I FSK 449/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za 2017 r. Spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie zobowiązania podatkowego oraz błędną kwalifikację nabytych usług jako import usług, zamiast wspólnego przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz charakteru nabytych usług (uznanych za import usług podlegający opodatkowaniu stawką 23%) są bezzasadne. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Jednakże, NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał wszystkich zarzutów skargi spółki, w szczególności tych dotyczących ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, naruszając tym samym art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwie sporządzonego uzasadnienia. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, a w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał również, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA powinien uwzględnić, że stawka 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter maksymalny i powinna być ustalana proporcjonalnie do okoliczności sprawy, zgodnie z wykładnią TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych, kwalifikacja importu usług, zasada proporcjonalności w VAT oraz wymogi uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych.
Szczegółowa analiza stanu faktycznego w każdej sprawie dotyczącej instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz oceny dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania, nawet jeśli podatnik podnosi, że postępowanie to miało charakter instrumentalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, jeśli jest przedmiotowo istotnie związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego i podatnik został o nim zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia, skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia. Sąd administracyjny ma kompetencję do badania, czy postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że postępowanie karne skarbowe wszczęte postanowieniem z 21 października 2022 r. i zawiadomienie o tym podatnika skutecznie zawiesiły bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że w toku postępowania karnego skarbowego podjęto czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, co wykluczało instrumentalny charakter jego wszczęcia.
Czy nabywane przez spółkę usługi od podmiotów zagranicznych (reklama, marketing, usługi prawne, doradztwo, windykacja, pośrednictwo) stanowią import usług podlegający opodatkowaniu VAT stawką 23%, czy też są to usługi opiekuńcze zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT, lub czy współpraca ta stanowiła wspólne przedsięwzięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabyte usługi nie stanowiły usług opiekuńczych ani wspólnego przedsięwzięcia, lecz import usług podlegający opodatkowaniu VAT stawką 23%.
Uzasadnienie
NSA uznał, że usługi świadczone przez partnerów zagranicznych na rzecz spółki nie były usługami opiekuńczymi, a jedynie umożliwiały spółce świadczenie takich usług. Nie stanowiły one również wspólnego przedsięwzięcia. W związku z tym, spółka była zobowiązana zidentyfikować je jako import usług i opodatkować VAT stawką 23%. Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie usług opiekuńczych, a nie usług z nimi związanych.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo rozpoznał wszystkie zarzuty skargi dotyczące ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, w tym kwestie naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także zasady proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA nie rozpoznał wszystkich zarzutów skargi dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego, naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało odniesienia do części zarzutów skargi dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. W związku z tym, sprawa w tej części została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Jaka jest wykładnia stawki 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT (art. 112b ust. 1 ustawy o VAT) i czy ma ona charakter maksymalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stawka 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter maksymalny i powinna być ustalana proporcjonalnie do okoliczności sprawy, stopnia zawinienia i rozmiarów nieprawidłowości.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-935/19, wskazał, że stawka 30% jest stawką maksymalną, a nowelizacja z 2023 r. jedynie doprecyzowała tę wykładnię. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA powinien ocenić, czy błąd spółki miał charakter rachunkowy, czy też uzasadniał zastosowanie stawki sankcyjnej.
Przepisy (49)
Główne
o.p. art. 2 § pkt 9
Ordynacja podatkowa
Definicja importu usług.
o.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 70 § § 6
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
o.p. art. 70 § § 6
Ordynacja podatkowa
pkt 1
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 9
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja importu usług.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 17 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik w imporcie usług.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka podstawowa VAT.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienia z VAT.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
pkt 23
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
pkt 1 lit. a-d
u.p.t.u. art. 112b § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
pkt 2 lit. a)
u.p.t.u. art. 146a § pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka VAT 23%.
Pomocnicze
EKPC art. 6
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 166 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 166 § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 235
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie części zarzutów skargi dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego. • Instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Nabycie usług stanowiło wspólne przedsięwzięcie, a nie import usług. • Nabycie usług stanowiło usługi opiekuńcze zwolnione z VAT. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ (np. brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, dowolna ocena materiału dowodowego). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (VAT).
Godne uwagi sformułowania
ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • standardy demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej • zasada nemo ex suo delicto meliorem suam condictionem facere potest • stawka 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego miała [...] charakter stawki maksymalnej
Skład orzekający
Marek Olejnik
sędzia
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Ryszard Pęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych, kwalifikacja importu usług, zasada proporcjonalności w VAT oraz wymogi uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Szczegółowa analiza stanu faktycznego w każdej sprawie dotyczącej instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz oceny dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii podatkowych, takich jak przedawnienie VAT i zasada proporcjonalności w naliczaniu sankcji, a także procedury sądowej. Wykładnia przepisów przez NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników.
“Przedawnienie VAT: Czy postępowanie karne skarbowe zawsze chroni przed upływem terminu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.