Orzeczenie · 2025-04-30

I FSK 439/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-30
NSApodatkoweWysokansa
VATkontrola podatkowaponowna kontrolazakaz ponownej kontroliswoboda działalności gospodarczejOrdynacja podatkowatermin wszczęcia postępowaniawewnątrzwspólnotowa dostawa towarówpodatek naliczonyuchylenie decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. Spór dotyczył dwóch głównych kwestii: możliwości wszczęcia ponownej kontroli podatkowej wobec skarżącego oraz prawidłowości stanowiska organów podatkowych kwestionujących zadeklarowaną wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i prawo do odliczenia podatku naliczonego. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Stwierdził, że organ podatkowy naruszył art. 83b ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który zakazuje ponownej kontroli dotyczącej przedmiotu objętego uprzednio zakończoną kontrolą. W ocenie NSA, obie kontrole podatkowe dotyczyły tożsamych transakcji. Ponadto, NSA uznał za naruszony art. 165b Ordynacji podatkowej, wskazując, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte po upływie 6-miesięcznego terminu od zakończenia pierwszej kontroli. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu odwoławczego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zakazu ponownej kontroli podatkowej oraz terminów wszczęcia postępowania podatkowego po kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z kolejnością i zakresem kontroli podatkowych oraz wszczęciem postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ponowne wszczęcie kontroli podatkowej dotyczącej tego samego okresu i przedmiotu, co uprzednio zakończona kontrola, narusza przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wszczęcie kontroli podatkowej dotyczącej tego samego okresu i przedmiotu, co uprzednio zakończona kontrola, narusza art. 83b ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, chyba że zachodzą wyjątki określone w ust. 2 tego artykułu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obie kontrole dotyczyły tych samych transakcji i okresu, a rozszerzenie materiału dowodowego nie zmieniało przedmiotu kontroli. Brak wskazania przez organ podstawy prawnej do ponownej kontroli również przemawiało za naruszeniem.

Czy wszczęcie postępowania podatkowego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, w sytuacji gdy kontrola była wadliwie wszczęta, jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania podatkowego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, gdy kontrola była wadliwie wszczęta, narusza art. 165b Ordynacji podatkowej i może skutkować nieważnością decyzji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że termin 6 miesięcy na wszczęcie postępowania podatkowego rozpoczął bieg od zakończenia pierwszej, prawidłowo przeprowadzonej kontroli. Wszczęcie postępowania po tym terminie, w oparciu o wadliwie przeprowadzoną drugą kontrolę, było niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie.

Przepisy (27)

Główne

u.s.d.g. art. 83b § 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Ordynacja podatkowa art. 165b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.d.g. art. 83b § 2

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 15

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 7 § 1 i ust. 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 13 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 42 § 1, ust. 3 i ust. 11

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 291c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 282a § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 291 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 290 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 203 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ podatkowy zakazu ponownej kontroli podatkowej (art. 83b ust. 1 u.s.d.g.). • Naruszenie przez organ podatkowy terminu do wszczęcia postępowania podatkowego (art. 165b Ordynacji podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

ochrona prawna przedsiębiorcy przed ponownym wszczynaniem kontroli podatkowej w tej samej sprawie • ochrona z art. 183b ust. 1 u.s.d.g. miałaby charakter iluzoryczny • zasada zaufania państwa do obywatela

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu ponownej kontroli podatkowej oraz terminów wszczęcia postępowania podatkowego po kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z kolejnością i zakresem kontroli podatkowych oraz wszczęciem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych dla przedsiębiorców kwestii proceduralnych związanych z kontrolami podatkowymi i terminami, co ma bezpośrednie przełożenie na ich działalność.

Kontrola podatkowa dwa razy w tej samej sprawie? NSA wyjaśnia, kiedy to niedopuszczalne.

Dane finansowe

WPS: 12 567 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst