I FSK 51/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-03
NSApodatkoweŚredniansa
VATimport towarówpodstawa opodatkowaniaopłata paliwowaautostradykoszty postępowaniaodsetki za zwłokęorgany celne

NSA orzekł, że opłata paliwowa powiększa podstawę opodatkowania VAT przy imporcie paliw, a odsetki za zwłokę należą się niezależnie od winy podatnika.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT importu paliw silnikowych. Skarżące przedsiębiorstwo kwestionowało doliczanie tzw. opłaty paliwowej do podstawy opodatkowania VAT oraz naliczanie odsetek za zwłokę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opłata paliwowa, ustanowiona ustawą o autostradach płatnych, stanowiła część podstawy opodatkowania VAT zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o VAT. Sąd podkreślił również, że obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę jest niezależny od winy podatnika i wynika z samego faktu powstania zaległości podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa Obrotu Paliwami "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka Jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sprawa dotyczyła określenia zaległości podatkowej w podatku VAT z tytułu importu paliw silnikowych, a konkretnie kwestii, czy tzw. opłata paliwowa powinna być wliczana do podstawy opodatkowania VAT. Organy celne uznały, że opłata paliwowa, pobierana na podstawie art. 37h ustawy o autostradach płatnych, powiększa podstawę opodatkowania VAT importu paliw zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o VAT. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 4 i 4d ustawy o VAT oraz art. 37h ustawy o autostradach, a także art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, kwestionując naliczanie odsetek za zwłokę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że opłata paliwowa stanowiła część podstawy opodatkowania VAT. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o autostradach płatnych przyznają organom celnym kompetencje do poboru tej opłaty, co uzasadnia jej wliczenie do podstawy opodatkowania. Ponadto, sąd potwierdził, że obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę jest niezależny od winy podatnika i wynika z samego faktu powstania zaległości podatkowej, powołując się na doktrynę i wcześniejsze orzecznictwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata paliwowa powiększa podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług przy imporcie paliw silnikowych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o autostradach płatnych przyznają organom celnym kompetencje do poboru opłaty paliwowej, co zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o VAT uzasadnia jej doliczenie do podstawy opodatkowania w imporcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o.a. art. 37h

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

Ustanawia opłatę paliwową.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa podstawę opodatkowania w imporcie towarów.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4d

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Stanowi, że do podstawy opodatkowania dolicza się opłaty i inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek je pobrać z tytułu importu.

o.p. art. 53 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Kreuje podstawę prawną obciążenia zobowiązanego odsetkami za zwłokę z tytułu zaległości podatkowych.

Pomocnicze

u.o.a. art. 37n

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

Określa organy właściwe w sprawie opłaty paliwowej.

u.o.a. art. 37o

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

Reguluje składanie informacji i wpłatę opłaty paliwowej.

u.o.a. art. 37q

Ustawa o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

Stosuje odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej do opłaty paliwowej.

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy w tej części są tożsame ze starą ustawą.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "a"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpatrzenia sprawy przez sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

o.p. art. 53 § par. 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wezwanie do obliczenia i wpłaty odsetek.

o.p. art. 121 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów.

o.p. art. 187 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia wniosków dowodowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata paliwowa stanowi część podstawy opodatkowania VAT przy imporcie paliw. Obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę jest niezależny od winy podatnika.

Odrzucone argumenty

Opłata paliwowa nie powinna być doliczana do podstawy opodatkowania VAT. Podatnik nie powinien ponosić konsekwencji w postaci odsetek za zwłokę, gdy organ celny nie zakwestionował pierwotnie złożonego dokumentu celnego.

Godne uwagi sformułowania

opłata paliwowa jest opłatą, która po myśli art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym powiększa podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu paliw silnikowych powstanie zobowiązanie z tytułu odsetek od zaległości podatkowych i innych zrównanych z nimi należności uzależniony jest bowiem wyłącznie od faktu powstania takiej zaległości bez względu na to jakie okoliczności doprowadziły do powstania takiego stanu rzeczy naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości; bez znaczenia jest świadomość istnienia zaległości i jej konsekwencji, przyczyny powstania zaległości, możliwości płatnicze podatnika

Skład orzekający

Hanna Kamińska

sędzia

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Krzysztof Stanik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstawy opodatkowania VAT w imporcie towarów oraz zasady naliczania odsetek za zwłokę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatą paliwową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z VAT i importem paliw, a także zasad naliczania odsetek. Jest interesująca dla prawników i księgowych zajmujących się prawem podatkowym.

Czy opłata paliwowa zwiększa VAT od importu? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 51/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Krzysztof Stanik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Lu 331/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2005-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 110 poz 1192
art. 37h
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 15 ust. 4, art. 15 ust. 4d
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Tezy
Ustanowiona przepisem art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym /Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1192 ze zm./ opłata paliwowa jest opłatą, która po myśli art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ powiększa podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu paliw silnikowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia del. WSA Hanna Kamińska, Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Protokolant Iga Szymańska-Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka Jawna w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 331/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka Jawna w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 10 maja 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Przedsiębiorstwa "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka Jawna w S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 2.400 /dwa tysiące czterysta/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20.10.2005 r., III SA/Lu 331/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Obrotu Paliwami "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 10.05.2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia 04.03.2005 r., którą skarżącej spółce określono zaległość podatkową w podatku VAT należną z tytułu importu towarów oraz wezwano do wpłacenia odsetek od tej zaległości.
W uzasadnieniu do tego wyroku w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania przed organami podatkowymi. W tych ramach wskazano, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał, że skarżąca spółka zaniżyła kwotę należnego podatku VAT z tytułu importu towaru dopuszczonego do obrotu, tj. benzyny silnikowej przez nie zaliczenie do podstawy opodatkowania "opłaty paliwowej" pobieranej przy wprowadzeniu na rynek krajowy paliw silnikowych w oparciu o art. 37h ustawy z 27.10.1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym /t.j. Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1192 ze zm./. Dodatkowo stronę wezwano w trybie art. 53 par. 3 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm., zwana dalej "Ordynacja podatkowa/ do obliczenia i wpłaty odsetek od ustalonej zaległości podatkowej.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w B.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do art. 15 ust 4 i 4c ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm., zwana dalej "ustawą o VAT"/ podstawę opodatkowania podatkiem VAT w imporcie stanowi wartość celna powiększona o należne cło, podatek akcyzowy i transport, który został poniesiony do pierwszego miejsca w kraju. Jednak dla rozwiązania niniejszej sprawy najistotniejsze było to, że zgodnie z art. 15 ust 4d ustawy o VAT do podstawy opodatkowania dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobrać te należności z tytułu importu towarów. Wywiedziono więc, że skoro skarżąca spółka uiściła należną opłatę paliwową i nie uwzględniła jej w podstawie opodatkowania podatkiem VAT, doszło do zaniżenia zobowiązania podatkowego. W takie zaś sytuacji organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji, w której określił wysokość zaległości podatkowej.
Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził również, że powstanie po stronie podatnika zaległości podatkowej obligowało organ do wezwania podatnika do wpłaty odsetek na podstawie art. 53 par. 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślono przy tym, że w świetle przepisów podatkowych nie jest istotne czy zaistnienie zaległości podatkowej było przez stronę zawinione, czy było wynikiem błędu organu celnego. Zaległość podatkowa jest niezależna od woli, zamiaru bądź winy po stronie podatnika, płatnika, inkasenta. Obowiązek jej zapłaty związany jest wyłącznie z faktem niezapłacenia podatku w terminie.
W skardze do Sądu administracyjnego strona zarzuciła naruszenie:
- art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez zobowiązanie podatnika do zapłaty odsetek od różnicy pomiędzy zadeklarowaną a należną kwotą podatku od towarów i usług, podczas gdy niepoprawnie wypełniony dokument celny z kwotą do opodatkowania nie był kwestionowany przez organ celny zobowiązany do jego weryfikacji, a zatem podatnik nie może w tej sytuacji ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań tegoż organu;
- art. 121 par. 1 oraz art. 187 par. 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, w szczególności nie uwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy, o co wnosiła Strona, decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. zapadłych na tle analogicznego z rozpatrywanym stanu faktycznego, które miały dla sprawy istotne znaczenie, szczególnie w kontekście zasady zaufania, w świetle której niedopuszczalne jest, aby różne organy podatkowe wywodziły z takiego samego stanu prawnego odmienne skutki prawne.
W oparciu o zaprezentowane zarzuty skarżąca wywiodła, że odpowiedzialność za powstanie zaległości podatkowej spoczywa na organach celnych. Gdyby strona została wezwana do podwyższenia podstawy opodatkowania, z pewnością tak by uczyniła i nie musiałaby ponosić negatywnych konsekwencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając wniesioną skargę, stwierdził, że organy podatkowe błędnie przytoczyły podstawę prawą wydanych decyzji. Zasygnalizowano bowiem, że obie decyzje zostały wydane już pod rządami ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/. Jednak fakt nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż przepisy w tej części starej i nowej ustawy o VAT są tożsame.
Przechodząc do istoty problemu, Sąd w całości podzielił poglądy wyrażone w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie po stronie podatnika powstawał bezwzględny obowiązek wliczenia do podstawy opodatkowania podatkiem VAT paliwa silnikowego pobieranej na podstawie art. 37h ustawy o autostradach płatnych... "opłaty paliwowej".
Odnosząc się zaś do naruszenia art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej stwierdzono, że zamieszczenie w rozstrzygnięciu organu I instancji wezwania do uiszczenia odsetek od zaległości podatkowej było wadliwe. Taka informacja mogła bowiem być traktowana jedynie jako wskazówka co do obowiązku wykonania czynności wymaganej prawem i przez to powinna znajdować się w uzasadnieniu decyzji lub w zupełnie odmiennym piśmie. Uchybienie to jednak również nie miało wpływu na wynik sprawy. Natomiast kwestia zasadności pobrania odsetek, w ocenie Sądu, nie budziła żadnych wątpliwości. Podkreślono, że ich naliczenie jest uniezależnione od wystąpienia winy po stronie podatnika. Oznacza to, że w każdej sytuacji faktycznej istnienie zaległości w opłaceniu podatków rodzi dla podatnika następstwa w postaci obowiązku świadczenia od nich odsetek za zwłokę.
W końcowej części uzasadnienia Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej, przypominając, że obowiązek działania organów w sposób budzący po stronie podatników zaufanie nie może być utożsamiany z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej.
Powyższy wyrok zaskarżono skargą kasacyjną Przedsiębiorstwa Obrotu Paliwami "O." Jan O. i Wspólnicy Spółka jawna, w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając:
1. naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."/, poprzez oddalenie skargi podatnika na ostateczną decyzję organu podatkowego, pomimo faktu, iż decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, w tym:
- art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy o VAT w zw. z art. 37h ustawy z dnia 27.10.1994 r. o autostradach płatnych ..., poprzez błędne przyjęcie, iż opłata paliwowa należna z tytułu wprowadzenia na rynek krajowy paliw silnikowych oraz gazu wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych przystosowanych technicznie do zasilania tym gazem, powinna być doliczana w imporcie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
- art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, iż w sytuacji, gdy nawet opłata paliwowa powinna powiększać podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług przy imporcie towarów, następstwa błędnego wypełnienia jednolitego dokumentu administracyjnego /SAD/ w postaci odsetek od powstałej zaległości podatkowej, który był weryfikowany i nie został zakwestionowany przez organ celny, mogą obciążać podatnika;
2. art. 134 par. 1 p.p.s.a. poprzez nie rozpatrzenie przy rozstrzyganiu sprawy kwestii zasadności powiększania podstawy opodatkowania podatku od towarów i usług w imporcie o wartość opłaty paliwowej, co nie było wprawdzie w sformułowanych zarzutach skargi wskazane, lecz co nie zmienia faktu, iż Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
W punkcie wyjścia autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że jego zdaniem Sąd naruszył art. 134 p.p.s.a. W skardze do Sądu I instancji zarzucono, że podstawą wszczęcia postępowania kontrolnego oraz w istocie zwiększenia podstawy opodatkowania o wysokość "opłaty paliwowej" było pismo Ministra Finansów o nr PP2-068/04/JC/PA2184 skierowane do dyrektorów izb celny, w którym przypominano o obowiązku doliczania opłaty do podstawy opodatkowania. Argumentowano, że do czasu wydania tego pisma sposób naliczania jak i wysokość podatku VAT, nie były przez organ celny kwestionowane. W ocenie autora skargi kasacyjnej przesądzało to o niejednolitej wykładni w zakresie stosowania art. 15 ust 4 i 4d ustawy o VAT. Podkreślono, że w kontekście brzmienia art. 87 ust 1 i art. 217 Konstytucji RP z 1997 r. zdecydowanie należy wykluczyć możliwość kształtowania podstawy opodatkowania w drodze interpretacji resortu finansów.
Następnie autor skargi kasacyjnej zgłosił szereg uwag dotyczących ustalenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem VAT towarów importowanych. Wskazując na treść art. 37o par. 4 ustawy o autostradach płatnych..., który przewidywał obowiązek wykazania wysokości "opłaty paliwowej" w specjalnej informacji, wskazano, że co najmniej dyskusyjnym jest wykazywanie jej w dokumencie SAD, a zatem także uwzględnianie jej przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem VAT.
Jako ostatni podniesiono zarzut, że organy podatkowe mogły od razu sprawdzić prawidłowość złożonej deklaracji celnej. Z tego faktu wyprowadzono wniosek, że skoro weryfikacja zadeklarowanych kwot nastąpiła w późniejszym czasie, to albo organy popełniły błąd rachunkowy, albo obliczenia zawarte w deklaracji przyjęto początkowo za prawidłowe, a ich zmiana nastąpiła bezpośrednio pod wpływem późniejszego pisma Ministra Finansów.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 03.10.2006 r. stawił się - mimo prawidłowego zawiadomienia - jedynie pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w B., który podtrzymał zajmowane stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.
Strona wnosząca ten środek zaskarżenia oparła go na obu, określonych przepisem art. 174 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, określanej dalej "p.p.s.a.", podstawach kasacyjnych. W tych ramach zarzuciła skarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., które powiązała z zarzutami naruszenia:
- art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym /Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1192 ze zm./;
- art. 53 par. 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
Nadto powołała się na zarzut naruszenia art. 134 par. 1 p.p.s.a.
Wobec takiej konstrukcji zgłoszonych przedmiotową skargą zarzutów zachodzi potrzeba odniesienia się w pierwszej kolejności do wytkniętych uchybień w zakresie prawa materialnego bowiem ich ewentualna skuteczność /zwłaszcza pierwszego z nich/ determinować będzie ocenę zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Przechodząc zatem do tej materii /tj. zarzutów naruszenia prawa materialnego/ zaznaczyć w punkcie wyjścia trzeba, iż spór między stronami sprowadza się w istocie do odpowiedzi na pytanie o to jak liczyć podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług w przypadku importu paliw silnikowych dokonanego w lutym 2004 r. Tym samym więc kwestia ta immanentnie wiąże się z zagadnieniem wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku od towarów i usług (...) oraz art. 37h ustawy o autostradach płatnych. Z regulacji tych wynikać bowiem będzie odpowiedź na postawione wyżej pytanie.
W rezultacie tego przypomnieć na wstępie trzeba, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 cyt. wyżej ustawy o podatku od towarów i usług (...), w brzmieniu obowiązującym we wskazanym wyżej miesiącu, "podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. ...". Z kolei ust. 4d tego artykułu stanowił, że "do podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 4, 4a i 4b, dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu towarów".
Przepisy te pozwalają zatem stwierdzić, iż w przypadku importu towarów /w tym paliw silnikowych/ podstawę opodatkowania kształtuje:
- wartość celna danego towaru,
- należne od tego towaru cło,
- określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu towarów,
które to wielkości sumują się.
Powyższy wniosek zasadniczo sporny między stronami nie jest. Spór w analizowanej tu materii wywołuje bowiem wyłącznie to, czy należna od skarżącej i uiszczona przez nią opłata paliwowa powiększała podstawę opodatkowania w myśl przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 4d ustawy o podatku od towarów i usług (...).
Aby odnieść się do tego zagadnienia analizie poddać trzeba przepisy cyt. wyżej ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. To bowiem przepisy tej ustawy ustanowiły przedmiotową opłatę paliwową /art. 37h/ określając zarazem jej adresata, którym stosownie do art. 37i, jest Fundusz /właściwie Krajowy Fundusz Drogowy/ oraz podmioty zobowiązane do jej uiszczania. Tymi zaś po myśli art. 37j są między innymi importerzy paliw silnikowych.
Spośród regulacji analizowanej tu ustawy o autostradach (...) znaczenie w sprawie mają jednak nie przepisy wyżej wskazane lecz całkowicie zlekceważone przez skarżącego przepisy art. 37n - art. 37q.
Pierwszy z nich /art. 37n/ stanowi przy tym, że
"1. Organami właściwymi w sprawie opłaty paliwowej są naczelnicy urzędów celnych oraz dyrektorzy izb celnych.
2. Organami właściwymi miejscowo w sprawach opłaty paliwowej są odpowiednio:
1/ naczelnik urzędu celnego właściwy miejscowo w sprawach podatku akcyzowego oraz dyrektor izby celnej właściwy dla naczelnika tego urzędu - w przypadkach, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2,
2/ naczelnik urzędu celnego właściwy ze względu na miejsce powstania długu celnego oraz dyrektor izby celnej właściwy dla naczelnika tego urzędu - w przypadku, o którym mowa w art. 37j ust. 1 pkt 2".
Po myśli drugiego /art. 37o/:
"1. Podmioty, o których mowa w art. 37j, są obowiązane składać informację o opłacie paliwowej odpowiednio naczelnikowi urzędu celnego, o którym mowa w art. 37n ust. 2 pkt 1 albo pkt 2, oraz obliczać i wpłacać opłatę paliwową w terminie:
1/ do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt 1 i ust. 2,
2/ określonym dla należności celnych - w przypadku, o którym mowa w art. 37j ust. 1 pkt 2
- na wyodrębniony rachunek bankowy izby celnej, którą kieruje dyrektor właściwy dla naczelnika tego urzędu celnego.
2. W razie powstania nadpłaty w opłacie paliwowej dyrektor izby celnej, o którym mowa w ust. 1, dokonuje zwrotu tej nadpłaty ze środków Funduszu.
3. Obowiązek zapłaty opłaty paliwowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zapłata powinna nastąpić. ... [pominięto ust. 4]".
Zgodnie z treścią trzeciego z nich /art. 37p/ "dyrektor izby celnej, o którym mowa w art. 37o ust. 1, przekazuje kwoty pobranej opłaty paliwowej na rachunek Funduszu, w terminie 14 dni od dnia jej pobrania".
Czwarty zaś /art. 37q/ stanowił, że "do ponoszenia i postępowania w sprawie opłaty paliwowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa...".
Z treści tych przepisów wyprowadzić zatem należy wniosek, iż ustawodawca nałożył nimi na organy celne kompetencje między innymi w zakresie poboru ale także i procedowania w sprawach należnej od podmiotów zobowiązanych /w tym m.in. importerów paliw silnikowych/ opłaty paliwowej.
W konsekwencji tego w pełni uprawniony staje się wniosek, który zresztą legł u podstaw podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, że ustanowiona przepisem art. 37h ustawy o autostradach płatnych (...) opłata paliwowa jest opłatą, która po myśli art. 15 ust. 4d ustawy o podatku od towarów i usług (...) powiększa podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług importu paliw silnikowych, do których wszak zalicza się benzyna silnikowa.
Powyższego wniosku nie podważają argumenty przeciwne strony skarżącej w związku z czym sformułowany w roztrząsanym tu zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony.
Podobnie ocenić należy także drugi, ze zgłoszonych przez skarżącą, zarzut naruszenia prawa materialnego. W jego ramach skarżąca powołała się na naruszenie art. 53 par. 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacji podatkowej wywodząc, że nie powinna ponosić konsekwencji w postaci odsetek w sytuacji, gdy zgłoszenie celne spornego towaru /benzyny/ dokonane na druku SAD stanowiło przedmiot weryfikacji organu celnego, który go nie zakwestionował.
Wskazany wyżej przepis kreuje podstawę prawną obciążenia zobowiązanego odsetkami za zwłokę z tytułu zaległości podatkowych i innych należności traktowanych przez prawo na równi z zaległościami podatkowymi. Z treści tej regulacji nie wynika przy tym aby wpływ na powstanie zobowiązania w tym zakresie miały takie okoliczności jakie strona skarżąca eksponuje w skardze kasacyjnej. Powstanie zobowiązanie z tytułu odsetek od zaległości podatkowych i innych zrównanych z nimi należności uzależniony jest bowiem wyłącznie od faktu powstania takiej zaległości bez względu na to jakie okoliczności doprowadziły do powstania takiego stanu rzeczy.
Na powyższe zwraca zresztą uwagę doktryna akcentując, że "naliczanie odsetek za zwłokę jest automatycznym skutkiem prawnym istnienia zaległości; bez znaczenia jest świadomość istnienia zaległości i jej konsekwencji, przyczyny powstania zaległości, możliwości płatnicze podatnika /płatnika, inkasenta/ i jakiekolwiek inne aspekty funkcjonowania podmiotów stosunku prawnopodatkowego" /por. A. Uchla [w:] C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2003 r., wyd. III/. Stanowisko takie aprobuje także judykatura. Tak więc w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.01.1985 r., SA/Lu 282/85 stwierdzono, że "art. 20 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /obecnie art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej/ stanowiący o obowiązku pobrania odsetek za zwłokę w przypadku istnienia zaległości w opłacaniu podatków, w ogóle nie zajmuje się zagadnieniem, z czyjej winy zaległości te powstały. Oznacza to, że w każdej sytuacji faktycznej istnienie zaległości podatkowych rodzi dla podatnika następstwa w postaci obowiązku świadczenia od nich odsetek za zwłokę" /POP 1992, nr 1 poz. 27/. W innym zaś wyroku tego Sądu zauważono, że "dla ustalenia obowiązku zapłaty odsetek w podatku od towarów i usług nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała, że podatnik nie obliczył i nie wpłacił należnego podatku w terminie. Z uwagi na samoobliczeniową metodę powstawania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług - obowiązek naliczania i pobór odsetek za zwłokę jest niezależny od tego, z czyjej winy /podatnika czy organu podatkowego/ powstała zaległość podatkowa" /wyrok NSA z dnia 09.11.1999 r., I SA/Po 2623/98 - Doradztwo Podatkowe 2000 nr 6 str. 67/.
Powyższe sprawia, że nie można orzekającemu w sprawie Sądowi I instancji zarzucić naruszenia wskazanego wyżej przepisu art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej. Podstaw takich w szczególności nie dostarczają argumenty naprowadzone na jego poparcie przez skarżącą, które ewentualnie jawią się jako warte rozważenia w zupełnie innym rodzaju postępowania podatkowego /postępowania ulgowego/, nie będącego wszakże przedmiotem niniejszej sprawy.
Naprowadzone wyże uwagi przesądzają zarazem o bezskuteczności zgłoszonych w skardze w ramach drugiej podstawy kasacyjnej /naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy/ zarzutów naruszenia art. 134 par. 1 oraz art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Oba te zarzuty w istocie powiązany były bowiem z zarzutem naruszenia art. 15 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku od towarów i usług (...) oraz art. 37h ustawy o autostradach płatnych (...), który okazał się bezskuteczny. Wniosek ten siłą rzeczy zatem musi mieć wpływa na ocenę skuteczności tejże podstawy kasacyjnej. Skoro bowiem do naruszenia prawa materialnego w powyższym zakresie nie doszło to Sąd, nawet jeżeli ocenę kwestii zgodności z prawem wyżej wskazanych przepisów pominął, to nie mógł naruszyć ze skutkiem dla wyniku sprawy ani przepisu wyznaczającego granice rozpatrzenia sprawy przez Sąd I instancji /art. 134 par. 1 p.p.s.a./ ani tym bardziej przepisu stanowiącego podstawę prawną uchylenia zaskarżonej skargą decyzji ostatecznej organu podatkowego /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a./.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych, orzekł z mocy art. 184 w zw. z art. 204 pkt 1 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI