Orzeczenie · 2024-04-26

I FSK 453/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-26
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkufakturyrzeczywistość transakcjipostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej podatnika S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie podatku od towarów i usług za cztery kwartały 2015 roku. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 120, 121 § 1, 124, 180 § 1, 181, 191, 192, 193 § 4 i § 6, 123 § 1, 200 § 1, 194 § 1) oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Podnosił, że organ podatkowy nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśnił stronie zasadności przesłanek, nie zbadał rzeczywistego obrotu kontrahenta, a także nie uznał ksiąg podatkowych za dowód. Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o VAT (art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3) oraz dyrektywy 2006/112/WE (art. 168 lit. a), co skutkowało pozbawieniem go prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że skarżący nie wykazał w sposób skuteczny, iż transakcje udokumentowane fakturami od spółki J. były rzeczywiste, a jedynie dysponował towarem. Brak było dowodów podważających ustalenia organów wskazujące na fikcyjność transakcji i udział skarżącego w oszustwie podatkowym. NSA stwierdził, że nie wykazano, jak konkretne naruszenia przepisów postępowania miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, a zarzuty były zbyt ogólne. Sąd uznał, że nie można było skutecznie podważyć ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej i zasądzeniem kosztów postępowania od skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że ciężar dowodu rzeczywistości transakcji spoczywa na podatniku odliczającym VAT, a ogólnikowe zarzuty w skardze kasacyjnej nie są wystarczające do podważenia ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na rzeczywistość transakcji i udziału w oszustwie podatkowym. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury dokumentujące nabycie towarów stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w rzeczywistości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący nie wykazał w sposób skuteczny, iż transakcje udokumentowane fakturami były rzeczywiste. Brak dowodów podważających ustalenia organów wskazujące na fikcyjność transakcji i udział skarżącego w oszustwie podatkowym uniemożliwił odliczenie podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy (np. brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nieuznanie ksiąg) miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione i powiązane z konkretnymi okolicznościami sprawy, co uniemożliwiło wykazanie istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były ogólne, nie powiązano ich z konkretnymi okolicznościami faktycznymi sprawy ani nie wykazano, jak miałyby wpłynąć na wynik sprawy. Brak było również skutecznego podważenia ustaleń faktycznych.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego podniesione przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę, a zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący nie wykazał skutecznie naruszeń przepisów prawa materialnego ani postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami formalnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (24)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 109 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy (art. 122, 187 § 1, 120, 121 § 1, 124, 180 § 1, 181, 191, 192, 193 § 4 i § 6, 123 § 1, 200 § 1, 194 § 1 O.p.) • Naruszenie przepisów P.p.s.a. (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, art. 168 lit. a dyrektywy 2006/112/WE)

Godne uwagi sformułowania

Sąd z urzędu bierze pod uwagę wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, które w tej sprawie nie wystąpiły. • Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. • Dla skutecznego podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego konieczne jest wykazanie w jaki sposób w realiach sprawy, której dotyczy skarga kasacyjna, doszło do naruszenia tych przepisów. • Samo twierdzenie w skardze kasacyjnej, że towar, który był wykazany w tych fakturach został przez skarżącego nabyty, nie jest wystarczające do podważenia stwierdzonej w sprawie okoliczności niedokonania sprzedaży towaru na rzecz skarżącego przez spółkę J. • Z przytoczonej treści tego przepisu nie da wywieść się ogólnej reguły, według której organ w postępowaniu podatkowym w pierwszej kolejności powinien korzystać z dowodu z wyjaśnień strony a dopiero w dalszej kolejności, gdy dowód ten okazał się nieskuteczny, korzystać z przesłuchania strony.

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że ciężar dowodu rzeczywistości transakcji spoczywa na podatniku odliczającym VAT, a ogólnikowe zarzuty w skardze kasacyjnej nie są wystarczające do podważenia ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na rzeczywistość transakcji i udziału w oszustwie podatkowym. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia VAT – prawa do odliczenia podatku naliczonego w kontekście fikcyjnych transakcji. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej i ciężar dowodu czyni ją interesującą dla prawników procesowych.

Fikcyjne faktury VAT: Dlaczego sąd nie pozwolił na odliczenie podatku naliczonego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst