Orzeczenie · 2005-08-02

I FSK 441/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2005-08-02

NSApodatkoweWysokansa

VATspółka cywilnadodatkowe zobowiązanie podatkowenierzetelność dokumentacjiodpowiedzialność wspólnikówpodwójne karaniezasada państwa prawaprawo podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne spółki cywilnej "K." od wyroków WSA w Poznaniu, które oddaliły skargi na decyzje Izby Skarbowej w Z.-G. ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. Spór dotyczył zasadności zastosowania art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, który skarżący uznawali za utracony w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego oraz za prowadzący do podwójnego karania (sankcja administracyjna i karnoskarbowa). NSA w składzie siedmiu sędziów (uchwała FPS 1/04) oraz w niniejszej sprawie uznał, że spółka cywilna, jako podatnik VAT, jest odrębnym podmiotem odpowiedzialnym za zobowiązania podatkowe. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe może być nałożone na spółkę, a wspólnicy odpowiadają za nie posiłkowo, dopiero po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki. NSA podkreślił, że prawo podatkowe jest odrębną dziedziną prawa. W zakresie odpowiedzialności karnej skarbowej, przestępstwo lub wykroczenie może popełnić jedynie osoba fizyczna, a spółka cywilna może odpowiadać jedynie posiłkowo za grzywny, jeśli odniosła korzyść majątkową i nie jest w stanie uiścić grzywny. W związku z tym, NSA stwierdził, że nie zachodzi zbieg odpowiedzialności administracyjnej z karnoskarbową wobec spółki cywilnej, a utrata mocy obowiązującej art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT na skutek wyroku TK nie dotyczy spółek cywilnych. Skargi kasacyjne zostały oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie odrębnej podmiotowości spółki cywilnej jako podatnika VAT i możliwości nakładania na nią sankcji administracyjnych, niezależnie od odpowiedzialności wspólników oraz zakazu podwójnego karania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej jako podatnika VAT i stosowania przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym w kontekście przepisów karnoskarbowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka cywilna jako podatnik VAT może podlegać dodatkowemu zobowiązaniu podatkowemu na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, nawet jeśli wspólnicy odpowiadają posiłkowo, bez naruszenia zasady zakazu podwójnego karania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka cywilna jako podatnik VAT może podlegać dodatkowemu zobowiązaniu podatkowemu. Odpowiedzialność wspólników jest posiłkowa, a prawo podatkowe jest odrębną dziedziną od prawa karnego skarbowego, co wyklucza zbieg sankcji w tym przypadku.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że spółka cywilna jest odrębnym podatnikiem VAT. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nakładane jest na spółkę, a odpowiedzialność wspólników jest wtórna. Prawo karne skarbowe dotyczy osób fizycznych, a spółka cywilna nie może popełnić przestępstwa ani wykroczenia. Ewentualna odpowiedzialność spółki za grzywny jest posiłkowa i wymaga spełnienia dodatkowych warunków.

Czy art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w 1999 r., utracił moc obowiązującą w stosunku do spółek cywilnych na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 17/97?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, utrata mocy obowiązującej art. 27 ust. 5 ustawy o VAT na skutek wyroku TK nie dotyczy spółek cywilnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wyrok TK dotyczył wyłącznie podatników VAT będących osobami fizycznymi, gdzie istniała możliwość równoczesnego zastosowania sankcji administracyjnej i karnej skarbowej. W przypadku spółek cywilnych, które nie podlegają przepisom karnoskarbowym w sposób bezpośredni, przepis ten nadal mógł być stosowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargi kasacyjne.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u.i.p.a. art. 27 § ust. 5

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Możliwe jest nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na spółkę cywilną w przypadku nierzetelności dokumentacji podatkowej.

u.p.t.u.i.p.a. art. 27 § ust. 6

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Możliwe jest nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na spółkę cywilną w przypadku nierzetelności dokumentacji podatkowej.

Pomocnicze

o.p. art. 115

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania podatkowe spółki następuje na mocy nowej decyzji, wydanej w odrębnym postępowaniu.

u.o.NSA art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.o.NSA art. 22 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.o.NSA art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

Wspólnicy spółki cywilnej ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

k.k.s. art. 24 § par. 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 184 § par. 1

Kodeks karny skarbowy

p.p.s.a. art. 111 § par. 2