I FSK 474/21

I FSK 474/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Gurba
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Łd 383/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-11-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Włodzimierz Gurba, Protokolant Justyna Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 383/20 w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za październik 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 12 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 383/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę K. J. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z 2 czerwca 2020 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku VAT za październik 2014 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
1.2. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, zaskarżonym postanowieniem z 2 czerwca 2020 r. Dyrektor IAS w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. (dalej: Naczelnik US, organ pierwszej instancji) z 13 grudnia 2019 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej wobec skarżącego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 4 listopada 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2014 r.
Organ odwoławczy w treści uzasadnienia postanowienia wyjaśnił, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował instytucję nadania klauzuli wykonalności decyzji nieostatecznej z 4 listopada 2019 r. powołując się w szczególności na przesłanki określone w art. 239b § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.). Organ odwoławczy podniósł okoliczność, że na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia wobec skarżącego toczyły się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, tj. w zakresie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r. oraz za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. (przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 O.p.).
Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie wystąpiła również przesłanka z art. 239 § 1 pkt 2 O.p. wskazując, że skarżący (na dzień wydania zaskarżonego postanowienia), pomimo iż posiadał trzy lokale mieszkalne, to jednak wszystkie były obciążone wpisami hipotek do następujących wysokości: 181.300 zł, 1.782.521,81 zł, 43.486.600,86 zł, 233.440 zł, 35.065.681,29 zł (łącznie do kwoty 80.749.543,70 zł). Porównując wartość szacunkową posiadanych nieruchomości (około 590.000 zł) do wysokości zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2014 r. na dzień 13.12.2019 r. (kwocie 6.001.060 zł), zdaniem organu nie można uznać, że skarżący posiadał majątek o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia. Organ odwoławczy stwierdził także, że w niniejszej sprawie wystąpiła również przesłanka wskazana w treści art. 239b § 1 pkt 3 O.p., tj. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości.
Dyrektor IAS w Łodzi zaznaczył także, iż przedmiotowe zobowiązania w podatku VAT nie uległy przedawnieniu, gdyż w dniu 19 listopada 2019 r. zostało wszczęte przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. postępowanie przygotowawcze dotyczące nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych skarżącego w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień-grudzień 2014 r. i Naczelnik [...] US Ł. zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2019 r. (doręczonym w dniu 02.12.2019 r. pełnomocnikowi podatnika) powiadomił o zawieszeniu z dniem 19 listopada 2019 r. m.in. biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2014 r.
1.3. Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych - z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r. w kwocie należności głównej 65.237 zł i podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. w łącznej kwocie należności głównych 18.008.603 zł – na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] US Ł. Sąd pokreślił, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, że okoliczność, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpiło jego zawieszenie, nie powoduje wykluczenia warunku wymienionego w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Już ta okoliczność, zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazuje na ziszczenie się pierwszej z przesłanek uzasadniających nadanie decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Dodatkowo organy podatkowe wskazały, iż skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Nieruchomości należące do skarżącego obciążone są wpisami hipotek do łącznej kwoty 80.749.543,70 zł, a sama wartość szacunkowa posiadanych nieruchomości to około 590.000 zł. Z kolei ruchomości w postaci samochodu ciężarowego P., rok produkcji 2014 o wartości 45.000 zł i samochodu osobowego K., rok produkcji 2012 o wartości 70.000 zł – jakie posiadał skarżący - nie były w stanie pokryć zaległości VAT wynikających z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 4 listopada 2019 r. (4.273.759 zł należności głównej). Te okoliczności faktyczne w sposób oczywisty - zdaniem Sądu - stanowią ziszczenie się przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p.
Organy podatkowe trafnie także powołały się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 3 O.p., skoro w trakcie postępowań kontrolnych trwających od 2014 r. skarżący wyzbywał się majątku nieruchomego nieobciążonego hipoteką. Dokonał darowizny w dniu 4 października 2016 r. na rzecz córki P. B. (M.) lokali niemieszkalnych o łącznej powierzchni 830 m2, położonych w Ł. przy al. [...] o wartości około 1.000.000 zł.
Przechodząc z kolei do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p. Sąd stwierdził, że organy uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji Naczelnika US Ł. nie zostanie wykonane. W ocenie Sądu, na zagrożenie niewykonania obowiązku podatkowego (braku możliwości ściągnięcia określonego podatku) może przede wszystkim wskazywać porównanie wysokości potencjalnego podatku (z odsetkami) do wartości już posiadanych innych zaległości podatkowych (na dzień 13.12.2019 r. wynoszą one łączne 154.509.926 zł, a należność główna 102.933.785 zł).
Już tylko z tego powodu organy podatkowe miały pełne prawo uznać, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania spornych zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, zwłaszcza że skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej i – czego skarżący nie kwestionuje – jego obecne dochody miesięczne to 1.870 zł z najmu dwóch lokali mieszkalnych.
Uwzględniając powyższe ustalenia organów podatkowych Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły w sprawie wystąpienie przesłanek pozwalających na nadanie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 4 listopada 2019 r. rygoru natychmiastowej wykonalności i z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), skargę oddalono.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając ten wyrok w całości.
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 239a i art. 239b § 1 i 2 O.p. w związku z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 4 ust. 3 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie z pominięciem ochrony prawa własności skarżącego mającej istotne znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy i nadużywanie wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej do pozbawienia skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego oraz trwających postępowań sądowo - administracyjnych w sprawach za inne okresy, składników majątku niezbędnych do utrzymania i przeżycia, przy jednoczesnym uniemożliwieniu skarżącemu od ponad czterech lat prowadzenia działalności gospodarczej, generowania zysków, w celu spłaty zobowiązań i płacenia podatków,
b) art. 239a i art. 239b § 1 i 2 O.p. poprzez niewłaściwą wykładnię i stosowanie ich bez uwzględnienia skutków dla podatnika, pomimo istniejącego zabezpieczenia nieruchomości i braku ryzyka utraty tych składników majątku do czasu uprawomocnienia decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
2. Na podstawie art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:
a) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wnikliwej i merytorycznej analizy okoliczności sprawy na podstawie zgromadzonego materiału, w szczególności z uwzględnieniem okoliczności i zarzutów przedstawionych przez skarżącego w skardze i ograniczenie się jedynie do ogólnego badania wystąpienia przesłanek formalnych co do możliwości wydania skarżonego orzeczenia, a nie jego zasadności i skutków dla skarżącego, w sytuacji gdy decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie jest jeszcze ostateczna (postępowanie odwoławcze jest w toku), a jej wykonanie obecnie spowoduje nieodwracalne i daleko idące skutki dla skarżącego, godzące w podstawy jego egzystencji i tym samym nierozpoznanie przez Sąd całości sprawy z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności i dowodów,
b) art. 141 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne, podczas gdy część z nich została umorzona, a w sprawach dotyczących zobowiązań za 2012 i 2013 r. WSA w Łodzi wstrzymał wykonanie ostatecznych decyzji postanowieniami: z 9 października 2019 r. w sprawie I SA/Łd 591/19, (załączonym do skargi do WSA, jako załącznik nr 7) oraz z 30 grudnia 2020 r. w sprawie I SA/Łd 491/20, załączonym do niniejszej skargi kasacyjnej (załącznik nr 3) uwzględniając sytuację skarżącego. W dniu 9 lutego 2021 r. skarżący złożył trzeci wniosek o wstrzymanie wykonania kolejnej decyzji dotyczącej okresu jego działalności od I do III 2014 r. w sprawie I SA/Łd 132/21,
c) art.141 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez pominięcie okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, na które skarżący wskazał w skardze, dotyczących zajęcia wszystkich składników jego majątku przez organy podatkowe na poczet zobowiązań podatkowych, poprzez ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach należących do podatnika, a zatem oczekiwanie na zakończenia postępowania odwoławczego za październik 2014 r. nie pogorszy sytuacji wierzyciela, natomiast spowoduje nieodwracalne szkody dla podatnika zagrażające jego życiu i zdrowiu.
Podsumowując skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi w całości i o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżący domagał się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
2.2. Dyrektor IAS w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS w Łodzi z 2 czerwca 2020 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za październik 2014 r. nie ustosunkował się do argumentacji skarżącego pomijając istotne okoliczności, nie dokonał także ich prawidłowej weryfikacji na podstawie zgromadzonego materiału. Skarżący podnosi również, że Sąd ograniczył się do ogólnego zbadania przesłanek formalnych nadania decyzji nieostatecznej klauzuli wykonalności oraz że działania organów podatkowych spowodowały istotne pogorszenie jego sytuacji życiowej i materialnej.
Z takim zapatrywaniem nie sposób się zgodzić. Wbrew bowiem podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutom i wywodom Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę nie naruszył wskazanych w tych zarzutach przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
3.2. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny za całkowicie bezzasadne uznaje zarzut naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wnikliwej i merytorycznej analizy okoliczności sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega wskazywanego przez autora skargi kasacyjnej braku spójności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a wręcz przeciwnie – uznaje, że zostało ono sporządzone z uważnością i starannością. Uzasadnienie spełniało, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wymogi przewidziane w treści art. 141 § 4 P.p.s.a. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwiało kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji wykonał ciążący na nim obowiązek i w sposób jasny oraz spójny, jak również logicznie wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia art. 141 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 141 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Przede wszystkim trwające postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, tj. w zakresie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r. oraz za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r., a także zajęcie składników majątku skarżącego było wynikiem trwałego nieregulowania w terminie należności wynikających z zobowiązań podatkowych. Organy podatkowy w tej sprawie zebrały obszerny materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły. Skarżący w żaden sposób nie podważył ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, a jego argumentacja jedynie polemizuje z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem.
3.3. Istota sporu dotyczy tego, czy w niniejszej sprawie organy podatkowe właściwie wykazały zaistnienie przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności wskazanej w art. 239b § 1 w zw. z art. 239 § 2 O.p.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. Po drugie musi zostać spełniona przesłanka z art. 239b § 2 O.p.
Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2 omawianego przepisu).
W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p. w zw. z art. 239b § 2 O.p.
Przesłanka "uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania" oznacza, że zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane. "Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania" odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako uprawdopodobniające określone zdarzenie w tym także do działania lub zaniechania skarżącej spółki (m.in. braku dobrowolnego regulowania zobowiązań podatkowych).
3.4. Przede wszystkim zarówno w skardze do Sądu pierwszej instancji, jak również w skardze kasacyjnej skarżący podnosi, że niezgodnie z prawdą oraz zgromadzonym w sprawie dowodom ustalono, że w dniu wydania postanowienia z 13 grudnia 2019 r. przez Naczelnika [...] US [...] toczyło się postępowanie egzekucyjne za 2012 r. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. z 06.12.2017 r. nr [...], które postanowieniem z 23.10.2019 r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił w związku z postanowieniem WSA w Łodzi z 09.10.2019 r. (sygn. akt I SA/Łd 561/19), który wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora IAS w Łodzi z 29.05.2019 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2012 r.
Zdaniem skarżącego skoro postępowanie to zostało wstrzymano, to się nie toczyło.
Należy zwrócić uwagę, że informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, mogą pochodzić z różnych źródeł, np. od komornika sądowego, administracyjnego organu egzekucyjnego czy od wierzyciela określonych należności. Wymagane jest jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne. Z zawartego w komentowanym przepisie wyrażenia "toczy się postępowanie egzekucyjne" wynika, że istotny jest sam fakt rozpoczęcia i niezakończenia postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności organ może powziąć informację o takim postępowaniu egzekucyjnym już po wydaniu i doręczeniu decyzji, której rygor natychmiastowej wykonalności nadaje. W ramach postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie bada się wymagalności należności pieniężnych objętych tymże postępowaniem egzekucyjnym ani nie bada się legalności tego postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotowa przesłanka opiera się na założeniu, że skoro w zakresie innych należności (cywilnoprawnych lub publicznoprawnych) zostały wyczerpane możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela, to należy przypuszczać, że strona postępowania również w przypadku obowiązków wynikających z decyzji nieostatecznej nie będzie chciała ich dobrowolnie wykonać. Innymi słowy, bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 zobowiązanie podatkowe wynikające z tej decyzji może zostać niewykonane lub nie zostanie wykonane.
W sytuacji gdy organ podatkowy nie posiadał informacji o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, miał podstawy do przyjęcia, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. (wyrok NSA z 8.03.2012 r., sygn. akt II FSK 1705/10).
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje w sytuacji zaistnienia przeszkody o charakterze usuwalnym. Zawieszenie postępowania następuje bowiem w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza zatem przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. (zob. wyrok NSA z 14.04.2022 r. sygn. akt I FSK 1623/18).
W tej sytuacji, zarówno organy podatkowe jak i Sąd pierwszej instancji zasadnie uznały, że okoliczność zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie powoduje wykluczenia przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p.
3.5. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej całkowicie pominięto natomiast pozostałe okoliczności faktyczne sprawy na podstawie, których organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji stwierdziły, że istnieją przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podatkowej. Nie przedstawiono tym samym stosownej argumentacji i dowodów, które potwierdzałyby twierdzenia podważające prawidłowość stanowiska przedstawionego w zaskarżonym wyroku.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał ponadto, że organy podatkowe wskazały, iż skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Nieruchomości należące do skarżącego obciążone są wpisami hipotek do łącznej kwoty 80.749.543,70 zł, a sama wartość szacunkowa posiadanych nieruchomości to około 590.000 zł. Z kolei ruchomości w postaci samochodu ciężarowego P., rok produkcji 2014 o wartości 45.000 zł i samochodu osobowego K., rok produkcji 2012 o wartości 70.000 zł – jakie posiadał skarżący - nie były w stanie pokryć zaległości VAT wynikających z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia 4 listopada 2019 r. (4.273.759 zł należności głównej).
Na uwagę zasługiwała również okoliczność, że skarżący dokonał darowizny, objętej aktem notarialnym z dnia 04.10.2016 r. Rep. A nr [...], na rzecz córki Pani P. B. (M.) nieruchomości (w postaci lokali niemieszkalnych o łącznej powierzchni 830 m2), położonych w Ł. przy al. [...] o wartości około 1.000,000 zł (KW o nr [...]). Była to jedyna nieruchomość strony, nieobjęta zabezpieczeniem hipotecznym. Dokonanie przedmiotowej darowizny miało miejsce w czasie, w którym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi (od dnia 01.03.2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.) wszczął postanowieniem z dnia 28.11.2014 r. postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za październik 2014 r. W roku 2014 wszczęte zostały także postępowania kontrolne w przedmiocie:
• rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r.,
• prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2014 r.,
• prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do września 2014 r.,
• prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2014 r.
Natomiast w roku 2015 wszczęto postępowania kontrolne w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń i luty oraz listopad i grudzień 2015 r.
Mając na uwadze chronologiczny przebieg wyżej opisanych czynności, organy zasadnie przyjęły, że skarżący w trakcie postępowań kontrolnych trwających od 2014 r. wyzbywał się majątku nieruchomego nieobciążonego hipoteką.
3.6. Reasumując, wbrew zarzutom i wywodom skargi kasacyjnej przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, tj. skutecznego wykazania przez organy podatkowe istnienia przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności dokonana została bez naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Zasadnie Sąd pierwszej instancji – w kontekście uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez skarżącego wykonane – odniósł związane z tą okolicznością przesłanki ustawowe do niepodważonego w skardze kasacyjnej, toczącego się w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego oraz do ustaleń dotyczących niewystarczającego majątku na pokrycie określonych decyzją zobowiązań podatkowych, a także do podejmowania czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości.
Niezasadne były tym samym podniesione zarzuty naruszenia art. 239a i art. 239b § 1 i 2 O.p. w związku z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 4 ust. 3 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 239a i art. 239b § 1 i 2 O.p.
3.7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Danuta Oleś Janusz Zubrzycki Włodzimierz Gurba
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)