I FSK 436/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-01-06
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonykoszty uzyskania przychodówusługi doradczedowodyświadczenie usługskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie prawa do odliczenia VAT naliczonego od usług doradczych, uznając brak dowodów na faktyczne świadczenie tych usług.

Spółka domagała się prawa do odliczenia VAT naliczonego od faktur za usługi doradcze, twierdząc, że zostały one faktycznie wykonane. Organy podatkowe i WSA uznały, że brak było wystarczających dowodów na świadczenie tych usług, a tym samym wydatki nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, co uniemożliwiało odliczenie VAT. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną spółki.

Sprawa dotyczyła prawa spółki A do odliczenia podatku VAT naliczonego od faktur wystawionych przez B. S.A. za usługi doradcze. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia VAT, argumentując, że spółka nie wykazała faktycznego świadczenia tych usług ani ich związku z przychodami, co uniemożliwiało zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając ustalenia organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności nieuwzględnienie zeznań świadka J. P. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie dopatrzył się istotnych uchybień proceduralnych ani naruszeń prawa materialnego. NSA podkreślił, że brak dowodów na faktyczne świadczenie usług konsultingowych uniemożliwia odliczenie VAT naliczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dowodów na faktyczne świadczenie usług konsultingowych uniemożliwia zaliczenie wydatków z tego tytułu do kosztów uzyskania przychodów, a w konsekwencji odliczenie podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, który nie wykazał faktycznego świadczenia usług doradczych. Sam fakt zawarcia umowy i zapłaty wynagrodzenia nie jest wystarczający do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

ustawa o VAT art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości art. 4

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na faktyczne świadczenie usług doradczych. Wydatki na usługi doradcze nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, jeśli usługi nie zostały faktycznie wykonane. Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie zeznań świadka J. P. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia nie uprawnia podatnika do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów z tytułu konsultingu. Dopiero wykonanie usługi konsultingowej i ocena efektów działań konsultingowych dają podstawy do odliczenia od przychodu wydatków poniesionych na ten cel.

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący

Małgorzata Niezgódka - Medek

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT naliczonego od usług, gdy brak jest dowodów na ich faktyczne świadczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na świadczenie usług doradczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego – prawa do odliczenia VAT przy braku dowodów na świadczenie usług. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Brak dowodów na usługi? Zapomnij o odliczeniu VAT!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 436/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Jan Zając /przewodniczący/
Małgorzata Niezgódka - Medek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 586/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka – Medek ( spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Protokolant Jan Jaworski, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A [sp. z o.o. w W.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 586/04 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 1999 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od spółki A na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 1.200 (słownie: jeden tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej spółki A jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 586/04. Wyrokiem tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2004 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1999 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan sprawy.
Podał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2003 r. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 1999 r. oraz ustalił za te miesiące dodatkowe zobowiązanie w tym podatku. W uzasadnieniu organ kontroli skarbowej stwierdził, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u podatnika ustalono, że obniżył on podatek należny o podatek naliczony wynikający z 3 faktur wystawionych za usługi doradcze przez B. S.A., rozliczony w deklaracjach za okres od października do grudnia 1999 r. Faktury opiewały na łączną kwotę 164 700 zł, w tym 29 700 zł podatku od towarów i usług. Zostały wystawione przez B. w związku z realizacją umowy ze Spółką z dnia 15 września 1999 r., na mocy której B. zobowiązał się do udzielania konsultacji dotyczących możliwych instrumentów finansowania bieżącej działalności Spółki oraz wyceny majątku użytkowanego przez Spółkę.
Organ kontroli skarbowej, po analizie przedstawionych przez Spółkę dowodów oraz przeprowadzeniu "kontroli krzyżowej" w B., która wykazała że nie prowadzi on dokumentacji potwierdzającej udzielanie konsultacji kontrahentom, uznał, że z uwagi na brak wiarygodnych dowodów na świadczenie usług, zgodnie z podpisaną dnia 15 września 1999 r. umową, udokumentowane fakturami koszty nie były powiązane z przychodami Spółki. Wobec tego skoro wydatków z tego tytułu nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.d.o.p." to podatek naliczony przy ich zakupie nie mógł być odliczony przez Spółkę, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 50, poz. 11, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą o VAT".
W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, Spółka wnosiła o jej uchylenie i wywodziła, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istniał niezaprzeczalny związek pomiędzy poniesionymi przez nią wydatkami na nabycie usług konsultingowych, a prowadzoną działalnością i uzyskiwanymi przychodami oraz, że usługi te zostały rzeczywiście wykonane, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]lutego 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik i listopad 1999 r. z powodu przedawnienia tego zobowiązania. Natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił argumentację organu pierwszej instancji, że wydatki na usługi świadczone przez B. nie mogły, w świetle art. 15 u.p.d.o.p., stanowić kosztów uzyskania przychodów i tym samym podatek naliczony przy ich zakupie nie mógł zostać przez Spółkę odliczony. Organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez Spółkę dokumenty nie dowodziły świadczenia tych usług ponieważ nie zawierały dat sporządzenia, ani nie określały ich autorów, bądź też nie zawierały informacji, że przy ich opracowaniu korzystano z konsultacji ekspertów B. Ponadto analiza materiału dowodowego wykazała, że wycena wartości udziałów została sporządzona na potrzeby udziałowców Spółki. Organ zauważył również, iż umowa Spółki z B. została zawarta w dniu 15 września 1999 r. na okres 3 miesięcy i nie wskazano w niej od kiedy ma obowiązywać. Tym samym należało przyjąć, że obowiązywała od dnia jej zawarcia. Dlatego uznał, że przedstawiona przez stronę wycena wartości udziałów z maja 1999 r. nie mogła być sporządzona na jej podstawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedstawioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie Spółka, wnioskując o jej uchylenie, zarzuciła jej:
- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.,
- błędną interpretację i zastosowanie art. 9 u.p.d.o.p. w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591, ze zm.),
- naruszenie art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "Ordynacja podatkowa", poprzez nierzetelną, niespójną, wewnętrznie sprzeczną i dowolną analizę materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie kwestionował w wydanym orzeczeniu związku poniesionych wydatków z działalnością Spółki, w przeciwieństwie do organu pierwszej instancji, ale jedynie sposób ich udokumentowania. Spółka zaś konsekwentnie twierdziła, że usługi te były rzeczywiście świadczone i zostały dostatecznie udokumentowane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną.
Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącej dotyczące oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym naruszenia art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, były nieuprawnione. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie mieściła się w ramach jego swobodnego uznania, wynikała z racjonalnych i logicznych motywów. Materiał ten został zebrany w sposób wyczerpujący. Strona, mając możność zapoznania się z nim, nie wskazywała innych źródeł dowodów, a dowody zebrane przez organy podatkowe nie dały podstaw do prowadzenia postępowania w szerszym zakresie.
Sąd podniósł, że w toku postępowania organy dochodziły czy rzeczywiście wydatki udokumentowane spornymi fakturami zostały dokonane i czy usługi, na które te wydatki poniesiono zostały faktycznie wykonane. Organy stwierdziły, że istniała umowa konsultingowa zawarta we wrześniu 1999 r. pomiędzy Skarżącą, a B. Jednak nie dowodziła ona faktycznego wykonania na rzecz Spółki wskazanych w niej usług. Umowa ta nie była jedynym dokumentem ocenionym przez Dyrektora Izby Skarbowej. Obok niej Skarżąca przedstawiła dokument zawierający wycenę wartości udziałów A z maja 1999 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że ten dokument nie przedstawia wartości dowodowej gdyż nie było w nim wskazane kto sporządził wycenę, nie został podpisany, a także nie zawierał informacji, że przy jego opracowywaniu korzystano z konsultacji ekspertów B. Ponadto dokument ten został sporządzony zanim zawarto umowę we wrześniu 1999 r., co wskazywało, że nie miał z nią związku. Sąd przyznał, że ten ostatni wniosek mógł być za daleko idący gdyby uznać za prawdziwe oświadczenie pełnomocnika Skarżącej, że umowa miała potwierdzać czynności dokonane wcześniej.
Sąd podniósł, że wycena miała być wykorzystywana przy negocjacjach z dostawcami, o czym powinny świadczyć listy handlowe do zagranicznych kontrahentów. Jak słusznie ocenił organ podatkowy dokumenty te same w sobie nie zawierały elementów, które dowodziłyby racji Spółki. Podobnie, zdaniem Sądu, zasadna była negatywna ocena dowodów w postaci "notatki w sprawie współpracy z B." oraz "wewnętrznego rachunku powstawania i przenoszenia kosztów w Fabryce A".
Sąd podkreślił, że wskazane wyżej dokumenty nie zostały ocenione w oderwaniu od innych dowodów. W sprawie przesłuchano w charakterze świadków członka Zarządu Spółki T. M. oraz pracownika B. J. P. Świadkowie nie posiadali żadnej dodatkowej wiedzy ani dokumentów na temat wykonywania czynności konsultingowych przez B.
W związku z tym, zdaniem Sądu, uprawniona była ocena materiału dowodowego przedstawiona przez Dyrektora Izby Skarbowej, że całokształt tego materiału nie świadczy o tym, aby usługi wskazane w umowie z dnia 15 września 1999 r. były rzeczywiście świadczone.
Sąd podkreślił, że w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjęto, iż sam fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia nie uprawnia podatnika do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów z tytułu konsultingu. Dopiero wykonanie usługi konsultingowej i ocena efektów działań konsultingowych dają podstawy do odliczenia od przychodu wydatków poniesionych na ten cel.
W konkluzji Sąd stwierdził, że skoro zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na przyznanie, że B. świadczył w 1999 r. na rzecz Skarżącej usługi konsultingowe, to także zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zaliczenia wydatków poniesionych z tego tytułu do kosztów uzyskania przychodów.
W konsekwencji Sąd przyjął, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie był trafny. Organy prawidłowo zastosowały ten przepis, jak również art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a także nie naruszyły art. 9 u.p.d.o.p. w zw. z art. 4 ustawy o rachunkowości. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej.
W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez radcę prawnego, Spółka zaskarżyła przedstawiony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, powołując się na art. 173, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 175 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną oparła na następujących podstawach kasacyjnych:
- art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania tzn. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z tym, że Sąd badając legalność decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nie wziął pod uwagę istotnych uchybień w postępowaniu tych organów, polegających na nie uwzględnieniu zeznań świadka przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
- art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w związku z naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z tym, że badając legalność decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nie wziął pod uwagę naruszenia przez ten organ art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez nie zastosowanie tego przepisu przy wydawaniu decyzji.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie było to, czy zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, aby uznać, że usługi doradcze na rzecz Spółki były faktycznie świadczone. Dowody zgromadzone w sprawie obejmowały m.in. faktury za świadczone usługi, umowę zlecenia z dnia 15 września 1999 r. zawartą pomiędzy stroną z B. , dokument zawierający wycenę wartości udziałów Spółki, wewnętrzny rachunek powstawania i przenoszenia kosztów w A, korespondencję pomiędzy Spółką, a jej dostawcami odnośnie zmiany warunków współpracy. Dowody stanowiły także wyjaśnienia składane przez pracowników Spółki w toku postępowania kontrolnego, wyjaśnienia pełnomocnika Spółki do treści przedstawionego przez Inspektora protokołu kontroli oraz treść protokołów z przesłuchania w charakterze świadków byłych pracowników Spółki oraz pracowników B.
Skarżący podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydając w przedmiotowej sprawie decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. zignorował zupełnie dowód w postaci zeznań świadka J. P., o czym świadczy brak jakiegokolwiek odniesienia w tym orzeczeniu do tego zeznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał tego uchybienia za znaczące i stwierdził, że takie postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej stanowiło jedynie naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostające bez wpływu na wynik sprawy. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r.
Podobnie Sąd postąpił w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Zdaniem Spółki Sąd rozstrzygając sprawę powinien był rozważyć jakie skutki ma nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Skarbowej zeznania J. P. w świetle art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które nakazują brać pod uwagę, przy rozstrzyganiu sprawy całość materiału dowodowego. Nie rozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższych przepisów przy ocenie legalności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynikało to z tego, że organy podatkowe uzależniły możliwość odliczenia podatku naliczonego od kosztowości wydatków za usługi, a z kolei zaliczenie wydatków na usługi doradcze do kosztów uzyskania przychodów od wykazania, że usługi te faktycznie były świadczone. Gdyby zeznania pani J. P., które jednoznacznie wskazywały na wykonywanie tych usług, zostały przez Dyrektora Izby Skarbowej uwzględnione, przesądziłoby to o tym, że rozstrzygnięcie w tej sprawie mogłoby być pozytywne dla podatnika. Natomiast brak oceny nieuwzględnienia przez Dyrektora Izby Skarbowej tego dowodu był uchybieniem proceduralnym mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca, uzasadniając drugą podstawę kasacyjną – naruszenie prawa materialnego, wywodziła, że na skutek uchybień dotyczących sposobu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie zeznań świadka, błędnie został określony stan faktyczny. Doprowadziło to do bezpodstawnego uznania, że nie miało miejsca świadczenie usług konsultingowych i stwierdzenia, że Spółka nie miała prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na te usługi, co było przejawem błędnego zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a w konsekwencji także niewłaściwego zastosowania art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, poprzez uznanie, że nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Podsumowując przedstawione zarzuty Skarżąca podkreśliła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, weryfikując poprawność działań organów podatkowych dotyczących sposobu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie dostrzegł naruszenia przez organy zasad wyrażonych w art. 191 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej oraz istotnego wpływu, jaki na wynik sprawy miały te uchybienia. Ponadto Sąd nie dostrzegł naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Skutkiem tego było utrzymanie w mocy nielegalnej decyzji, która na mocy art. 145 P.p.s.a. powinna być uchylona.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie skorzystał z możliwości przedstawienia pisemnej odpowiedzi na skargę kasacyjną. Natomiast na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jego pełnomocnik wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie od Spółki na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie Spółka oparła skargę kasacyjną zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania (174 pkt 2 P.p.s.a.), jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.)W takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organy przepis prawa materialnego, który został poddany sądowej ocenie.
Skarżąca zarzuciła Sądowi, że naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozważenia skutków, jakie w rozpatrywanej sprawie miało nie uwzględnienie przez Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji zeznań pani J. P., pracownika B. Zdaniem Skarżącej brak sądowej oceny nieuwzględnienia przez organ odwoławczy tego dowodu stanowił uchybienie proceduralne mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób przeanalizował zebrany w toku postępowania przed organami materiał dowodowy, szczegółowo przedstawiając dowody, które stanowiły podstawę do dokonania ustalenia, że usługi, wskazane w umowie z dnia 15 września 1999 r. nie były w rzeczywistości świadczone. Sąd przede wszystkim dokonał analizy dokumentów, przedstawionych przez stronę na dowód wykonania usług, a którym organy odmówiły mocy dowodowej i nie dopatrzył się w tym stanowisku organów nieprawidłowości, rzutujących na wynik rozstrzygnięcia. Ponadto Sąd podkreślił, że wartość dowodowa dokumentów była konfrontowana z dowodami osobowymi – zeznaniami świadków – członka Zarządu Spółki T. M. oraz pracownika B. J. P. Uznał, że świadkowie Ci nie posiadali żadnej dodatkowej wiedzy ani dokumentów na temat wykonywania czynności konsultingowych przez B. W konkluzji podkreślił, że podstawą do dokonania ustaleń przez organ odwoławczy była ocena całokształtu materiału dowodowego, przy czym ocena ta była nie posiadała cech oceny dowolnej, wynikała zaś z racjonalnych i logicznych motywów i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy mają prawo na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej.
Okoliczność, że w wyroku dotyczącym decyzji określającej i ustalającej skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług, gdzie zasadniczą kwestią był fakt czy usługami, za które wystawiono zakwestionowane faktury, rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, Sąd nie ustosunkował się do kwestii braku stanowiska organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji, co do mocy dowodowej jednego z dowodów – zeznania świadka J. P. - zebranych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie stanowiło uchybienia procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca sama przyznaje w skardze kasacyjnej, że takie stanowisko Sąd przedstawił w wyroku dotyczącym decyzji określającej jej podatek dochodowy od osób prawnych za 1999 r. Uznał w tym orzeczeniu, że to uchybienie, jakkolwiek naruszało art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, to pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Jeśli w wyroku, który dotyczył zobowiązania Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., przy analizowaniu zagadnienia kosztów uzyskania przychodów i prawidłowości zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., sprawa pominięcia jednego z dowodów została przez Sąd pierwszej instancji oceniona jako nie rzutująca na wynik sprawy, to brak wypowiedzenia się Sądu w tej samej materii przy dokonywaniu oceny decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług, wydanej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy. Należy przy tym zauważyć, że prawidłowość tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 215/04 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 618/05 oddalił skargę kasacyjną A.
Dodatkowo należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dotyczącym zobowiązania w podatku od towarów i usług zajął stanowisko, co do wartości dowodowej zeznań p. J. P. w kwestii ustalenia wykonania przez B. usług konsultingowych i uznał je za nie wnoszące nic istotnego do sprawy. W ocenie Sądu te zeznania były jednakże jedynie jednym z elementów materiału dowodowego, który potwierdzał wnioski wynikające przede wszystkim z dokumentów i zeznania drugiego świadka – członka Zarządu Spółki. Skarżąca, prezentując odmienne stanowisko w kwestii wniosków, które należałoby wyciągnąć z zeznań świadka J. P., nie odniosła się do ustaleń organów wynikających z pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie, które Sąd pierwszej instancji ocenił jako prawidłowe. Ta okoliczność również dowodzi, że nie rozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej z kontekście nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji zeznań pani J. P. nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, że w świetle nie podważonego stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji są one bezzasadne. W przypadku bowiem gdy poniesione przez Spółkę wydatki na rzecz B. za usługi konsultingowe nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym to odmawiając Skarżącej prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego organy prawidłowo zastosowały art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT . W takiej sytuacji Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi i wydania wyroku w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. należy uznać za nieusprawiedliwiony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od Skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI