I FSK 487/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-03
NSApodatkoweWysokansa
VATprewspółczynnikodliczenie podatku naliczonegohala sportowagminainterpretacja indywidualnaczas wykorzystaniadziałalność gospodarczadziałalność edukacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając prawo gminy do zastosowania własnej metody kalkulacji prewspółczynnika VAT opartej na czasie wykorzystania hali sportowej.

Organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą VAT. Spór dotyczył metody określania proporcji odliczenia podatku naliczonego przez Gminę przy budowie hali sportowej, która miała służyć zarówno działalności edukacyjnej, jak i komercyjnej. Gmina proponowała klucz czasowy, a organ kwestionował jego reprezentatywność. NSA oddalił skargę, uznając, że metoda czasowa jest bardziej adekwatna do specyfiki działalności Gminy niż metoda obrotowa wskazana w rozporządzeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła prawa Gminy S. do odliczenia podatku naliczonego przy budowie hali sportowej, która miała być wykorzystywana zarówno do działalności edukacyjnej (nieobjętej VAT), jak i komercyjnej (opodatkowanej VAT). Gmina zaproponowała własną metodę określenia prewspółczynnika VAT, opartą na stosunku liczby godzin wykorzystania hali do działalności komercyjnej do łącznej liczby godzin jej wykorzystania. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał tę metodę za nieprawidłową, wskazując na rozporządzenie Ministra Finansów określające inne sposoby kalkulacji. WSA w Gdańsku uchylił interpretację, podzielając stanowisko Gminy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. Sąd podkreślił, że art. 86 ust. 2h ustawy o VAT pozwala podatnikom na zastosowanie innego, bardziej reprezentatywnego sposobu określenia proporcji, jeśli uzna, że sposób wskazany w rozporządzeniu nie odpowiada specyfice ich działalności. NSA uznał, że metoda czasowa zaproponowana przez Gminę jest bardziej obiektywna i lepiej odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie hali sportowej do celów opodatkowanych i nieopodatkowanych, w przeciwieństwie do metody obrotowej, która może być uzależniona od formy organizacyjnej jednostki. Sąd potwierdził, że wyrok WSA był prawidłowy i nie naruszał przepisów prawa materialnego ani proceduralnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik może zastosować własną metodę określenia proporcji, jeśli jest ona bardziej reprezentatywna dla specyfiki jego działalności i dokonywanych nabyć, zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o VAT (art. 86 ust. 2a, 2b, 2h) dopuszczają stosowanie przez podatnika własnej metody określenia proporcji odliczenia VAT, jeśli jest ona bardziej obiektywna i lepiej odzwierciedla specyfikę działalności niż metoda wskazana w rozporządzeniu. Metoda czasowa, oparta na faktycznym czasie wykorzystania hali sportowej do działalności komercyjnej i edukacyjnej, została uznana za bardziej reprezentatywną i obiektywną niż metoda obrotowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa sposób obliczania kwoty podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definiuje, kiedy sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2h

Ustawa o podatku od towarów i usług

Umożliwia podatnikowi zastosowanie innego, bardziej reprezentatywnego sposobu określenia proporcji, niż wskazany w przepisach wykonawczych, jeśli uzna, że ten ostatni nie odpowiada specyfice jego działalności.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 86 § ust. 22

Ustawa o podatku od towarów i usług

Delegacja dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania rozporządzenia określającego sposób określenia proporcji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sądu.

rozporządzenie MF

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.

Określa sposób określenia proporcji odliczenia podatku naliczonego dla niektórych podatników, w tym jednostek samorządu terytorialnego, oparty głównie na metodzie obrotowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Metoda czasowa określania prewspółczynnika VAT jest bardziej reprezentatywna i obiektywna dla specyfiki działalności gminy polegającej na wynajmie hali sportowej do celów komercyjnych i edukacyjnych. Art. 86 ust. 2h ustawy o VAT pozwala na zastosowanie własnej metody kalkulacji prewspółczynnika, jeśli jest ona bardziej adekwatna niż metoda wskazana w rozporządzeniu.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.). WSA błędnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego (art. 86 ust. 2a, 2b, 2h, 22 ustawy o VAT), uznając metodę czasową za prawidłową.

Godne uwagi sformułowania

sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć metoda czasowa daje możliwość obiektywnego i najbardziej rzetelnego wyodrębnienia części wydatków faktycznie przypadających wyłącznie na działalność opodatkowaną zakres prawa do odliczenia zgodnie z rozporządzeniem MF byłby uzależniony od formy organizacyjno-prawnej jednostki organizacyjnej wykorzystującej obiekt sportowy, a nie od obiektywnych kryteriów

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa podatników do stosowania własnych, bardziej reprezentatywnych metod kalkulacji prewspółczynnika VAT, zwłaszcza w kontekście obiektów użyteczności publicznej wykorzystywanych do celów mieszanych (gospodarczych i niegospodarczych). Potwierdzenie prymatu obiektywizmu i specyfiki działalności nad sztywnymi regulacjami rozporządzenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy i hali sportowej, ale zasada jego stosowania może być rozszerzona na inne podmioty i obiekty wykorzystywane do celów mieszanych, pod warunkiem wykazania, że własna metoda jest bardziej reprezentatywna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów VAT przez jednostkę samorządu terytorialnego i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy pozwalające na elastyczność w stosowaniu prawa podatkowego, co jest istotne dla wielu podatników.

Gmina wygrała z fiskusem: czas decyduje o odliczeniu VAT od hali sportowej!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 487/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /przewodniczący/
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Elżbieta Olechniewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1071/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-01-12
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1071/21 w sprawie ze skargi Gminy S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Gminy S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1071/21, uchylił zaskarżoną przez Gminę S. (dalej: "Gmina" lub "skarżąca") interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 maja 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku tj. niezawarcie w nim wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej, co w konsekwencji uniemożliwia organowi poznanie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności brak wyczerpującego wyjaśnienia dlaczego metoda określania proporcji zaproponowana przez Gminę najlepiej odpowiada wykonywanej przez nią działalności i dokonywanych przez nią nabyć;
2. przepisów prawa materialnego - art. 86 ust. 2a i 2b w zw. z art. 86 ust. 2h i ust. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że Gmina wykazała, iż zaproponowana przez nią metoda jest bardziej reprezentatywna niż proporcja przewidziana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U 2015 r., poz. 2193, dalej: "rozporządzenie MF"), gdyż - zdaniem Sądu - prewspółczynnik zaproponowany przez Gminę opiera się na jednoznacznych i jasnych kryteriach stosunku liczby godzin, w jakich hala sportowa wykorzystywana będzie do czynności opodatkowanych w ogólnej liczbie godzin, a w jakich wykorzystywana będzie do czynności opodatkowanych i pozostających poza zakresem opodatkowania, zatem metoda ta pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi w tym obszarze.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina S. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie procesowym z 5 maja 2025 r. Gmina podtrzymała wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej organu podatkowego oraz dotychczasową argumentację, a także na jej poparcie powołała się na aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona w imieniu organu podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie Gmina S. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazała, że jest czynnym, scentralizowanym podatnikiem VAT, prowadzącym w określonym zakresie działalność gospodarczą, w tym między innymi działalność polegająca na wynajmie, dzierżawie, lub innych formach odpłatnego udostępniania nieruchomości należących do Gminy - gruntów, lokali mieszkalnych, lokali użytkowych, budynków i budowli różnego przeznaczenia. Obecnie przystępuje do realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa hali sportowej [...]". Obiekt składać się będzie z sali sportowej, szatni i zaplecza sanitarnego, magazynów oraz pomieszczeń technicznych. Na piętrze budynku, znajdować się będą m.in. sale wielofunkcyjne (w których przewidziane jest zorganizowanie pomieszczeń siłowni sportowej oraz fitness), sala konferencyjna oraz widownia. Łączna powierzchnia użytkowa tak zaplanowanego obiektu wynosić będzie 2.979 m2. Obok hali wybudowany zostanie stadion lekkoatletyczny. Powierzchnia stadionu wynosić będzie 12.687 m2.
Gmina podjęła decyzję, że po oddaniu hali do użytkowania będzie ona wykorzystywana jednocześnie do działalności edukacyjnej, nieobjętej pojęciem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów regulujących VAT, w ramach której do korzystania z hali i jej infrastruktury będą uprawnieni uczniowie, nauczyciele oraz podopieczni Zespołu Szkolno –Przedszkolnego oraz komercyjnej działalności gospodarczej Gminy, podlegającej opodatkowaniu VAT, polegającej na odpłatnym udostępnianiu hali. Gmina przedstawiła również regulamin korzystania z hali, zarówno dla działalności edukacyjnej jak i komercyjnej.
W związku z powyższym opisem Gmina powzięła wątpliwość czy w zakresie, w jakim realizuje inwestycję budowy hali sportowej przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu innego sposobu określenia wartości prewspółczynnika, niż wskazany w rozporządzeniu, który to sposób będzie najbardziej odpowiadał specyfice wykonywanych przez Gminę czynności i dokonywanych nabyć, tj. prewspółczynnik w postaci klucza czasowego, obliczony w oparciu o stosunek liczby godzin, w jakich w danym roku kalendarzowym hala jest wykorzystywana do działalności komercyjnej do sumy liczby godzin w jakich hala jest w danym roku kalendarzowym wykorzystywana do działalności komercyjnej i edukacyjnej?
Zdaniem Gminy metoda obliczenia prewspółczynnika najbardziej odpowiadająca specyfice wykonywanej przez nią działalności związanej z przyszłym funkcjonowaniem hali i dokonywanych nabyć towarów i usług związanych z realizacją tej inwestycji to metoda zakładająca obliczenie prewspółczynnika w postaci klucza czasowego, obliczonego w oparciu o stosunek liczby godzin, w jakich w danym roku kalendarzowym hala jest wykorzystywana do działalności komercyjnej do sumy liczby godzin w jakich wykorzystywana jest do działalności komercyjnej i edukacyjnej.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej interpretacji indywidualnej z 27 maja 2021 r., uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe, gdyż jego zdaniem przyjęta przez Gminę metoda nie oddaje specyfiki prowadzonej przez nią działalności, o której mowa w art. 86 ust. 2b ustawy o VAT. Infrastruktura sportowa nie byłaby w stanie samodzielnie funkcjonować, bez środków zewnętrznych tj. bez środków pochodzących z budżetu Gminy, a niemających nic wspólnego z działalnością w powyższym zakresie. Zastosowanie proponowanej przez Gminę metody mogłoby prowadzić do nieadekwatnego odliczenia podatku naliczonego - niezgodnego z rzeczywistością.
Według Dyrektora, sam fakt, że metoda wyliczenia prewskaźnika w sposób wyraźny rozdziela godziny w jakich hala jest wykorzystywana w ramach działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT oraz do działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT nie oznacza, że pozwala ona na obiektywne ustalenie intensywności wykorzystania danego dobra na potrzeby działalności gospodarczej i na inne cele niezwiązane z działalnością gospodarczą.
W skardze na interpretację indywidualną Gmina zarzuciła naruszenie art. 14b §1 i 3, art. 14c §1 i 2, art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej oraz art. 86 ust. 2a, 2b, 2h i 22 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną podzielając stanowisko prezentowane przez Gminę.
W tak przedstawionym stanie faktycznym sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznaje stanowisko Sądu pierwszej instancji.
Ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wynika, że spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Gmina ma prawo, na podstawie art. 86 ust. 2h oraz art. 86 ust. 2a i 2b ustawy o VAT, dokonać odliczenia kwoty podatku naliczonego związanego z działalnością prowadzoną w hali sportowej w ramach zadań własnych jak i komercyjnych, stosując własną metodę kalkulacji prewspółczynnika w postaci klucza czasowego, obliczonego w oparciu o stosunek liczby godzin, w jakich w danym roku kalendarzowym hala jest wykorzystywana do działalności komercyjnej do sumy liczby godzin w jakich wykorzystywana jest do działalności komercyjnej i edukacyjnej.
Organ interpretacyjny prezentuje pogląd, że sposób ustalenia proporcji odliczenia podatku naliczonego wynikający z rozporządzenia MF jest najbardziej reprezentatywny dla Gminy, natomiast Gmina, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, zaproponowała zastosowanie metody opartej na faktycznym udziale godzinowym, w jakim hala będzie odpłatnie udostępniana, jako najbardziej reprezentatywnej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji i za chybione uznaje zarzuty naruszenia prawa materialnego, które zmierzały do podważenia argumentacji Sądu pierwszej instancji dotyczącej prawidłowości ustalenia proporcji (tzw. prewspółczynnika) odliczenia podatku naliczonego.
Na uwagę zasługę okoliczność, że NSA wydał już szereg wyroków w analogicznych lub zbliżonych stanach faktycznych - z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18, z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 715/18, sygn. akt I FSK 794/18, sygn. akt I FSK 795/18, sygn. akt I FSK 1448/18, sygn. akt I FSK 1532/18; z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 1662/18, sygn. akt I FSK 444/18; z 15 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 701/18; z 10 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 1971/18; z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1015/19; z 19 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 1609/17, z 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 315/23, z 3 października 2024 r., sygn. akt I FSK 274/21, z 14 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1880/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela i akceptuje zaprezentowaną w nich linię orzeczniczą.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkami nie mającymi znaczenia dla przedmiotowej sprawy), gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Zgodnie natomiast z ust. 2b tego przepisu, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie, przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
W kolejnych ustępach tego artykułu wskazano na przykładowe sposoby określenia proporcji (ust. 2c), precyzując ogólne zasady obliczania prewspółczynnika (zakres czasowy danych uwzględnianych przy kalkulacji, możliwość oparcia się na danych szacunkowych czy nakaz procentowego ustalenia proporcji w stosunku rocznym – ust. 2d-2f). Jednocześnie w art. 86 ust. 22 ustawy o VAT zamieszczono delegację dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania rozporządzenia określającego w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Ustawodawca zastrzegł jednak, że w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny, bardziej reprezentatywny, sposób określenia proporcji.
Minister Finansów w omawianym rozporządzeniu w przypadku niektórych podatników określił stosowne wzory pozwalające przyjąć proporcje odliczenia dla wybranych podatników (ich jednostek), w tym urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, jednostki budżetowej i zakładu budżetowego (§ 3 rozporządzenia). Wzory te zakładają porównanie wielkości rocznego obrotu z działalności gospodarczej z całokształtem rocznych obrotów (metoda "obrotowa"), przy czym kategoria obrotu całkowitego oparta została tu na kryterium dochodu/przychodu wykonanego (zdefiniowanych w rozporządzeniu w § 2 pkt 9, 10 i 11). W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że przyjęta tu konstrukcja sprowadza się do konieczności uwzględnienia po stronie obrotu całkowitego (a więc w mianowniku danego wzoru) wszelkich źródeł finansowania działalności skarżącego (w tym środków unijnych, subwencji czy dotacji).
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że powyższe przepisy dotyczące określenia proporcji odliczenia w przypadku wykonywania działalności o charakterze mieszanym wskazują, że skoro sposób określenia proporcji ma obiektywnie odzwierciedlać część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, to jest rzeczą oczywistą, że prewspółczynnik, aby realizował te oraz pozostałe kryteria wskazane w cytowanych przepisach, powinien w sposób najbardziej zbliżony do stanu rzeczywistego, odzwierciedlać specyfikę danej działalności, w ramach której dokonywane są nabycia towarów i usług. Swoboda przyznana gminom w ramach art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, ma zatem umożliwić wybór bardziej reprezentatywnego, aniżeli zawarty w rozporządzeniu MF, sposobu określenia proporcji, najbardziej odpowiadającego specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć. Takie założenie pozwala na optymalną realizację zasad, aby dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następowało wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz obiektywnie odzwierciedlało część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza.
Zaproponowana przez Gminę metoda obliczenia prewspółczynnika opiera się na kryterium określenia liczby godzin, w których hala sportowa jest faktycznie wykorzystywana/udostępniona odpłatnie lub nieodpłatnie. Przyjęty w rozporządzeniu MF sposób kalkulacji prewspółczynnika powoduje, że w zależności od tego, czy obiekt sportowy znajdowałaby się w urzędzie obsługującym jednostkę samorządu terytorialnego, jednostce budżetowej, bądź zakładzie budżetowym, to prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z halą sportową przy zastosowaniu prewspółczynnika właściwego dla jednostki/zakładu kształtowałoby się na innym poziomie, mimo że obiektywny zakres wykorzystania hali sportowej nie uległby żadnej zmianie. W konsekwencji, zakres prawa do odliczenia zgodnie z rozporządzeniem MF byłby uzależniony od formy organizacyjno-prawnej jednostki organizacyjnej wykorzystującej obiekt sportowy, a nie od obiektywnych kryteriów. W przypadku proporcji zaproponowanej przez Gminę, niezależnie od tego, jaka jednostka będzie wykorzystywała halę, zakres prawa do odliczenia będzie identyczny. Proporcja dochodowa/przychodowa zatem nie tylko nie odpowiada specyfice wykonywanej przez Gminę działalności w sferze udostępniania obiektu sportowego, ale zupełnie tej specyfiki nie bierze pod uwagę. Nie tylko nie uwzględnia sposobu wykorzystania tej hali, ale także nie pokazuje stopnia jej wykorzystania do czynności opodatkowanych. W tej sytuacji zastosowanie może znaleźć art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, ale tylko wówczas, gdy Gmina jest w stanie określić zakres udostępniania hali sportowej podmiotom zewnętrznym, w całkowitej ilości godzin wykorzystywania wspomnianego obiektu sportowego (zarówno przez podmioty zewnętrzne, jak i na własne potrzeby). W takiej sytuacji wybrana przez nią metoda daje możliwość obiektywnego i najbardziej rzetelnego wyodrębnienia części wydatków faktycznie przypadających wyłącznie na działalność opodatkowaną. Za pomocą tej metody możliwe jest dokładne wyliczenie zakresu wyłącznego wykorzystania hali sportowej do czynności opodatkowanych.
Zatem zaproponowana przez Gminę metoda obliczenia prewspółczynnika opiera się na kryterium określenia liczby godzin, w których hala jest faktycznie wykorzystywana/udostępniona odpłatnie lub nieodpłatnie. Mylna jest zatem argumentacja organu podatkowego, że metoda czasowa nie uwzględnia tych elementów prowadzonej działalności, które mają wpływ na jej prowadzenie i funkcjonowanie, tj. charakter działalności prowadzonej przez Gminę oraz sposób finansowania tego podmiotu. Wbrew stanowisku organu podatkowego, metoda czasowa uwzględnia okoliczność wykorzystania hali do działalności nieopłatnej Gminy przez szkołę, ponieważ daje możliwość obiektywnego i najbardziej rzetelnego wyodrębnienia części wydatków faktycznie przypadających wyłącznie na działalność opodatkowaną.
Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentacji, która pozwalałaby na zakwestionowanie stanowiska Gminy, że metoda czasowa jest metodą najbardziej reprezentatywną i precyzyjnie odzwierciedlającą poziom faktycznego wykorzystania obiektu do danego rodzaju działalności. Skoro jest możliwe precyzyjne określenie liczby godzin, w których hala będzie udostępniana odpłatnie, jak liczba godzin, w których będzie udostępniana nieodpłatnie, które to wyodrębnienie nie powinno być problematyczne, to w konsekwencji istnieje obiektywna i precyzyjna możliwość ustalenia stopnia rzeczywistego wykorzystania hali sportowej do działalności gospodarczej.
Ustalając sposób określenia proporcji faktycznego wykorzystania obiektu do danego rodzaju działalności konieczne jest także uwzględnienie czasu, w jakim hala nie jest wykorzystywana w ogóle. Wszystkie wydatki ponoszone przez Gminę na utrzymanie hali sportowej służą jej wykorzystywaniu zgodnie z jej przeznaczeniem. Również te, które ponoszone są w czasie, kiedy hala nie jest wykorzystywana.
W konsekwencji za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 2a i 2b w zw. z art. 86 ust. 2h i ust. 22 ustawy o VAT poprzez błędna wykładnię i nieprawidłowa ocenę możliwości zastosowania do przedstawionego we wniosku o interpretację stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku, nakładając na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że stawiając zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu, strona skarżąca winna wskazać, jakich elementów uzasadnienie wyroku nie zawiera bądź które z nich są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na prześledzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził go do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a wywody uzasadnienia wskazują jednoznacznie na stan faktyczny przyjęty jako podstawa faktyczna wyroku oraz jakie są motywy podjętego rozstrzygnięcia. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Nie jest naruszeniem normy wynikającej z tego przepisu wskazanie przez Sąd, że z rozważań uzasadnienia wyroku wynikają dla organu podatkowego wskazania co do toku postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
|Sędzia WSA (del.) | Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Elżbieta Olechniewicz |Bartosz Wojciechowski | Danuta Oleś (spr.) |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI