I FSK 874/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT, uznając, że można je ustalić na podstawie przepisów obowiązujących po 1 maja 2004 r. dla okresów sprzed tej daty, zgodnie z uchwałą 7 sędziów.
Sprawa dotyczyła możliwości ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT za okres sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów obowiązujących po tej dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzje w tej sprawie zostały wydane bez podstawy prawnej, co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na własnej uchwale, uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że takie zobowiązanie można ustalić, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. Sąd uznał, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ przepisy, na podstawie których je wydano, nie obowiązywały w dniu ich wydania (ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r.). Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 27 ust. 6 ustawy o VAT z 1993 r. oraz art. 21 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów postępowania przez stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy skarga powinna zostać oddalona. Skarżący argumentował, że nawet jeśli podstawa prawna została błędnie wskazana, to istniała inna podstawa (art. 109 ust. 5 ustawy o VAT z 2004 r.), co powinno skutkować oddaleniem skargi, a nie stwierdzeniem nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 12 września 2005 r. (sygn. I FPS 2/05). Uchwała ta stwierdzała, że po dniu 30 kwietnia 2004 r. dopuszczalne jest ustalenie podatnikowi dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT. NSA podzielił ten pogląd, co oznaczało, że pogląd WSA o braku podstawy prawnej nie mógł zostać utrzymany. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, który miał uwzględnić powyższą uchwałę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale 7 sędziów NSA (I FPS 2/05), która przesądziła, że przepisy nowej ustawy o VAT można stosować do okresów sprzed jej wejścia w życie w zakresie ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego, jeśli zdarzenie powodujące obowiązek miało miejsce przed 1 maja 2004 r., a decyzja została wydana po tej dacie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
PPSA art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 109 § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pozwala na ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy sprzed 1 maja 2004 r. nawet po tej dacie.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 109 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Potencjalna podstawa prawna, której błędne wskazanie nie prowadzi do nieważności decyzji.
u.p.t.u. (uchylona) art. 27 § 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. (uchylona) art. 10 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
O.p. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 145 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT za okresy sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów obowiązujących po tej dacie (art. 109 ust. 4 ustawy o VAT z 2004 r.). Błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ podatkowy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli istniała inna podstawa prawna rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Argument WSA o braku podstawy prawnej do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za okres sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów obowiązujących po tej dacie.
Godne uwagi sformułowania
pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku podstawy prawnej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego nie może zostać podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny. po dniu 30.04.2004 r. dopuszczalne jest ustalenie podatnikowi podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Skład orzekający
Adam Bącal
przewodniczący
Jan Zając
sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących VAT i możliwości stosowania nowszych przepisów do zdarzeń z przeszłości, a także zasady stwierdzania nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów o VAT i ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego. Opiera się na konkretnej uchwale NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych w prawie podatkowym, co jest częstym problemem dla podatników i prawników. Uchwała NSA wyjaśnia ważny aspekt stosowania prawa.
“Czy można karać za stare przewinienia nowymi przepisami? NSA wyjaśnia zasady ustalania VAT.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 874/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Bącal /przewodniczący/ Jan Zając /sprawozdawca/ Janusz Zubrzycki Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Lu 133/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2005-06-03 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174, art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 109 ust. 4 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Jan Zając ( spr.), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Jan Jaworski, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 133/05 w sprawie ze skargi Spółki cywilnej "N." Mariusza P., Teresy S. i Jerzego S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2004r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za luty 2004 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w części - w punktach I, II i IV i przekazuje w tym zakresie sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Lublinie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Spółki cywilnej Spółki cywilnej "N." Mariusza P., Teresy S. i Jerzego S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 719 /słownie: siedemset dziewiętnaście/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r., I SA/Lu 133/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie: 1/ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. z dnia 28 września 2004 r., (...) w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za luty 2004 r., 2/ stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie opisanym w pkt 1/, 3/ oddalił skargę w pozostałej części oraz 4/ zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz "N." s.c. Mariusz P., Teresa S., Jerzy S. w L. kwotę 774 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi "N." s.c. Mariusz P., Teresa S., Jerzy S. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 stycznia 2005 r., (...) w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2004 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za luty 2004 r. Sąd ustalił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. z dnia 28 września 2004 r. w sprawie określenia w podatku od towarów i usług kwoty zwrotu różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń 2004 r., określenia kwoty zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy i określenia kwoty różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc za luty 2004 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za luty 2004 r. wydane zostały bez podstawy prawnej, a tym samym dotknięte są wadliwością wskazaną w art. 247 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Powstanie obowiązku podatkowego ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w przedziale czasowym, z którym jest on związany. Skoro zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego było, zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy o VAT wykazanie w deklaracji kwoty zwrotu podatku wyższej od należnej, to do obowiązku ukształtowanego pod rządem tej ustawy należałoby stosować jej przepisy. Obowiązki ewidencyjne w lutym 2004 r. skarżąca wykonywać powinna na podstawie obowiązujących wówczas przepisów. Konstytutywny charakter decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, które powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego /art. 21 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/ wykluczał możliwość ukształtowania tego zobowiązania na podstawie przepisów nie obowiązujących już w dniu wydania decyzji. Z dniem 1 maja 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, z wyłączeniem przepisu nie mającego zastosowania w sprawie niniejszej - art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./. Sąd stwierdził, przepisy prawa, które dla organu podatkowego stały się podstawą wymiaru dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT, nie obowiązywały w dniu wydawania decyzji zarówno pierwszo jak i drugo instancyjnej. Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w L. zaskarżył powyższy wyrok w części stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zasądzającej od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 774 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił: I. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie: - art. 27 ust. 6 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym przed 1 maja 2004 r. oraz w związku z art. 21 par. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i w związku z art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 4, 5, 6 i art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/ polegające na przyjęciu że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe wydane zostały bez podstawy prawnej. II. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 145 par. 1 pkt 2 i par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 247 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. i poprzedzającej ja decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w sytuacji, gdy skarga powinna podlegać oddaleniu w całości. - art. 205 par. 1 w związku z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zasądzenie kosztów postępowania w sytuacji, gdy skarga powinna podlegać oddaleniu w całości. Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, pogląd Sądu stwierdzający brak podstawy prawnej do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania podniesiono, że nawet wykładnia prowadząca do wniosku, iż prawidłową podstawą ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego jest art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535/ prowadzi do wniosku, że Sąd naruszył powołane przepisy postępowania i stwierdził nieważność decyzji, w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, w sytuacji, w której istniała podstawa prawna rozstrzygnięcia, a została ona jedynie błędnie wskazana. W takim bowiem przypadku, stosownie do treści art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu. Art. 205 par. 1 w zw. z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone poprzez zasądzenie kosztów w sytuacji, gdy skarga podatnika powinna podlegać oddaleniu w całości stosownie do treści art. 151 tej ustawy. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2005 r., I FPS 2/05 po dniu 30.04.2004 r. dopuszczalne jest ustalenie podatnikowi podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela powyższy pogląd z naprowadzonych w uzasadnieniu wyżej wymienionej uchwały względów. Dlatego zbędne jest ich powtarzanie w tym miejscu. W odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza to, że pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku podstawy prawnej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego nie może zostać podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będzie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wziąć pod uwagę wyżej wymienioną uchwałę. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 oraz art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI