w związku z tym w żadnym przypadku nie przysługiwało jej uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w zakwestionowanych fakturach.
Faktura, która niedokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie
i w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych u jej odbiorcy.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie pozostałych zarzutów Sąd nie stwierdził aby przeprowadzone postępowanie naruszało przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie mającym zastosowanie w sprawie. Sąd wskazał, że zgromadzenie materiału dowodowego nastąpiło z zachowaniem wymogów art. 122
i art. 187, a jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych przepisem art. 191 Ordynacji. Organ podatkowy dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego wskazując na dowody, które przesądziły
o treści zaskarżonej decyzji, omawiając poszczególne dowody mające znaczenie dla sprawy, a także dowody, którym nie dał wiary. Strona w toku postępowania podatkowego miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego to prawa korzystała. Organ I instancji wielokrotnie zobowiązywał stronę do składania wyjaśnień, czy uzupełnienia materiału dowodowego. Przesłuchanie świadka W.S. w trybie art. 157 Ordynacji podatkowej odbyło się z udziałem pełnomocnika strony skarżącej, natomiast świadka A A. - bez jego udziału, mimo zawiadomienia. Protokoły przesłuchań świadków przeprowadzonych przez organa ścigania zostały włączone do akt sprawy zgodnie z wymogami art. 180 i art. 216 Ordynacji podatkowej.
Tylko dla porządku Sąd odnotował, że w rozliczeniu Spółki z tytułu
podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. organy podatkowe. zakwestionowały prawo strony skarżącej do zaliczenia w koszty uzyskania
przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wydatków wykazanych
w zakwestionowanych w niniejszej sprawie fakturach, które stanowiły podstawę rozliczenia podatku VAT za miesiące maj i czerwiec, w ostateczności wpływając na rozliczenie miesiąca lipca 2000 r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę Spółki P. oddalił.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, pełnomocnik Spółki zarzucił:
w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, przez ich niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że podatek VAT naliczony w fakturach zakwestionowanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z tytułu wydatków poniesionych przez podatnika w szczególności na rzecz PHU T. Sp. z o.o., TA. A.W., A.oraz W., nie podlega odliczeniu od podatku należnego,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że poniesione przez skarżącą wydatki w szczególności na rzecz PHU T. Sp. z o.o., TA. A. W., A. oraz W. nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz, że ich poniesienie nie zostało należycie wykazane,
- naruszenie przepisu §50 ust. 4 pkt 5 lit. a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że zakwestionowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. faktury potwierdzające transakcje zawarte z W., stwierdzają czynności, które faktycznie nie zostały dokonane,
W ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa wart. 174 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. 145§1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie
i oddalenie przez Sąd I instancji skargi pomimo, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów postępowania tj.
- art. 122, art. 123§ 1, art. 187§ 1 Ordynacji podatkowej, bowiem organy podatkowe nie zebrały całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, związanych z nabywaniem przez skarżącą usług od firm PHU T. Sp.
z o.o. TA. A. W. oraz towarów od firmy W.,
- art. 123§1, art. 157§1 i art. 190 §1 i §2 Ordynacji podatkowej, bowiem organy podatkowe przeprowadziły dowód z przesłuchania świadków: M. K., A. C., D. E., B. B.nie powiadamiając o tym skarżącej i jej pełnomocnika,
- art. 180 i art. 216§1 Ordynacji podatkowej, bowiem organy podatkowe wadliwie przyjęły, że możliwe jest zastąpienie dowodu z przesłuchania świadków M. K., A. C., D.E., B. B., poprzez włączenie do akt sprawy protokołów z przesłuchań tych osób, przeprowadzonych przez przedstawicieli organów ścigania, bez udziału w tej czynności skarżącej,
- art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem organy podatkowe w sposób wadliwy oceniły zgromadzone w sprawie dowody w zakresie wydatków poniesionych na rzecz W., czym naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik Spółki zaskarżył przedmiotowy wyrok
w całości i wniósł o jego uchylenie, zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki streszczając ustalenia
i argumenty Sądu, co do zgodności z prawem kontrolowanych decyzji, kwestionując ich poprawność, w pierwszej kolejności, zarzucił Sądowi, iż przyjęte w wyroku stanowisko o braku możliwości zaliczenia poniesionych przez skarżącą wydatków na rzecz T. i TA., nie zostało poparte żadnymi argumentami mającymi oparcie w przepisach prawa. Zarzut, iż wydatki te nie zostały należycie udokumentowane jest nietrafny. Poniesione koszty zostały udokumentowane w prawidłowy sposób, za pomocą faktur VAT. Również nie jest trafny zarzut, że poniesione przez skarżącą wydatki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust 1 updop z uwagi na to, że były to w rzeczywistości koszty poniesione na organizację wypoczynku. Jak wielokrotnie bowiem podkreślano w toku postępowania, poniesione przez skarżącą wydatki na rzecz T. i TA., wiązały się ściśle z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą i miały na celu zachęcenie farmaceutów do dalszej współpracy ze skarżącą i tym samym osiągnięcie przychodu. Sąd I instancji nie przytoczył żadnych argumentów, które uzasadniałyby przyjęcie tezy, że wydatki poniesione przez Spółkę, służyły zorganizowaniu wypoczynku dla aptekarzy. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniami Sądu I instancji o niekosztowym charakterze tych wydatków, powodującym brak możliwości odliczenia podatku VAT.
Zdaniem autora skargi, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika z faktu, że pominął okoliczność, iż organy podatkowe oceniając poniesione przez skarżącą wydatki naruszyły wskazane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej.
Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżąca nie wykazała kto brał udział
w wyjazdach organizowanych wspólnie z A. Skarżąca wskazała organom podatkowym, gdzie powinny znajdować się listy uczestników wyjazdu. Bez przeprowadzenia analizy tych dokumentów nie było możliwe przyjęcie a priori, że organy podatkowe prawidłowo uznały, iż wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów i stanowić podstawy do odliczenia podatku VAT. Spółka informowała organy podatkowe, że nie ma możliwości uzyskania dokumentów od organizatora wyjazdu i nic nie stało na przeszkodzie, aby organy podatkowe dopuściły te dokumenty, jako dowód w postępowaniu, skoro powzięły wątpliwości, co do tożsamości osób uczestniczących w wyjeździe. Organy podatkowe mogą bowiem, w przeciwieństwie do skarżącej, zażądać wydania określonych dokumentów. Dlatego nie można zatem zgodzić się z poglądem Sądu, że to na skarżącej ciążył obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w sprawie jako, że skarżąca z tych okoliczności
podatkowej, obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego obciąża przede wszystkim organy podatkowe. Zwrócenie się zatem przez organy podatkowe z żądaniem wydania dokumentów dotyczących zorganizowanych wyjazdów do osoby, w posiadaniu której znajdują się takie dokumenty, nie stanowi nadmiernego obciążenia organu podatkowego.
Skarżąca co do zasady nigdy nie kwestionowała swojego obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie wykazania, że dany koszt pozostawał w związku przyczynowym z możliwością uzyskania przychodu. Składała w toku postępowania szereg wyjaśnień, poinformowała również organy podatkowe, że w związku z zaistniałymi okolicznościami nie jest w stanie uzyskać żądanych przez organy podatkowe dokumentów, co w ocenie Spółki uzasadniało uchylenie przez Sąd zaskarżonych decyzji.
Mając na uwadze, że zakwalifikowanie konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodu decyduje każdorazowo jego związek z przychodem, Spółka uważa, że poniesione wydatki na przeprowadzenie szkolenia, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ zostały poniesione w celu jego uzyskania.
Dlatego skarżąca Spółka była uprawniona do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z przestawionych faktur, a zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
i art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy art., 122
i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Również bezpodstawnie zdaniem skarżącej Spółki Sąd Administracyjny przyjął, że nie może odliczyć podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę W., ponieważ sprzedaż opakowań tekturowych w rzeczywistości nie miała miejsca.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, ustalenie w oparciu o zeznania Michała K., że firma W. nigdy nie zajmowała się dystrybucją opakowań bez przesłuchania osoby, która tym imieniem i nazwiskiem posługiwała się jest bezpodstawne. Faktury na taki towar zostały wystawione, a świadek M. K. stwierdził, że nic nie wie o produkcji opakowań. Nie wypowiadał się co do sprzedaży przez W. opakowań. Inni świadkowie potwierdzają nabywanie opakowań przez firmę W., lecz jako pracownicy biurowi słabo orientowali się w działalności operacyjnej firmy.
Świadkowie ci nie zaprzeczyli, że takich transakcji jak sprzedaż opakowań nie było czy nie miły miejsca takie transakcje. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, mogły się odbywać np., z innego magazynu. Dlatego oceniając zebrany materiał dowodowy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia twierdzenia, że firma W. nie zajmowała się dystrybucją opakowań tekturowych (chociaż ich nie produkowała). W świetle tej oceny, Sąd administracyjny wadliwie przyjął, że przy braku możliwości przeprowadzenia kontroli tej firmy, zasadne było przyjęcie, że do zawarcia umowy sprzedaży faktycznie nie doszło. Ocena Sądu I instancji narusza zasadę swobodnej oceny dowodów, bowiem ich racjonalna ocena, nie pozwala na wniosek, że zdarzenie gospodarcze polegające na zakupie przez skarżącą Spółkę opakowań nie miało miejsca.
Jeśli zatem, Spółka wykazała zasadność nabycia opakowań i ich związek
z uzyskaniem przychodu, a zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia przez Sąd Administracyjny, że dostawa kartonów nie mała miejsca, to Sąd
I instancji, wadliwie przyjął, że organy podatkowe oceniając zebrane dowody nie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej.
Również wadliwym jest przyjęcie przez Sąd Administracyjny, że nie doszło do naruszenia przepisów art. 180 i art. 216 Ordynacji podatkowej odnośnie włączenia do materiału dowodowego sprawy, dowodów przeprowadzonych przez inne organy niż organy podatkowe. Zdaniem autora skargi naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym w każdym jego stadium. Odstępstwo od tej zasady jest możliwe tylko w sytuacji określonej w art. 123 § 2 Ordynacji podławej.
A zatem, Sąd Administracyjny wadliwie uznał, że w przedmiotowej sprawie można było włączyć do materiału sprawy protokoły z przesłuchań świadków: M. K., A. C., D. E., B. B., bez konieczności przesłuchania ich w trybie art. 157 § 1 w związku z art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Dalej autor skargi kasacyjnej wywiódł, że dowody z przesłuchania wymienionych świadków zostały przeprowadzone na potrzeby innego postępowania i stanowiły dokumenty z akt innego postępowania, które mogłyby zostać włączone do akt niniejszego postępowania. Oznacza to, że organy podatkowe powinny przeprowadzić dowód z przesłuchania tych świadków w sposób zapewniający możliwość zadawania im pytań, co przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy i miałoby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dlatego w ocenie skarżącej, nie może budzić wątpliwości, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 123 § 1, art. 157 § 1 i art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, co zostało pominięte przez Sąd I instancji.
Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie pominął również fakt naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122 i art. 187§1 Ordynacji podatkowej, które nakładają na organy podatkowe obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazane w skardze zarzuty, a w szczególności nie przesłuchanie świadków zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, brak poczynienia ustaleń dotyczących działalności prowadzonej przez W., nie zwrócenie się o dokumentację do A. powoduje, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dotknięte było szczególnie istotnymi wadami, powodującymi brak możliwość odtworzenia podatkowego stanu faktycznego, który powinien stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Wszystkie wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Gdyby Sąd I instancji prawidłowo ocenił sposób działania organów podatkowych, musiałby dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółki, pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma podniósł, że zarzuty skargi kasacyjnej są zarzutami podnoszonymi prze Spółkę na wcześniejszych etapach postępowania, dlatego podtrzymuje ustalenia i oceny organów podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna albowiem zaskarżony wyrok nie narusza przepisów prawa materialnego, będącego podstawą decyzji organów administracji jak i przepisów postępowania.
Skarżąca Spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej Sądowi, podobnie jak
w skardze na decyzję organów podatkowych naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie spowodowane naruszeniem przepisów postępowania przez niezebranie całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy i niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając trafność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania przez brak stwierdzenia przez Sąd, że organy podatkowe nie zebrały całego materiału dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, należy stwierdzić, że stanowią polemikę z ustaleniami i ocenami Sądu I instancji, który rozpatrując tożsame zarzuty skargi dokonał ustaleń i ocen materiału dowodowego zebranego w toku postępowania podatkowego.
Sąd I instancji wskazał dlaczego podziela trafność ustaleń i ocen organów podatkowych co do zakwestionowania wydatków za transport klientów na i ze spotkania w Egipcie na terenie kraju, jak i wydatków za zorganizowanie samego wyjazdu do Egiptu. Szczegółowa analiza zebranych dowodów w zakresie kosztowego charakteru tych wydatków nie może budzić zastrzeżeń co do poprawności logicznej ich analizy, jak i oceny w świetle całokształtu zebranych dowodów.
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, na podatniku ciąży obowiązek właściwego udokumentowania wydatków zaliczanych przez podatnika do kosztów uzyskania przychodu, skoro z takiej klasyfikacji wydatków podatnik wywodzi dla siebie określone skutki prawne.
A zatem, skoro skarżąca Spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających przeprowadzenie dla współpracujących z nią aptekarzy szkolenia, o które występowały organy podatkowe, w postaci listy uczestników, tematów szkoleń, umów zawartych z osobami, które szkolenie prowadziły, Sąd I instancji słusznie uznał, że Spółka nie wykazała kosztowego charakteru poniesionych wydatków.
Sam fakt poniesienia wydatku nie przesądza o jego kosztowym charakterze, dlatego Sąd I instancji szczegółowo uzasadnił potrzebę dokumentowania takich wydatków
w zakresie ich racjonalności i celowości, podkreślając, że ten obowiązek ciąży na podatniku, który z faktu, że wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu czerpie korzyść w postaci zmniejszenia podstawy opodatkowania.
Autor skargi zarzucając Sadowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy nie zaznaczył de facto, na czym polega naruszenie przepisów postępowania, ale polemizuje z ustaleniami i ocenami Sądu, przedstawiając własne oceny.
Twierdzenie Spółki, że wskazanie organom podatkowym miejsca, gdzie powinna znajdować się lista uczestników wyjazdu, co Sąd w swoich ocenach pominął, a co miało świadczyć, że wyjazd do Egiptu miał charakter szkoleniowy jest nieuzasadnione.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku ustosunkował się do zarzutu skargi naruszenia przez organy podatkowe obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazując na tezę wyroku NSA z dnia 11 grudnia 1996 r.
sygnatura I SA/Ka 2015/95.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ten pogląd, że "organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik, a z ustaleń organów podatkowych wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń podatnika", co w przedmiotowej sprawie czyni zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie niezebrania całego materiału dowodowego i niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy nieuzasadnionymi.
Nietrafne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków M.K., A.C., D.E., B.B. bez powiadomienia o tym skarżącej Spółki i jej pełnomocnika oraz włączenia do akt sprawy zeznań tych świadków uzyskanych w postępowaniu przeprowadzonym przez organy ścigania. Konfrontując uzasadnienie wyroku w sprawie faktur firmy W. dokumentujących sprzedaż dla skarżącej opakowań tekturowych z uzasadnieniem powyższych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że autor skargi polemizuje z argumentacją Sądu, nie wskazując gdzie i na czym polega naruszenie przepisów przez Sąd.
Zasadniczy zarzut dotyczy dopuszczenia dowodu z zeznań wymienionych wyżej świadków przeprowadzonych w innym postępowaniu jest o tyle bezpodstawny, że Sąd I instancji wskazał podstawę prawną dopuszczenia tych dowodów
w postępowaniu podatkowym nie stwierdzając by w tym zakresie organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania.
Jeżeli zatem, autor skargi podstawy prawnej do dopuszczenia dowodów przez Sąd nie kwestionował, a dokonuje jedynie innej ich interpretacji, nie wskazując, poza zarzutem, w jakim zakresie Sąd naruszył zasady swobodnej ich oceny, to taki zarzut należy uznać za nieuzasadniony.
Skoro zatem, zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to również nie można podzielić trafności zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego.
Ponieważ zgodnie z zasadami postępowania podatkowego ustalono, że skarżąca Spółka nie wykazała, by podjęte przez nią działania w zakresie organizacji wyjazdu do Egiptu, którego koszt dokumentują zakwestionowane faktury, związane były z przychodem strony skarżącej, co skutkowało wyłączeniem ich z kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, trafnie, zdaniem składu orzekającego, Sąd I instancji podzielił słuszność stanowiska organów podatkowych, pozbawiającego skarżącą prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur.
Taką ocenę, że stanowisko organów podatkowych jest trafne, należy również odnieść do faktur dotyczących zakupu opakowań zbiorowych z tektury trójwarstwowej. Logiczna, oparta o cały zebrany materiał dowodowy ocena dowodów z zeznań świadków, ustaleń dotyczących przedmiotu działalności skarżącej Spółki, braku ewidencji opakowań kartonowych pozwala uznać, że została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Dla wyczerpania krytyki nietrafności zarzutów skargi kasacyjnej należy przywołać uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
27 czerwca 2008 r. sygnatura II FSK 581/07, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2006 r. sygnatura I SA/Wr 236/06 oddalającego skargę Spółki na decyzję organów podatkowych określających zobowiązanie Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., gdzie Sąd również zanegował trafność zarzutów niezebrania
i niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Dlatego mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270) skargę oddalił i orzekł o kosztach postępowania.
Wobec stwierdzenia, że wpis od skargi i skargi kasacyjnej został nadpłacony, Naczelny Sąd Administracyjny zarządził jej zwrot przez Sąd I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI