Orzeczenie · 2025-07-08

I FSK 403/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-08
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturafaktura korygującazwrot towarukompensataprzedawnieniepostępowanie karnoskarboweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. Kluczowym zagadnieniem było prawo spółki do zwiększenia podatku naliczonego o kwotę 76.712,17 zł w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. Organy podatkowe zakwestionowały tę kwotę, uznając, że faktura z 31 grudnia 2014 r., na podstawie której dokonano kompensaty, nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, lecz zwrot towarów, który powinien być udokumentowany fakturą korygującą. W konsekwencji, spółka nie miała podstaw do zwiększenia podatku naliczonego. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, kwestionując skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie zawiadomienia wysłanego w trybie UPP oraz zarzucając instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego. WSA uznał te zarzuty za bezzasadne, podobnie jak zarzuty dotyczące meritum sprawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że mimo wysyłki zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie UPP, organ wykazał, że adresat je otrzymał i odczytał. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego zostało uznane za uzasadnione dowodami zgromadzonymi w toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego. NSA potwierdził również, że faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy, a jedynie zwrot towaru, co uniemożliwiało skorzystanie z art. 89b ust. 4 ustawy o VAT. W rezultacie skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczeń elektronicznych oraz oceny rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych dla celów VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z doręczeniami elektronicznymi oraz oceną faktury dokumentującej zwrot towaru.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wysłane w trybie UPP (przedłożenia) zamiast UPD (doręczenia), skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ wykaże, że adresat faktycznie otrzymał i odczytał zawiadomienie, mimo braku urzędowego potwierdzenia doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wysyłka w trybie UPP nie niweczy wysyłki korespondencji. Jeśli organ dowodowo wykaże, że adresat zapoznał się z pismem, można uznać je za doręczone.

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego tuż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, mające na celu jego zawieszenie, jest skuteczne, jeśli ma charakter instrumentalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie karnoskarbowe ma merytoryczne podstawy oparte na dowodach zgromadzonych w toku wcześniejszych postępowań.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego było uzasadnione nieprawidłowościami stwierdzonymi w toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, a nie miało pozorowanego charakteru.

Czy faktura dokumentująca zwrot towarów, a nie rzeczywistą dostawę, może stanowić podstawę do zwiększenia podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy o VAT w związku z dokonaniem kompensaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie jest uprawniony do zwiększenia kwoty podatku naliczonego, jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistej operacji gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że faktura dokumentująca zwrot towaru nie miała racji bytu i nie mogła być podstawą do kompensaty, która z kolei miała skutkować zwiększeniem podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną L. sp. z o.o. spółka komandytowa.

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego istnieje, gdy faktury zakupu odzwierciedlają rzeczywiście dokonane operacje gospodarcze.

ustawa o VAT art. 86 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podatek naliczony stanowi kwotę podatku zapłaconą przy nabyciu towarów i usług, pomniejszoną o kwoty określone w art. 88.

ustawa o VAT art. 89b § 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W przypadku, gdy podatnik nie otrzymał faktury lub nie dokonał zapłaty za towary w terminie 150 dni od daty wystawienia faktury, jest obowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Dz.U. 2012 poz 749 art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podatnik powinien być zawiadomiony o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia przed upływem okresu przedawnienia.

ustawa o VAT art. 89b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie otrzymał faktury lub nie dokonał zapłaty za towary w terminie 150 dni od daty wystawienia faktury.

ustawa o VAT art. 106j § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Faktura korygująca może być wystawiona w przypadku zwrotu towarów.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi następuje, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

P.p.s.a. art. 187

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ocenia zebrany materiał dowodowy.

P.p.s.a. art. 191

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów.

k.k.s. art. 76 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdziwych danych w deklaracji podatkowej.

k.k.s. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy czynów popełnionych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, lecz zwrot towarów, co wykluczało możliwość zwiększenia podatku naliczonego. • Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, mimo wysyłki w trybie UPP, zostało skutecznie doręczone, ponieważ adresat je odczytał. • Wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało merytoryczne podstawy i nie było instrumentalne.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wysyłki zawiadomienia w trybie UPP. • Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu uniemożliwienia upływu terminu przedawnienia. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i 191 O.p.

Godne uwagi sformułowania

faktura nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, a w istocie doszło między stronami tej transakcji do zwrotu towarów • brak jest zatem podstaw do uznania za Skarżącą, aby z podanej przez nią tu przyczyny nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia • wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania karnoskarbowego w grudniu 2020 r., nie miało pozorowanego charakteru

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczeń elektronicznych oraz oceny rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych dla celów VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z doręczeniami elektronicznymi oraz oceną faktury dokumentującej zwrot towaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia i oceny transakcji VAT, a także procedur doręczeń elektronicznych, co czyni ją interesującą dla prawników i doradców podatkowych.

VAT: Czy elektroniczne zawiadomienie o zawieszeniu przedawnienia jest skuteczne? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst