I FSK 424/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uznał, że przepakowanie krajanki tytoniowej i nadanie jej nowego przeznaczenia konsumpcyjnego kwalifikuje podatniczkę jako producenta wyrobów akcyzowych, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym krajanki tytoniowej, którą skarżąca przepakowywała z dużych opakowań do mniejszych i sprzedawała pod własną marką. Skarżąca argumentowała, że nie jest producentem, ponieważ nie posiadała zezwolenia i jedynie przepakowywała towar. Organy podatkowe i sądy administracyjne uznały ją za producenta, ponieważ jej działania nadały produktowi nowe przeznaczenie konsumpcyjne (do sporządzania papierosów tzw. 'skrętów'), co skutkowało powstaniem wyrobu akcyzowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając szeroką interpretację pojęcia 'producent wyrobów akcyzowych'.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 424/06 dotyczył kwestii opodatkowania podatkiem akcyzowym krajanki tytoniowej sprzedawanej przez skarżącą. Skarżąca zakupiła krajankę w dużych opakowaniach (80 kg) od Zakładów Tytoniowych, a następnie przepakowywała ją do mniejszych opakowań (52-325 g) i sprzedawała pod własną nazwą 'A.', stosując ten sam symbol klasyfikacji towarowej. Od sprzedawanego wyrobu nie uiszczała podatku akcyzowego, opierając się na wcześniejszych opiniach urzędów skarbowego i statystycznego, które nie uwzględniały faktu przeznaczenia krajanki do sporządzania papierosów tzw. 'skrętów'. Po wszczęciu kontroli skarbowej, organy podatkowe, po uzyskaniu ponownej opinii Urzędu Statystycznego, uznały skarżącą za producenta wyrobów akcyzowych, ponieważ jej działania nadały krajance cechy wyrobu konsumpcyjnego (tytoniu do palenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że czynności skarżącej doprowadziły do powstania wyrobu o nowej jakości handlowej i wartości rynkowej, przeznaczonego do bezpośredniej konsumpcji, a brak zezwolenia na wytwarzanie nie był warunkiem powstania obowiązku podatkowego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących producenta wyrobów akcyzowych oraz klasyfikacji statystycznej. Podnosiła, że nie posiadała zezwolenia na wytwarzanie i jedynie przepakowywała towar, nie zmieniając jego cech chemicznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że pojęcie 'producent wyrobów akcyzowych' należy interpretować szeroko, obejmując także podmioty, które poprzez przepakowanie, nadanie nowej nazwy i przeznaczenia konsumpcyjnego (do sporządzania 'skrętów') przekształcają produkt w wyrób akcyzowy. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, które również stosowało szeroką interpretację tego pojęcia. NSA podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie nie może być skutecznie podniesiony bez jednoczesnego zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu niższej instancji, czego skarżąca nie uczyniła.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot taki może być uznany za producenta, jeśli jego działania nadały wyrobowi nowe przeznaczenie konsumpcyjne, np. przeznaczenie do sporządzania papierosów tzw. 'skrętów'.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'producent wyrobów akcyzowych' należy interpretować szeroko. Działania polegające na rozdzieleniu, przepakowaniu i odpowiednim oznaczeniu wyrobu, które zmieniają jego zasadnicze przeznaczenie z produktu do dalszej produkcji na produkt do bezpośredniej konsumpcji, mogą być uznane za działalność produkcyjną, skutkującą powstaniem wyrobu akcyzowego i obowiązkiem podatkowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
ustawa o akcyzie art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Za producenta wyrobów akcyzowych należy uznać przedsiębiorcę dokonującego zmiany zasadniczego przeznaczenia zakupionego wyrobu tytoniowego (krajanki tytoniowej) z przeznaczonego do dalszej produkcji na służący do sporządzania papierosów, tzw. skrętów, we własnym zakresie przez konsumentów (osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej), poprzez takie czynności, jak rozważenie, przepakowanie i odpowiednie oznaczenie.
popsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.
popsa art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
ustawa o akcyzie art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy towarów objętych podatkiem akcyzowym, wymienionych w załączniku 6. W kontekście sprawy, kluczowe było ustalenie, czy przepakowana krajanka tytoniowa mieści się w definicji wyrobu akcyzowego.
Ordynacja podatkowa art. 14a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy interpretacji przepisów podatkowych. W sprawie podniesiono zarzut błędnej interpretacji udzielonej przez urząd skarbowy.
popsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka interpretacja pojęcia 'producent wyrobów akcyzowych', obejmująca podmioty nadające produktowi nowe przeznaczenie konsumpcyjne poprzez przepakowanie i oznaczenie. Naruszenie prawa materialnego nie może być skuteczne bez zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu niższej instancji.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie jest producentem, ponieważ jedynie przepakowała krajankę tytoniową i nie posiadała zezwolenia na wytwarzanie. Błędna klasyfikacja statystyczna i interpretacja przepisów przez organy podatkowe. Brak możliwości przypisania podmiotowości prawnopodatkowej, skutkującej objęciem obowiązkiem podatkowym, w sytuacji gdy działanie sprowadzało się do konfekcjonowania.
Godne uwagi sformułowania
Nie można pojęcia 'producent wyrobów akcyzowych' rozumieć bardzo wąsko, ograniczając krąg podmiotów... Wytworzenie wyrobu akcyzowego może nastąpić przez dokonanie zmiany także innych – niż tylko fizyczne i chemiczne – właściwości tego wyrobu. Zmiana przeznaczenia danego wyrobu (z przeznaczonego do dalszej produkcji na przeznaczony do bezpośredniej konsumpcji), dokonana m.in. w wyniku rozważenia, przepakowania i odpowiedniego oznaczenia, w tym wskazania przedsiębiorcy, może być w określonych okolicznościach uznana za działalność produkcyjną. Błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. 'błąd subsumpcji' to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Skład orzekający
Krzysztof Stanik
przewodniczący sprawozdawca
Juliusz Antosik
sędzia
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'producent wyrobów akcyzowych' w kontekście przepakowywania i zmiany przeznaczenia towarów, a także zasady skuteczności zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących błędnego zastosowania prawa materialnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obrotem krajanką tytoniową i podatkiem akcyzowym, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane analogicznie do innych produktów, gdzie przepakowanie lub zmiana przeznaczenia może rodzić obowiązek podatkowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji prawnych, zwłaszcza w kontekście podatkowym, i jak działania pozornie proste (przepakowanie) mogą mieć istotne konsekwencje prawne i finansowe. Szeroka interpretacja pojęcia 'producent' jest kluczowa.
“Czy przepakowanie towaru czyni Cię producentem i podatnikiem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 424/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-03-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Juliusz Antosik Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Presnarowicz Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane I SA/Wr 3162/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-05-09 FZ 136/04 - Postanowienie NSA z 2004-06-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 w zw. z art. 204 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Stanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Juliusz Antosik del. Sędzia WSA Sławomir Presnarowicz Protokolant Karol Olton po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 3162/03 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu kwotę 2.700 zł (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie UZASDNIENIE Wyrokiem z dnia 09.05.2005 r., sygn. I SA 3162/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...].10.2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia [...].07.2003 r., którą określono skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od września do grudnia 2002 r. W uzasadnieniu do tego wyroku w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności sprawy. W tych ramach wskazano, że skarżąca w spornym okresie zakupiła w Zakładach Tytoniowych w [...]. krajankę tytoniową (o symbolu klasyfikacji towarowej SWW 2553 - 2) w opakowaniach po 80 kg. Następnie przepakowywała je w opakowania o mniejszej gramaturze od 52 do 325 gram i sprzedawała innym podmiotom gospodarczym pod własną nazwą A., stosując ten sam symbol klasyfikacji towarowej. Od sprzedawanego wyrobu skarżąca nie uiszczała podatku akcyzowego. Swoje stanowisko opierała bowiem na pismach Urzędu Skarbowego w N. z dnia 02.10.2002 r. oraz z dnia 07.03.2002 r., w których poinformowano skarżącą, że sprzedaż krajanki tytoniowej-luksusowej A. (SWW 2553 – 2), nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Ten sam pogląd wyraził Urząd Statystyczny w Ł. Ośrodek Interpretacyjny Standardów Klasyfikacyjnych w opinii z dnia 29.01.2003 r. W jego opinii krajanka tytoniowa zakupiona w większych opakowaniach i następnie przepakowana i sprzedawana w opakowaniach o mniejszej gramaturze nadal mieści się w grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (zwanej dalej "PKWiU) o symboli PKWiU 16.00.12-90.90 "Tytoń przetworzony, pozostały osobno nie wymieniony". Po wszczęciu kontroli skarbowej Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu stwierdził, że skarżąca w swoich zapytaniach skierowanych zarówno do urzędu skarbowego jak i organu statystycznego nie podniosła najistotniejszej kwestii dla opodatkowania wytwarzanych przez nią produktów podatkiem akcyzowym, a mianowicie nie wskazała, że przepakowana krajanka przeznaczona jest do sporządzenia samodzielnych papierosów, tzw. "skrętów". Ta okoliczność sprawiała bowiem to, że krajanka tytoniowa mieściła się w grupowaniu: PKWiU 16.00.12-30.00 "tytoń do palenia" i powinna przez to być traktowana jako wyrób akcyzowy. Dlatego też organ pierwszej instancji zwrócił się do Urzędu Statystycznego w Ł. o ponowne wyrażenie opinii na temat opodatkowania krajanki tytoniowej. Po ponownym zbadaniu sprawy Urząd Statystyczny w Ł. w opinii z dnia 13.05.2003 r. poinformował stronę o zmianie swojego stanowiska wyrażonego w opinii z dnia 29.01.2003 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu, biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, stwierdził, że stosownie do art. 34 ust 1 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o akcyzie" opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają czynności określone w art. 2 cyt. ustawy dotyczące towarów wymienionych w załączniku 6 do tej ustawy (zwanej dalej "wyrobami akcyzowymi). Pod pozycją 17 we wspomnianym załączniku umieszczono grupę towarów akcyzowych (SWW 2552) określonych jako wyroby tytoniowe, a wśród nich pod numerem SWW 2552-4 znajdują się wyroby tytoniowe pozostałe, do których zaliczono krajankę tytoniową w opakowaniach 40 – 250 gram, sprzedawaną indywidualnym odbiorcom do sporządzania papierosów, tzw. "skrętów". Wyeksponowano również, że obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy, z zastrzeżeniem art. 37 ust 7 pkt 1 ustawy o akcyzie, spoczywa na producencie wyrobów akcyzowych i odnośnie wyrobów tytoniowych powstaje w momencie przemieszczenia ich poza teren zakładu, w którym zostały wyprodukowane. W świetle powyższych twierdzeń Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu uznał skarżąca jako producenta wyrobów akcyzowych i określił jej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od września do grudnia 2003 r. W odwołaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie wydanej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 35 ust 1 ustawy o akcyzie przez przyjęcie, że skarżąca była producentem wyrobu akcyzowego oraz art. 14 § 6 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacja podatkowa". Strona podniosła, że była w posiadaniu opinii zarówno organu podatkowego jak i organu statystycznego, według których krajanka sprzedawana przez nią nie była wyrobem akcyzowym. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek podatkowy w akcyzie spoczywał na skarżącej w związku z jednoznacznie brzmiąca treścią art. 35 ustawy o akcyzie, gdyż w jego świetle prawidłowo została uznana za producenta wyrobów akcyzowych. Ponadto z opinii statystycznych uprawnionych organów (Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 13.03.2003 r. oraz Urzędu Statystycznego w Ł. Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych z dnia 13.05.2003 r.) wynikało, że sprzedawana przez skarżącą krajanka jest wyrobem akcyzowym. W skardze do Sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdziła, że organy obu instancji błędnie uznały ją jako producenta wyrobów akcyzowych, gdyż nie posiadała stosownego zezwolenia. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd oddalił złożoną skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej "popsa". Sąd podzielił stanowisko organów w kwestii uznawania skarżącej za producenta wyrobów akcyzowych. Sąd podkreślił, że czynności wykonywane przez stronę prowadziły do powstania wyrobu o nowej jakości handlowej i wartości rynkowej. Dopiero dzięki działaniom skarżącej powstał wyrób tytoniowy przeznaczony do bezpośredniej konsumpcji - sporządzania papierosów przez osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej, tzw. "skrętów". Zaznaczono przy tym, iż na ocenę, czy skarżąca była producentem wyrobów akcyzowych nie miał wpływu brak zezwolenia na wytwarzanie danych produktów. Zdaniem Sądu spełnienie wymogów formalnych nie jest warunkiem niezbędnym do powstania obowiązku podatkowego po stronie określonego podmiotu. Odnośnie spornych opinii organów statystycznych Sąd stwierdził, że zmiana wcześniej zajętego stanowiska w kwestii zaliczenia krajanki tytoniowej do wyrobów akcyzowych nie miała znaczenia dla niniejszej sprawy. Wprawdzie uchybienia interpretacyjne organów statystycznych nie mogą powodować ujemnych skutków podatkowych dla podatnika, lecz jedynie w okresie, gdy działał on w zaufaniu do wiedzy tego organu i prawidłowości otrzymanej opinii klasyfikacyjnej SWW. Sąd stwierdził, że zarówno pierwszą, jak i drugą opinię skarżąca otrzymała w roku 2003 r., a więc po okresie objętym postępowaniem podatkowym. Stąd też brak było podstaw prawnych do uznania zarzutów w tym zakresie. Powyższy wyrok zaskarżony został skargę kasacyjną M.S., w której wniesiono o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy o akcyzie przez przyjęcie, że skarżąca wyprodukowała wyrób tytoniowy a w związku z czym należy ją uznać za producenta oraz art. 34 ust 1 ustawy o akcyzie przez przyjęcie, że sprzedawany wyrób był objętym podatkiem akcyzowym a także art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że urząd skarbowy prawidłowo dokonał interpretacji przepisów podatkowych na zapytanie wnoszącej skargę. Autor skargi kasacyjnej powtórzył, że skarżąca nie mogła zostać uznana za producenta wyrobów akcyzowych z przyczyn formalnych – nie posiadała stosownego zezwolenia. Ponadto w skardze kasacyjnej zauważono, iż zakupiona krajanka nie podlegała przetworzeniu w tym sensie, że zmieniła swe cech i właściwości chemiczne. Samo przepakowanie do mniejszych opakowań oraz nadanie innej nazwy nie zmieniło fakt, że był to ten sam wyrób, który skarżąca zakupiła od Zakładów Tytoniowych w [...]. W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji, gdy działała w zaufaniu do informacji uzyskanych przez organy podatkowe i statystyczne co do kwalifikacji jej wyrobów. Ponadto jeżeli strona, w ocenie organów podatkowych, błędnie określiła stan faktyczny w skierowanych do nich zapytaniach, to organy te powinny wezwać ją do jego doprecyzowania. Jeżeli tego nie zrobiły, to skarżąca mogła sądzić, że podany przez nią stan faktyczny był prawidłowy i korzystna dla niej opinia organów (zarówno podatkowych jak i statystycznych) była wydana zgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest. Wobec takiej jej oceny zauważyć w pierwszej kolejności należy, że skarżąca stawiając zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) nie sprecyzowała na czym polegać miałoby uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie. Co prawda z konstrukcji zarzutu wnosić możnaby, że skarżąca kwestionuje stosowanie tej regulacji niemniej już z uzasadnienia naprowadzonego na jego poparcie wynika, iż podważa ona interpretację rzeczonego przepisu a w konsekwencji także i jego zastosowanie. Tak skonstruowany zarzut nie jest jednak uzasadniony. Rozwijając tą tezę zauważyć w punkcie wyjścia trzeba, iż spór w sprawie sprowadza się do kwestii, czy w okolicznościach sprawy skarżącą można uznać za producenta wyrobów akcyzowych, a co za tym idzie za podatnika podatku akcyzowego. W jego ramach skarżąca odnosi się do rozumienia pojęć "producent wyrobów akcyzowych" i "produkcja", z których wywodzi, iż w sytuacji, gdy jej działanie sprowadzało się w istocie do konfekcjonowania uprzednio zakupionej krajanki tytoniowej pakowanej w paczki po 80 kg to nie można jej przypisać podmiotowości prawnopodatkowe, skutkującej objęciem jej obowiązkiem podatkowym, w podatku akcyzowym. Stanowisko takie uznać wszakże należy za błędne. Nie można pojęcia "producent wyrobów akcyzowych" rozumieć bardzo wąsko, ograniczając krąg podmiotów mieszczących się w jego zakresie jedynie do tych, które wytwarzają wyroby akcyzowe w ten sposób, że dokonują kształtowania (przekształcenia) tylko ich właściwości fizycznych lub chemicznych. Wytworzenie wyrobu akcyzowego może nastąpić przez dokonanie zmiany także innych – niż tylko fizyczne i chemiczne – właściwości tego wyrobu. Może to być taka właściwość (cecha) jak zasadnicze przeznaczenie wyrobu (wynikające także z przypisanego mu symbolu odpowiedniej klasyfikacji statystycznej – w rozpatrywanej sprawie SWW, czyli Systematycznego Wykazu Wyrobów). Wiąże się to również z konsumpcyjnym charakterem podatku akcyzowego, co oznacza, że podatek ten z ekonomicznego punktu widzenia obciąża konsumpcję, a nie produkcję i dystrybucję towarów (w założeniu obciąża on konsumenta, chociaż pobierany jest u przedsiębiorcy). Tak więc zmiana przeznaczenia danego wyrobu (z przeznaczonego do dalszej produkcji na przeznaczony do bezpośredniej konsumpcji), dokonana m.in. w wyniku rozważenia, przepakowania i odpowiedniego oznaczenia, w tym wskazania przedsiębiorcy, może być w określonych okolicznościach uznana za działalność produkcyjną. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie – w przypadku spornej krajanki tytoniowej. Krajanka ta, wytworzona przez Zakłady Tytoniowe w [...] i zapakowana w opakowania 80-kilogramowe, nie była towarem przeznaczonym bezpośrednio do konsumpcji, lecz do produkcji; jej zasadniczym przeznaczeniem była produkcja papierosów. W związku z czym nie była ona jeszcze wyrobem akcyzowym. Dopiero na skutek działań skarżącego, które skądinąd nie polegały na substancjalnym przeobrażeniu (zmianie cech fizycznych lub chemicznych) nabytego towaru, lecz na jego rozdzieleniu, przepakowaniu w opakowania odpowiednie do nadanego mu nowego przeznaczenia i opatrzeniu etykietami z nazwą handlową, informacją o nazwie i adresie swojego przedsiębiorstwa oraz o szkodliwości palenia, wyrób ten uzyskał ostateczne cechy wyrobu konsumpcyjnego – tytoniu przeznaczonego do sporządzania papierosów (tzw. skrętów) bezpośrednio przez konsumentów (osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej), a tym samym wyrobu akcyzowego. Nie ma przy tym znaczenia, co podnosiła strona skarżąca, że ten wyrób był sprzedawany przez skarżącego nie bezpośrednio konsumentom, ale innym przedsiębiorcom – istotne jest, że sprzedawał wyrób o już nowym przeznaczeniu, nadającym mu cechy wyrobu akcyzowego. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął między innymi w wyrokach z dnia 29.06.2006 r., sygn. I FSK 844/05 oraz I FSK 933/05, w których to orzeczeniach zwrócono uwagę, iż w judykaturze już wcześniej pojęcie "producent" interpretowano znacznie szerzej, niż to czyni to skarżąca. Tak więc w wyroku z dnia 17.09.1997 r., sygn. SA/Bk 746/96 (System Informacji Prawnej LEX – Lex nr 30620) przypisano status producenta podmiotowi, który nadał produktowi "ostateczne cechy wyrobu konsumpcyjnego i opatrzył ten produkt swoim znakiem firmowym". Natomiast w wyroku z dnia 26.03.1997 r., sygn. SA/Ł 3016/95 (Lex nr 29084) za producenta uznano jednostkę organizacyjną, której efekt działalności gospodarczej stanowią gotowe wyroby akcyzowe. Z kolei w wyroku z dnia 03.02.1999 r., sygn. III SA 988/98, uznano za producenta także podmiot wykonujący czynności polegające na powiększeniu wartości użytkowej wyrobów. W tym ostatnim orzeczeniu Sąd stwierdził ponadto, że gotowe wyroby akcyzowe to te, które nie podlegają u producenta dodatkowej obróbce, stanowią kompletną całość zgodnie z technicznymi warunkami umowy lub odbioru i zostały przyjęte przez kontrolę u producenta. Wreszcie odnotować także trzeba wyrok z dnia 08.03.1996 r., sygn. SA/Gd 744/96 (POP z 1996, nr 6, str. 552 –zaznaczając zarazem, że wydano go na gruncie art. 1 ustawy z 16.12.1972 r. o podatku obrotowym [Dz. U. z 1983 r., nr 43, poz. 191 ze zm.]), w którym za producenta uznany został podmiot gospodarczy "zlecający wykonanie usług o charakterze materialnym, polegających na wytworzeniu konkretnych wyrobów wyspecjalizowanym zakładom". W kontekście powyższych rozważań należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przyjęcie odmiennego poglądu (czyli postulowanego przez skarżącą wąskiego ujęcia znaczeniowego pojęcia "producent") prowadziłoby do sytuacji, gdy wskutek określonych czynności, polegających np. na przepakowaniu wyrobu, nastąpi zmiana jego zasadniczego przeznaczenia, a tym samym powstanie wyrób akcyzowy, jednak nie będzie można wskazać podmiotu, który jest jego producentem. Z wszystkich powyższych względów trafna jest przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia pojęcia "producent wyrobu akcyzowego", o którym mowa w przepisie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, według której, za tego producenta należy uznać też przedsiębiorcę dokonującego zmiany – w drodze takich czynności, jak rozważenie, przepakowanie i odpowiednie oznaczenie – zasadniczego przeznaczenia zakupionego wyrobu tytoniowego (krajanki tytoniowej) z przeznaczonego do dalszej produkcji na służący do sporządzania papierosów, tzw. skrętów, we własnym zakresie przez konsumentów (osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej). Wobec tego niezasadny jest postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zgłoszono także zarzut naruszenia materialnoprawnego przepisu art. 34 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez jego błędną wykładnię. W tym wypadku nie ulega wątpliwości, iż skarżącej chodzi nie tyle o sposób rozumienia przez Sąd tego przepisu, co o jego zastosowanie w sprawie. Wszak jednoznacznie akcentuje ona, że Sąd I instancji dokonał wadliwej klasyfikacji statystycznej krajanki tytoniowej poddanej zabiegom konfekcjonowania. Kwestia ta zalicza się jednak do sfery stosowania prawa, na co Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę między innymi w wyrokach z dnia 30.03.2004 r., sygn. GSK 19/04 (Wokanda z 2004 r., nr 9, str. 34) oraz z dnia 25.02.2005 r., sygn. FSK 1640/04 (OSP z 2005 r., nr 12, str. 143). Konstatacja powyższa upoważnia tym samym do zaakcentowania, iż uchybienie polegające na wadliwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego polega w istocie rzeczy "na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej" (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99 publ. [w:] J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd., LexisNexis W – wa 2006 r., str. 367). Podobny pogląd można także odnaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 31.05.2004 r., sygn., FSK 103/04, wyraził pogląd, że "błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumpcji" to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może, zatem być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, które skarżący uznaje za prawidłowy" (publ. [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis W – wa 2005 r., str. 541). W kontekście takich poglądów można, zatem wyprowadzić wniosek, iż błędne zastosowanie (bądź nie zastosowanie) przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Tym samym, więc zasadniczo oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Stanowisko zbieżne z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny prezentował zresztą w licznych swych rozstrzygnięciach akcentując, jak w wyroku z dnia 13.10.2004 r., sygn., FSK 548/04 (Lex nr 147685), że "brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego", czy też w wyroku z dnia 14.10. 2004 r., sygn. FSK 568/04 (ONSAiWSA z 2005 r., nr 4, poz. 67), że "nie można w sposób skuteczny stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania normy prawa materialnego, gdy z uzasadnienia skargi wynika, że wadliwie ustalone zostały okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania zostały naruszone przez Sąd w procesie kontroli legalności decyzji" (por. także wyroki NSA z dnia: 20.01.2006 r., sygn. I FSK 507/05, Lex nr 187513; 01.12.2005 r., sygn. I FSK 397/05, Lex nr 187443; z dnia 27.10.2005 r., sygn. I FSK 130/05, Lex nr 187787; 08.07.2005 r., sygn. I FSK 29/05, Lex nr 172998; 01.07.2005 r., sygn. FSK 2680, Lex nr 173052; 06.04.2005 r., sygn. FSK 692/04, Lex nr 154853). W kontekście tych poglądów, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zauważyć trzeba, iż analizowany tu zarzut naruszenia przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego w pełni ujawnia opisaną wyżej wadę. Otóż skarżący formułując analizowany tu zarzut nie zakwestionował równocześnie okoliczności faktycznych w oparciu, o które Sąd I instancji podjął zaskarżony wyrok. Tym samym, więc okoliczności te uznać należy za bezsporne. W tej zaś sytuacji nie można zasadnie twierdzić, iż wskazane w zarzucie skargi materialnoprawny przepis art. 34 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zostały wadliwie zastosowany. Ten, bowiem stosowany będzie zawsze w kontekście określonych okoliczności faktycznych, które w tej sprawie, jak to już podkreślono, podważone nie zostały, przez co uniemożliwiono tut. Sądowi zajęcie się materią wyeksponowaną w uzasadnieniu przedmiotowej skargi. Sprawia to, bowiem treść przepisu art. 183 § 1 popsa, która, poza niezachodzącymi w sprawie przypadkami nieważności postępowania sądowego, wiąże sąd kasacyjny granicami skargi kasacyjnej. Zaprezentowane wyżej względy przesądzają także o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 14 a ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Kwestia interpretacji udzielonej w trybie tej regulacji oraz jej ewentualnego wpływu na rozstrzygnięcie zwłaszcza organów podatkowych zaliczyć wszak trzeba do sfery faktów (tj. okoliczności stanu faktycznego sprawy). Te zaś, jak to już podkreślano, zakwestionowane nie zostały co przedmiotowy zarzut czyni chybionym. Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 w zw. z art. 204 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI