I FSK 47/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki R. s.c. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2014 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności, prawdy obiektywnej i praworządności, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i związana jest zakresem zarzutów podniesionych przez stronę. W ocenie NSA, materiały dowodowe zgromadzone w innych postępowaniach, w tym protokoły z kontroli podatkowej, mogły być wykorzystane w sprawie, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia szybkości postępowania, wskazując na złożony charakter sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za prawidłowe, a sąd I instancji prawidłowo ocenił, że spółka świadomie uczestniczyła w karuzeli podatkowej, co potwierdzają m.in. nietypowa umowa z G. M., przekazanie pieczątki, brak nadzoru nad dokumentami i odwrócony łańcuch płatności. NSA stwierdził, że dla poczynienia tych ustaleń nie było konieczne wydanie wcześniejszej decyzji wobec G. M. Sąd podkreślił, że posiadanie faktury nie tworzy prawa do odliczenia podatku, jeśli nie towarzyszy mu wykonanie rzeczywistej czynności. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odliczenia VAT w kontekście oszustw karuzelowych, dopuszczalność wykorzystania dowodów z innych postępowań, zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji karuzeli podatkowej VAT i sposobu prowadzenia postępowań dowodowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy materiały dowodowe zebrane w innych postępowaniach (np. kontrolnych) mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym, nawet jeśli strona nie brała w nich udziału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, materiały te mogą być wykorzystane, o ile strona miała możliwość zapoznania się z nimi i odniesienia się do ich treści, a nie zakwestionowano skutecznie ich mocy dowodowej.
Uzasadnienie
Ordynacja podatkowa dopuszcza wykorzystanie dowodów z innych postępowań, co nie narusza zasady czynnego udziału strony, o ile zapewniono jej możliwość zapoznania się z materiałem.
Czy brak wydania ostatecznej decyzji podatkowej wobec bezpośredniego dostawcy skarżącej spółki uniemożliwia organom podważenie rzeczywistości transakcji z tym dostawcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie takiej decyzji nie jest przesłanką warunkującą wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie; organ w każdym postępowaniu gromadzi materiał dowodowy i prowadzi odrębne wnioskowanie.
Uzasadnienie
Organ podatkowy ma prawo samodzielnie gromadzić materiał dowodowy i prowadzić wnioskowanie, niezależnie od rozstrzygnięć wobec innych podmiotów.
Czy posiadanie faktury VAT dokumentującej nabycie towarów jest wystarczające do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia przysługuje tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Uzasadnienie
Sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia; kluczowe jest, czy nabycie towaru od podmiotu widniejącego na fakturze było rzeczywiste i skutkowało obowiązkiem podatkowym.
Czy świadome uczestnictwo w karuzeli podatkowej VAT, polegającej na uzyskaniu nieuprawnionej korzyści podatkowej, wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli transakcje nie były rzeczywiste lub miały na celu wyłącznie uzyskanie korzyści podatkowej, prawo do odliczenia nie przysługuje.
Uzasadnienie
Ustalenia faktyczne, w tym nietypowa umowa, przekazanie pieczątki, brak nadzoru i odwrócony łańcuch płatności, wskazują na świadome uczestnictwo w oszukańczym procederze.
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwota podatku naliczonego stanowi sumę kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być materiały zgromadzone w innych postępowaniach.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu zrekonstruowania stanu faktycznego.
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
Zasada szybkości postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Materiały dowodowe z innych postępowań mogą być wykorzystane w postępowaniu podatkowym. • Świadome uczestnictwo w karuzeli podatkowej wyklucza prawo do odliczenia VAT. • Posiadanie faktury nie jest wystarczające do odliczenia VAT, kluczowa jest rzeczywistość transakcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady dwuinstancyjności, prawdy obiektywnej i praworządności przez organ odwoławczy. • Naruszenie zasady zupełności postępowania podatkowego i kompletności materiału dowodowego. • Naruszenie szybkości postępowania przez bezpodstawne przedłużanie terminu. • Lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących prawa do odliczenia VAT i rozliczeń wewnątrzwspólnotowych.
Godne uwagi sformułowania
świadome uczestniczenie przez spółkę w procederze oszustwa karuzelowego • Celem uczestników zakwestionowanych transakcji nie było ich dostarczenie do finalnego odbiorcy, ale uzyskanie nieuprawnionej korzyści podatkowej. • spółka była świadoma, że uczestniczy w oszukańczym procederze • skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia • zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa autor skargi kasacyjnej • nie każde naruszenie prawa procesowego musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji • protokoły z kontroli podatkowej prowadzonej u G.M., choćby nie zakończyła się ona wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej • obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań (...) nie ma charakteru nieograniczonego • sama faktura nie tworzy bowiem prawa do odliczenia podatku w niej wykazanego • transakcje nie były wyrazem standardowej działalności gospodarczej, lecz stanowiły z góry zaplanowany element zamkniętego łańcucha dostaw
Skład orzekający
Marek Kołaczek
przewodniczący
Artur Mudrecki
członek
Maja Chodacka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT w kontekście oszustw karuzelowych, dopuszczalność wykorzystania dowodów z innych postępowań, zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji karuzeli podatkowej VAT i sposobu prowadzenia postępowań dowodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw karuzelowych VAT i pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do dowodów i świadomości podatników w takich przypadkach. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Sąd NSA: Świadomość udziału w karuzeli VAT to koniec prawa do odliczenia VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.