I FSK 403/22
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. w sprawie VAT, uznając, że faktura dokumentująca zwrot towaru nie mogła stanowić podstawy do zwiększenia podatku naliczonego.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku VAT za okres od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. Spór dotyczył prawa do zwiększenia podatku naliczonego o 76.712,17 zł w czerwcu 2015 r. w związku z kompensatą należności. Organy podatkowe i WSA uznały, że faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy, lecz zwrot towaru, co wykluczało możliwość zwiększenia podatku naliczonego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. Kluczowym zagadnieniem było prawo spółki do zwiększenia podatku naliczonego o kwotę 76.712,17 zł w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. Organy podatkowe zakwestionowały tę kwotę, uznając, że faktura z 31 grudnia 2014 r., na podstawie której dokonano kompensaty, nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, lecz zwrot towarów, który powinien być udokumentowany fakturą korygującą. W konsekwencji, spółka nie miała podstaw do zwiększenia podatku naliczonego. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, kwestionując skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie zawiadomienia wysłanego w trybie UPP oraz zarzucając instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego. WSA uznał te zarzuty za bezzasadne, podobnie jak zarzuty dotyczące meritum sprawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że mimo wysyłki zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie UPP, organ wykazał, że adresat je otrzymał i odczytał. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego zostało uznane za uzasadnione dowodami zgromadzonymi w toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego. NSA potwierdził również, że faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy, a jedynie zwrot towaru, co uniemożliwiało skorzystanie z art. 89b ust. 4 ustawy o VAT. W rezultacie skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ wykaże, że adresat faktycznie otrzymał i odczytał zawiadomienie, mimo braku urzędowego potwierdzenia doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysyłka w trybie UPP nie niweczy wysyłki korespondencji. Jeśli organ dowodowo wykaże, że adresat zapoznał się z pismem, można uznać je za doręczone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego istnieje, gdy faktury zakupu odzwierciedlają rzeczywiście dokonane operacje gospodarcze.
ustawa o VAT art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatek naliczony stanowi kwotę podatku zapłaconą przy nabyciu towarów i usług, pomniejszoną o kwoty określone w art. 88.
ustawa o VAT art. 89b § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku, gdy podatnik nie otrzymał faktury lub nie dokonał zapłaty za towary w terminie 150 dni od daty wystawienia faktury, jest obowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2012 poz 749 art. 70 § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podatnik powinien być zawiadomiony o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia przed upływem okresu przedawnienia.
ustawa o VAT art. 89b § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie otrzymał faktury lub nie dokonał zapłaty za towary w terminie 150 dni od daty wystawienia faktury.
ustawa o VAT art. 106j § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktura korygująca może być wystawiona w przypadku zwrotu towarów.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi następuje, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
P.p.s.a. art. 187
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ocenia zebrany materiał dowodowy.
P.p.s.a. art. 191
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów.
k.k.s. art. 76 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdziwych danych w deklaracji podatkowej.
k.k.s. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy czynów popełnionych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, lecz zwrot towarów, co wykluczało możliwość zwiększenia podatku naliczonego. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, mimo wysyłki w trybie UPP, zostało skutecznie doręczone, ponieważ adresat je odczytał. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało merytoryczne podstawy i nie było instrumentalne.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wysyłki zawiadomienia w trybie UPP. Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu uniemożliwienia upływu terminu przedawnienia. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i 191 O.p.
Godne uwagi sformułowania
faktura nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, a w istocie doszło między stronami tej transakcji do zwrotu towarów brak jest zatem podstaw do uznania za Skarżącą, aby z podanej przez nią tu przyczyny nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania karnoskarbowego w grudniu 2020 r., nie miało pozorowanego charakteru
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście doręczeń elektronicznych oraz oceny rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych dla celów VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z doręczeniami elektronicznymi oraz oceną faktury dokumentującej zwrot towaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia i oceny transakcji VAT, a także procedur doręczeń elektronicznych, co czyni ją interesującą dla prawników i doradców podatkowych.
“VAT: Czy elektroniczne zawiadomienie o zawieszeniu przedawnienia jest skuteczne? NSA wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I FSK 403/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /sprawozdawca/ Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/ Włodzimierz Gurba Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Gd 1175/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-12-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art. 70 par 6 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Agnieszka Plekan, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1175/21 w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2021 r., nr 2201-IOV-4.4103.273-307.2020/10/03 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 1.800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1175/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L. (dalej: Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z 24 czerwca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 12 października 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan sprawy 2.1. Strona złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku deklaracje podatkowe i korekty VAT-7 w zakresie podatku od towarów i usług od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r., w których wykazała kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym: za czerwiec 2015 r. i kwiecień 2018 r. kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach odpowiednio 44.849 zł i 39.827 zł, od lipca 2015 r. do marca 2018 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. 2.2. Decyzją z 12 października 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku określił Stronie za czerwiec 2015 r. i kwiecień 2018 r. kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach odpowiednio 2.501 zł i 5.463 zł, od lipca 2015 r. do marca 2018 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy - w kwotach odmiennych od deklarowanych przez Spółkę. W uzasadnieniu Naczelnik, powołując art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 89b ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej: ustawa o VAT), stwierdził, że kompensata z 18 maja 2015 r. dokonana między Stroną a L.1 (dalej: kontrahent), na podstawie której Strona w czerwcu 2015 r. powiększyła podatek naliczony o 76.712,17 zł jest nierzetelna i nie daje podstaw do zwiększenia podatku naliczonego. Wystawienie faktury z 31 grudnia 2014 r. nr ŁF9/14/Ł1 i kompensata z 18 maja 2015 r. miały na celu jedynie wygenerowanie wierzytelności skompensowanej zobowiązaniami wynikającymi z faktur zakupu wystawionych przez dostawcę towarów, przez co stworzono pozory dokonania zapłaty za towary, w celu uzyskania nienależnego zwrotu podatku VAT. 2.3. Decyzją z 24 czerwca 2021 r. Dyrektor IAS, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2.3.1. Organ odwoławczy nie podzielił podniesionego w odwołaniu zarzutu przedawnienia. Wskazał, że bieg terminu przedawnienia powyższych zobowiązań podatkowych został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p., gdyż Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r. wszczął dochodzenie o to, że od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. Strona w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru podała nieprawdziwe dane Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku w deklaracjach VAT-7, poprzez wystąpienie o nienależny zwrot podatku naliczonego od towarów i usług, narażając w ten sposób na uszczuplenie podatek VAT w kwocie 76.712 zł, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 76 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Z kolei zawiadomieniem z 4 grudnia 2020 r. skierowanym w formie elektronicznej do pełnomocnika Strony (doręczonym w dniu 4 grudnia 2020 r. i odczytanym przez adresata w dniu 5 grudnia 2020 r.), została ona powiadomiona, że z dniem 2 grudnia 2020 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r. 2.3.2. Przechodząc do meritum organ odwoławczy wskazał, że istota sporu dotyczyła zakwestionowania w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. podatku naliczonego w kwocie 76.712,17 zł. Podatek ten został przez Stronę zwiększony w związku z uznaniem, że w tym miesiącu nastąpiło uregulowanie części należności po upływie 150 dni między Stroną a kontrahentem na podstawie kompensaty umownej z dnia 18 maja 2015 r. W ocenie Dyrektora IAS w sprawie nie doszło jednak do częściowego uregulowania należności za ww. faktury wystawione przez kontrahenta na podstawie kompensaty z 18 maja 2015 r. Strona nie miała zatem podstaw do zwiększenia podatku naliczonego o 76.712,17 zł w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. 3. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji 3.1. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę w pierwszej kolejności nie podzielił zarzutu Strony o nieskutecznym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie zawiadomienia z 4 grudnia 2020 r. z powodu uchybienia przepisom regulującym tryb doręczenia pism w formie elektronicznej. W niniejszej sprawie - jak podał Sąd - zawiadomienie z 4 grudnia 2020 r. wystosowane do pełnomocnika Spółki na podstawie art. 70c O.p. wysłane zostało na prawidłowy adres elektroniczny pełnomocnika, jednak wysyłkę skierowano w trybie UPP (przedłożenia), zamiast UPD (doręczenia). Do organu nie dotarło tym samym zwrotne potwierdzenie odbioru tego zawiadomienia. Niemniej jednak organ podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy i kiedy adresat odebrał sporną przesyłkę i pozyskał informację od Wydziału Nadzoru nad Systemami i Legalizacji Departamentu Zarządzania Systemami w kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Pozyskany dowód potwierdzał, że zawiadomienie dotarło do adresata i zostało przez niego odczytane. Jednocześnie Sąd nie zgodził się ze Spółką, że jedynie urzędowe poświadczenie doręczenia (UPD) stanowić może dowód, iż pismo dotarło do odbiorcy oraz że odebrał je on we wskazanym w tym poświadczeniu terminie. W ocenie Sądu organ może dowodzić dokonania doręczenia również w inny sposób. 3.2. Odnosząc się z kolei do kwestii związanej z zarzutem instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego – to Sąd uznał go za bezzasadny. Analiza akt sprawy dowodziła, że wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania karnoskarbowego w grudniu 2020 r., tj. na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, nie miało pozorowanego charakteru, ale spowodowane było obiektywnymi okolicznościami w znacznej mierze zależącymi od Strony, wskutek których organ podatkowy dysponował krótszym czasem na weryfikację dokonanego przez Spółkę rozliczenia. Złożenie przez Skarżącą w czerwcu 2018 r. deklaracji z wykazanym zwrotem bezpośrednim za kwiecień 2018 r. (a zatem po upływie 3 lat po miesiącu czerwcu 2015 r., za który pierwotnie wykazano podatek naliczony do odliczenia) spowodował działania organów podatkowych w kierunku ustalenia, czy deklarowany zwrot za kwiecień 2018 r. jest należny - a ocena w tym zakresie była możliwa z kolei wyłącznie po ocenie prawidłowości odliczenia za czerwiec 2015 r. (które to odliczenie okazało się nieuprawnione, a w konsekwencji zwrot za kwiecień 2018 r. nienależny). Z kolei przyjęcie stanowiska Strony prowadziłoby na gruncie tej sprawy do zaakceptowania tego, że odpowiednio późne złożenie wniosku o zwrot bezpośredni mogłoby powodować brak możliwości skontrolowania wysokości zwrotu również z tego powodu, że byłoby już mało czasu na objęcie kontrolą miesiąca, w którym zwrot ten w istocie miał swój początek (tu: czerwca 2015 r.). Podstaw do takiego wnioskowanie nie dają przytoczone przepisy ani analiza treści uchwały NSA w sprawie I FPS 1/21. 3.3. Sąd pierwszej instancji za bezzasadne uznał pozostałe zarzuty skargi kwestionujące rozstrzygnięcie w zakresie odnoszącym się do wystawionej w dniu 31 grudnia 2014 r. faktury i dokonanej w dniu 18 maja 2015 r. kompensaty. Sąd ocenił, że wystawiona przez Spółkę faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, a w istocie doszło między stronami tej transakcji do zwrotu towarów, który to zwrot powinien zostać udokumentowany fakturą korygującą. Jak bowiem wynikało z materiału dowodowego, na podstawie faktury nr Ł9/14/Ł1 Spółka odsprzedała na rzecz kontrahenta wcześniej nabyte od tego podmiotu na podstawie umowy z dnia 1 grudnia 2011 r. o współpracy towary. Towar został "sprzedany" po wcześniejszej cenie zakupu, przy czym był to towar przeterminowany, który miał podlegać utylizacji. Prawidłowo organ stwierdził, że w istocie pomiędzy stronami tej transakcji doszło do zwrotu towaru, który to zwrot powinien zostać udokumentowany fakturą korygującą zgodnie z art. 106j ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Spółka nie była uprawiona do zwiększenia na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy o VAT kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. w związku z kompensatą należności wynikających z faktur wystawionych przez kontrahenta, dokonaną w dniu 18 maja 2015 r. Jak wyjaśnił Sąd - przedstawiona do kompensaty faktura z 31 grudnia 2014r. nie dokumentowała faktycznej operacji gospodarczej. Natomiast normę prawną zawartą w art. 86 ust. 1 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy należy odczytywać w ten sposób, że przysługujące podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w otrzymanych przez podatnika fakturach zakupu towarów i usług istnieje i może być skutecznie realizowane wtedy, gdy faktury zakupu odzwierciedlają rzeczywiście dokonane operacje gospodarcze. Podkreślanie przez Skarżącą, że dokonana między stronami kompensata dotyczyła jedynie wzajemnych rozliczeń stron, a tym samym fakt jej dokonania powinien być oceniony jedynie w aspekcie, czy Skarżącej przysługiwała wierzytelność, która mogłaby być przedmiotem kompensaty nie zasługiwała na akceptację w świetle braku podstaw do wystawienia spornej faktury. Podobnie jak argument, że gdyby strony w miejsce kompensaty dokonały płatności wzajemnie przysługujących należności nic by to nie zmieniło - efekt byłby ten sam. Ocenie podlegał bowiem stan faktyczny, którego elementem była faktura niedokumentująca dostawy towarów, a nie hipotetyczne stany faktyczne, które opisywała Skarżąca. 4. Skarga kasacyjna Skarżącej 4.1. Strona, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, lub uchylenie zaskarżonego wyroku rozpoznanie skargi, uchylenie decyzji obu instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: 1) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70c O.p., ujawniające się w niezasadnym przyjęciu, że: a) zawiadomienie z 4 grudnia 2020 r. wysłane do pełnomocnika Spółki w trybie UPP (zamiast UPD), skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia, podczas gdy tak przesłana korespondencja nie może zostać uznana za skutecznie doręczoną na podstawie art. 152 § 3 O.p. w zw. z art. 152a § 1 pkt 3 O.p., b) bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony, podczas gdy wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny polegający wyłącznie na uniemożliwieniu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji zawieszenie biegu terminu należało uznać za bezskuteczne, c) doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, pomimo konieczności weryfikacji sposobu zastosowania przez Organ art. 70 § 6 pkt 1 O.p., co doprowadziłoby Sąd do stwierdzenia, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z przekroczeniem zasady zaufania do organów podatkowych i wskutek tego nie zostało dokonane w sposób skuteczny; 2) art. 89b ust. 4 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że Spółka na bazie ww. przepisu nie była uprawniona do zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. w związku z uregulowaniem w drodze kompensaty należności wynikających z faktur wystawionych przez Stronę; 3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez bezzasadne oddalenie skargi (w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jej uwzględnienia) w związku z zaakceptowaniem przez Sąd ustaleń organów podatkowych, że faktura z 31 grudnia 2014 r. nr Ł9/14/Ł1 nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów, a pomiędzy stronami doszło do zwrotu towaru, co z kolei wpłynęło na ocenę dokonanej w dniu 18 maja 2015 r. kompensaty i prawidłowości dokonanego przez Spółkę rozliczenia podatku VAT i w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek - na podstawie zawartości akt sądowych tej sprawy - z urzędu nie odnotowano. Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a., niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej. 6.2. Skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Nie wystąpiły bowiem w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa, na które powołała się Skarżąca. 6.3. Bezzasadne były zarzuty w obszarze przedawnienia zobowiązań podatkowych. 6.3.1. Skarżąca podnosiła, że przesłana jej pełnomocnikowi korespondencja przez ePUAP zawierająca zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie została skutecznie doręczona, albowiem organ wysłał ją w trybie UPP zamiast UPD. Nie sporne w sprawie jest czym są rzeczone tryby doręczenia (UPP i UPD). W zaskarżonym wyroku Sąd wyjaśnił istotę i cel ich zastosowania. Pełnomocnikowi Skarżącej zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia organ wysłał w trybie UPP. W konsekwencji zastosowania tego trybu do organu nie dotarło zwrotne potwierdzenie odbioru, co oznacza, że organ nie posiadał dowodu skutecznego doręczenia, tj. potwierdzenia odbioru przez adresata przesyłki z określonym dniem, tudzież uznania jej za doręczoną z określonym dniem. Zastosowanie jednak trybu UPP nie niweczy wysyłki korespondencji, do takiej faktycznie bowiem dochodzi (i w sprawie doszło). Jedyną kwestią jest ustalenie czy adresat ją otrzymał, a więc że z określonym dniem zapoznał się z nią. W sprawie chodziło o poinformowanie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, a z przepisu art. 70c O.p. wynika, że o takim fakcie podatnik powinien być zawiadomiony przed upływem okresu przedawnienia. W sprawie przesyłka w tym przedmiocie dotarła do adresata, organ bowiem dowodowo to wykazał. Na tę okoliczność w aktach sprawy znajdują się pozyskane przez organ dokumenty. Wynika z nich, że organ uzyskał informację od Wydziału Nadzoru nad Systemami i Legalizacji Departamentu Zarządzania Systemami w kancelarii Prezesa Rady Ministrów o treści: "informuję, że weryfikacja wykazała, że dokument o ID DOK-75210941 został doręczony w dniu 2020-12-04 oraz odczytany przez adresata dn. 2020-12-05". W konsekwencji przyjąć należało, że pismo (zawiadomienie z art. 70c O.p.) dotarło do adresata - pełnomocnika Skarżącej i zostało przez niego odczytane w dniu 5 grudnia 2020 r., czego zresztą nie kwestionuje pełnomocnik Skarżącej. Brak jest zatem podstaw do uznania za Skarżącą, aby z podanej przez nią tu przyczyny nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. 6.3.2. Skarżąca podnosiła również, że bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie zawieszony, gdyż wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny polegający wyłącznie na uniemożliwieniu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W świetle przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wywołuje sama czynność wszczęcia stosownego postępowania. Chodzi o wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, czyli fazę in rem takiego postępowania. Pismem z 4 grudnia 2020 r., Skarżąca została poinformowana o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, co wynika z akt. Z kolei wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania karnoskarbowego w grudniu 2020 r., nie miało pozorowanego charakteru. Sąd pierwszej instancji wskazał na okoliczności, które zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w taką ocenę się wpisują. Zwrócić tu bowiem należało uwagę, że podstawą wszczęcia postępowania karnego skarbowego były nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli podatkowej wszczętej 12 marca 2019 r. - w związku ze złożoną deklaracją za kwiecień 2018 r., w której wykazany został zwrot bezpośredni. W toku kontroli zgromadzono obszerny materiał dowodowy pozwalający na stwierdzenie, że bezpośredni wpływ na wykazany zwrot odnosi podatek naliczony zadeklarowany do odliczenia za czerwiec 2015 r., deklarowany za kolejne miesiące do przeniesienia (zwrot pośredni). Kontrola zakończona została protokołem doręczonym Spółce w dniu 18 lutego 2020 r. Skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia zastrzeżeń w piśmie z 2 marca 2020 r., do których organ pierwszej instancji ustosunkował się w piśmie z 16 marca 2020 r. Następnie w dniu 8 czerwca 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług od czerwca 2015 r. do kwietnia 2018 r., zakończone wydaniem decyzji z 12 października 2020 r., która została doręczona w dniu 2 listopada 2020 r. Następnie dniu 2 grudnia 2020 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wszczął dochodzenie o to, że od czerwca 2015r. do kwietnia 2018 r. Skarżąca w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru podała nieprawdziwe dane Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku w deklaracjach VAT - 7, poprzez wystąpienie o nienależny zwrot podatku naliczonego od towarów i usług narażając w ten sposób na uszczuplenie podatek VAT 76.712 zł, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 76 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Z powyższego wynikało, że złożenie przez Skarżącą w czerwcu 2018 r. deklaracji z wykazanym zwrotem bezpośrednim za kwiecień 2018 r. (a zatem po upływie 3 lat po miesiącu czerwcu 2015 r., za który pierwotnie wykazano podatek naliczony do odliczenia) spowodował działania organów podatkowych w kierunku ustalenia, czy deklarowany zwrot za kwiecień 2018 r. jest należny - a ocena w tym zakresie była możliwa z kolei wyłącznie po ocenie prawidłowości odliczenia za czerwiec 2015 r., które to odliczenie okazało się bezpodstawne. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało zatem merytoryczne podstawy, oparte było na dowodach zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, a wcześniej kontroli podatkowej, z których wynikało, że Spółka świadomie posłużyła się nierzetelną fakturą i wykazała na tej podstawie zwrot. Dla oceny tej, irrelewantna była zaś podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność nadania, przed wszczęciem postępowania karnoskarbowego, rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji. 6.4. Bezzasadne były również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej kwestionujące rozstrzygnięcie w zakresie odnoszącym się do wystawionej w dniu 31 grudnia 2014 r. faktury i dokonanej w dniu 18 maja 2015 r. kompensaty. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji za prawidłowo zgromadzony i oceniony uznał materiał dowodowy sprawy. Ten pozwalał na akceptację wniosków organów podatkowych, że wystawiona przez Spółkę faktura z 31 grudnia 2014 r. nie dokumentowała rzeczywistej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a w istocie doszło między stronami tej transakcji do zwrotu towarów, który to zwrot powinien zostać udokumentowany fakturą korygującą. Przeciw zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku ocenom w skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentacji, nie mającej charakteru polemicznego. Bezskutecznie zatem w skardze kasacyjnej zarzucano naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 187 i art. 191 O.p. W realiach sprawy organ miał podstawę zebrany materiał dowodowy uznać za zupełny. Z kolei wobec zgromadzonych dowodów, w tym zeznań M.R. w sposób logiczny wywiódł, że wystawiona przez Spółkę faktura nie dokumentuje rzeczywistej dostawy towarów, co z kolei wpłynęło na ocenę dokonanej w dniu 18 maja 2015 r. kompensaty i prawidłowości dokonanego przez Spółkę rozliczenia podatku od towarów i usług. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka nie była uprawniona do zwiększenia na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy o VAT kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za czerwiec 2015 r. w związku z kompensatą należności wynikających z faktur wystawionych przez kontrahenta, dokonaną w dniu 18 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo skonstatował, że skoro Spółka nie dokonała dostawy towarów, tylko nastąpił zwrot towaru, to faktura z 31 grudnia 2014 r. nie miała racji bytu i nie mogła zostać wskazana jako element kompensaty z 18 maja 2015 r. - która to kompensata z kolei miała skutkować zapłatą za faktury wystawione przez kontrahenta i powstaniem prawa do zwiększenia podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy o VAT oraz uwzględnienia tego podatku przez Stronę w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r. 6.5. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie nie uwzględnił żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej, wobec takiej oceny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 204 pkt 1 P.p.s.a. s. del. WSA W. Gurba s. NSA I. Najda-Ossowska s. NSA A. Mudrecki
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę