I FSK 514/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lutego do czerwca 2009 r. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów, w tym Konstytucji RP, Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kwestionując m.in. sposób prowadzenia postępowania dowodowego, naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz brak wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieopartą na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma na celu usunięcie wadliwości postępowania zwykłego i nie jest środkiem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. NSA wskazał, że skarżący nie rozumie istoty postępowania wznowieniowego, myląc wydanie postanowienia o wznowieniu z faktycznym zaistnieniem przesłanek z art. 240 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że ani nowe okoliczności faktyczne czy dowody (zeznania świadków z 2020 r.), ani uchylenie decyzji wobec kontrahenta skarżącego (firmy K.) nie spełniały przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5a O.p. również uznano za nieuzasadniony z uwagi na brak jego wykazania i powiązania z właściwymi przepisami. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego (art. 240, 243, 245 O.p.), w szczególności rozróżnienie między postanowieniem o wznowieniu a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a także kryteria uznania nowych dowodów i okoliczności oraz wpływu uchylenia decyzji wobec kontrahenta.
Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania podatkowego i wymaga analizy w kontekście konkretnych zarzutów i dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego przez organ podatkowy przesądza o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 O.p. stanowi jedynie podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek z art. 240 § 1 O.p.
Uzasadnienie
Skarżący błędnie utożsamia postanowienie o wznowieniu postępowania z faktycznym zaistnieniem przesłanek z art. 240 O.p. Procedura wznowienia wymaga najpierw ustalenia, czy wady postępowania zwykłego faktycznie wystąpiły, a dopiero potem ewentualnego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Czy zeznania świadków złożone w postępowaniu karnym w 2020 r. mogą stanowić nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną w 2017 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, a zeznania świadków złożone w 2020 r. nie spełniały tego wymogu.
Czy uchylenie decyzji wobec kontrahenta skarżącego (firmy K.) przez WSA może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie skarżącego na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja wobec kontrahenta nie stanowiła podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego.
Uzasadnienie
Przesłanka z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. dotyczy sytuacji, gdy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W tym przypadku decyzja wobec firmy K. nie była podstawą prawną dla decyzji w sprawie skarżącego.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazuje przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Szczegółowo analizowane pkt 5 (nowe okoliczności/dowody), pkt 5a (unikanie opodatkowania/nadużycie prawa), pkt 7 (uchylenie/zmiana decyzji stanowiącej podstawę).
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 243 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, jeśli jest ono dopuszczalne.
O.p. art. 243 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy.
O.p. art. 245 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję po przeprowadzeniu postępowania, w której uchyla lub odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice orzekania sądu.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Norma o charakterze wynikowym, określająca sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
u.p.t.u. art. 5 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nadużycie prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 120 O.p. poprzez naruszenie zasady praworządności i świadome wprowadzenie strony w błąd. • Naruszenie art. 120 w zw. z art. 187 O.p. oraz art. 296 § 1 P.p.s.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wydanie wyroku w oparciu o niepełny materiał dowodowy. • Naruszenie art. 121 § 1 i 2 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych. • Naruszenie art. 123 § 1 O.p. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie. • Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5, 5a i 7 O.p. poprzez podtrzymanie przez Sąd stanowiska organów podatkowych, iż w sprawie nie doszło do pojawienia się przesłanek do wznowienia postępowania. • Naruszenie art. 210 § 1 O.p. poprzez brak pełnej i wnikliwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była decyzja wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania • instytucja wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji podatkowych • skarżący nie rozumie przedstawionej powyżej istoty postępowania wznowieniowego, a także kolejności oraz prawnych uwarunkowań i podstaw jego poszczególnych faz • dowody muszą być nie tylko nowe, ale również istnieć w dniu wydania decyzji • uchylenie decyzji wobec kontrahenta skarżącego nie oznacza też konieczności uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. • art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd pierwszej instancji
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka-Medek
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego (art. 240, 243, 245 O.p.), w szczególności rozróżnienie między postanowieniem o wznowieniu a merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a także kryteria uznania nowych dowodów i okoliczności oraz wpływu uchylenia decyzji wobec kontrahenta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania podatkowego i wymaga analizy w kontekście konkretnych zarzutów i dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej procedury wznowienia postępowania podatkowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego. Wyjaśnia fundamentalne zasady i potencjalne pułapki interpretacyjne.
“Pułapki wznowienia postępowania podatkowego: kiedy sądowa decyzja nie wystarczy?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.