I FSK 483/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała naruszenie przepisów KPA poprzez brak odrębnego postępowania administracyjnego przy nakładaniu sankcji oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a-d ustawy o PTU, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, kwestionując podstawy do zastosowania 30% sankcji bez wykazania oszustwa podatkowego lub nadużycia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, zgodnie z uchwałą NSA, stanowi niepodatkową należność budżetową, a jego ustalenie nie wymaga odrębnego postępowania administracyjnego zgodnie z KPA, lecz stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że wyrok NSA z 26 czerwca 2024 r. (I FSK 450/24) wyznaczył ramy postępowania, wskazując na konieczność oceny stawki sankcyjnej w kontekście okoliczności zaniżenia zobowiązania. NSA uznał, że działanie spółki nie było błędem rachunkowym, lecz świadomym działaniem prowadzącym do uszczuplenia należności budżetowych, co uzasadniało zastosowanie 30% sankcji. Wskazano na wysoką kwotę nieprawidłowości, świadomość spółki, częstotliwość naruszeń oraz brak działań naprawczych jako czynniki wpływające na wysokość sankcji. Sąd zaznaczył, że brak wykazania oszustwa podatkowego nie wyklucza zastosowania sankcji z art. 112b ustawy o PTU, a jedynie otwiera drogę do zastosowania wyższej sankcji z art. 112c ustawy o PTU (100%). W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast KPA w tym zakresie, ocena proporcjonalności sankcji VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dodatkowym zobowiązaniem w VAT, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie dodatkowego zobowiązania w VAT wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją w rozumieniu KPA, czy też stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowe zobowiązanie w VAT nie jest podatkiem, lecz niepodatkową należnością budżetową, a do jego ustalania stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie KPA.
Uzasadnienie
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, zgodnie z art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej, stanowi niepodatkową należność budżetową. Przepisy KPA nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII.
Czy zastosowanie 30% sankcji dodatkowego zobowiązania w VAT narusza zasadę proporcjonalności, jeśli nie wykazano oszustwa podatkowego lub nadużycia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie 30% sankcji było proporcjonalne, biorąc pod uwagę świadome działanie spółki, wysoką kwotę nieprawidłowości, częstotliwość naruszeń oraz brak działań naprawczych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zastosowanie sankcji w górnej granicy nie narusza zasady proporcjonalności. Działanie spółki miało charakter świadomy, doprowadziło do uszczuplenia należności budżetowych, a spółka nie podjęła działań naprawczych. Brak wykazania oszustwa podatkowego nie jest przesłanką do niestosowania sankcji, a jedynie otwiera drogę do zastosowania wyższej sankcji.
Przepisy (8)
Główne
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a-d
Ustawa o podatku od towarów i usług
Sankcja w wysokości 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter stawki maksymalnej, ustalanej proporcjonalnie do okoliczności naruszenia, jego przyczyn, rozmiarów, skutków oraz stopnia zawinienia.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a-d
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy podstawy prawnej nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie, umożliwiając kontrolę instancyjną.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
u.p.t.u. art. 112c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy możliwości określenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% w przypadku stwierdzenia oszustwa podatkowego lub nadużycia prawa.
o.p. art. 2 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego.
o.p. art. 3 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII.
o.p. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja 'niepodatkowej należności budżetowej'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe zobowiązanie w VAT jest niepodatkową należnością budżetową, a jego ustalenie nie wymaga odrębnego postępowania administracyjnego zgodnie z KPA. • Zastosowanie 30% sankcji dodatkowego zobowiązania w VAT było proporcjonalne, biorąc pod uwagę świadome działanie spółki, wysoką kwotę nieprawidłowości, częstotliwość naruszeń oraz brak działań naprawczych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów KPA poprzez nałożenie dodatkowego zobowiązania w VAT bez przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego. • Naruszenie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a-d ustawy o PTU przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie przez WSA podstaw do zastosowania 30% sankcji, mimo braku wykazania oszustwa podatkowego lub nadużycia prawa. • Naruszenie preambuły do Dyrektywy 112 oraz art. 112b § 1 pkt 1 lit. a-d ustawy o PTU w związku z art. 273 Dyrektywy 112 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszające zasadę proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
dodatkowe zobowiązanie podatkowe – stosownie do treści art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej – stanowi 'niepodatkową należność budżetową' • skarga kasacyjna nie jest zasadna • przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej mogą uchybienia Sądu pierwszej instancji • działanie skarżącej nie nosiło znamion błędu rachunkowego czy też innej oczywistej omyłki, lecz było świadomym działaniem Podatnika, które doprowadziło do uszczuplenia należności budżetowych
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast KPA w tym zakresie, ocena proporcjonalności sankcji VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dodatkowym zobowiązaniem w VAT, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i materialnego w VAT – sposobu nakładania sankcji i ich proporcjonalności, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Sankcje VAT: Czy organ musi wszczynać osobne postępowanie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.