I FSK 479/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.K. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Sprawa dotyczyła pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-marzec 2016 r., zakończonego decyzją ostateczną wobec spółki "M.". Skarżący, były członek zarządu spółki, zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i Konstytucji RP, w tym prawa do obrony i konstytucyjnej ochrony praw majątkowych. Kwestionował zawężającą wykładnię pojęcia "interes prawny" i brak uzasadnienia postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podzielił stanowisko WSA, że były członek zarządu nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego spółki. Zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, stroną jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, jeśli ich interes prawny dotyczy czynność organu. Skarżący nie był stroną postępowania wobec spółki, a jego interes prawny nie podlegał konkretyzacji w tym postępowaniu. Sąd przywołał liczne orzecznictwo NSA oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego potwierdzające brak interesu prawnego osób trzecich, w tym byłych członków zarządu, w postępowaniu wymiarowym dotyczącym spółki. Podkreślono, że nawet orzecznictwo TSUE nie kwestionuje polskich regulacji, zgodnie z którymi osoba trzecia, potencjalnie odpowiedzialna solidarnie, nie może być stroną w postępowaniu ustalającym zobowiązanie podatkowe osoby prawnej. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej braku legitymacji procesowej byłych członków zarządu do wznowienia postępowania podatkowego spółki oraz interpretacji przepisów w kontekście orzecznictwa TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłego członka zarządu i wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wobec spółki. Interpretacja TSUE odnosi się do szerszego kontekstu odpowiedzialności solidarnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy były członek zarządu spółki posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, były członek zarządu nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego spółki, ponieważ nie jest stroną w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a Ordynacji podatkowej, jeśli ich interes prawny dotyczy czynność organu. Były członek zarządu nie spełnia tych kryteriów w postępowaniu dotyczącym spółki.
Czy polskie przepisy pozwalające na brak statusu strony dla osób trzecich (potencjalnie odpowiedzialnych solidarnie) w postępowaniu ustalającym zobowiązanie podatkowe osoby prawnej są zgodne z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, TSUE w wyroku C-277/24 stwierdził, że takie regulacje nie stoją na przeszkodzie prawu UE, pod warunkiem zapewnienia osobie trzeciej możliwości obrony w ewentualnym postępowaniu o odpowiedzialność solidarną.
Uzasadnienie
TSUE nie zakwestionował możliwości braku statusu strony dla osób trzecich w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego osoby prawnej, podkreślając jednocześnie konieczność zapewnienia im prawa do obrony w późniejszym postępowaniu o odpowiedzialność solidarną.
Przepisy (22)
Główne
O.p. art. 133 § 1
Ordynacja podatkowa
Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Konst. RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz. 1935 art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Były członek zarządu nie posiada legitymacji procesowej do wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego spółki, ponieważ nie jest stroną w tym postępowaniu. • Interes prawny osób trzecich, w tym byłych członków zarządu, nie podlega konkretyzacji w postępowaniu wymiarowym dotyczącym spółki. • Orzecznictwo TSUE nie kwestionuje polskich regulacji w zakresie braku statusu strony dla osób trzecich w postępowaniu ustalającym zobowiązanie podatkowe osoby prawnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. • Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 120 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji bez uwzględnienia konstytucyjnego prawa do obrony. • Naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 210 § 4 i art. 217 § 2 w zw. z art. 219 O.p. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego w postanowieniu. • Naruszenie art. 120 w zw. z art. 121, art. 122 oraz art. 124 O.p. poprzez utrzymanie postanowienia Naczelnika PUS z rażącym naruszeniem przepisów prawa. • Naruszenie art. 127 w zw. z art. 229 w zw. z art. 239 i w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 O.p. poprzez naruszenie zasad dwuinstancyjności postępowania. • Naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez WSA niekompletnego uzasadnienia wyroku.
Godne uwagi sformułowania
były członek zarządu nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania "w celu wznowienia postępowania w sprawie decyzji Naczelnika PUS [...] wobec M. Sp. z o.o." • Stroną jest bowiem tylko taki podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym. • TSUE nie zakwestionował polskich regulacji podatkowych, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Marek Olejnik
przewodniczący
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej braku legitymacji procesowej byłych członków zarządu do wznowienia postępowania podatkowego spółki oraz interpretacji przepisów w kontekście orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłego członka zarządu i wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wobec spółki. Interpretacja TSUE odnosi się do szerszego kontekstu odpowiedzialności solidarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej w postępowaniu podatkowym, która ma znaczenie praktyczne dla byłych członków zarządów spółek. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą i odnosi się do orzecznictwa TSUE.
“Czy były członek zarządu może wznowić postępowanie podatkowe spółki? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.