I FSK 4/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że sprzedaż działek przez rolnika ryczałtowego, który nie angażuje środków typowych dla handlowca, nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej VAT.
Sprawa dotyczyła opodatkowania VAT sprzedaży działek gruntu przez rolnika ryczałtowego. Organ interpretacyjny uznał, że podział działki i wcześniejsze wykorzystywanie jej rolniczo stanowi działalność gospodarczą. WSA uchylił tę interpretację, uznając sprzedaż za zarząd majątkiem prywatnym. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że brak jest elementów wskazujących na profesjonalny obrót nieruchomościami, a wcześniejsza działalność rolnicza nie przesądza o statusie podatnika VAT przy sprzedaży gruntu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży działek gruntu przez osobę fizyczną. Skarżąca, będąca rolnikiem ryczałtowym, nabyła działkę rolną w 1997 r., wykorzystywała ją rolniczo do 2016 r., a następnie zamierzała ją sprzedać po podziale na mniejsze działki. Organ interpretacyjny uznał, że takie działania, w tym podział działki i wcześniejsze wykorzystywanie rolnicze, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. WSA uznał jednak, że czynności te mieszczą się w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wskazując na brak zamiaru prowadzenia zorganizowanej działalności handlowej, długi okres posiadania nieruchomości oraz brak nakładów inwestycyjnych wykraczających poza zwykły zarząd. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy podmiot angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców, a sam podział działki czy wcześniejsze wykorzystywanie rolnicze nie przesądzają o prowadzeniu działalności gospodarczej. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę, że rolnik ryczałtowy jest zwolniony z VAT z tytułu dostawy produktów rolnych i usług rolniczych, a sprzedaż nieruchomości nabytej bez VAT i wykorzystywanej w działalności rolniczej nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego, chyba że jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej w obrocie nieruchomościami, czego w tym przypadku brak.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprzedaż nie przybiera formy zorganizowanej, profesjonalnej, angażującej środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców, a jedynie stanowi zarząd majątkiem prywatnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sam podział działki i wcześniejsze wykorzystywanie jej rolniczo przez rolnika ryczałtowego nie wykazuje cech zorganizowanej działalności gospodarczej w obrocie nieruchomościami. Brak jest nakładów inwestycyjnych wykraczających poza zwykły zarząd, działań marketingowych czy uzyskiwania pozwoleń, co odróżnia tę sytuację od profesjonalnego handlu nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT i działalności gospodarczej. Sąd analizował, czy sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną spełnia kryteria działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej w kontekście VAT.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 43 § pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie z VAT dla rolnika ryczałtowego z tytułu dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych.
u.p.t.u. art. 43 § pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie z VAT dla dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności rolnika ryczałtowego.
u.p.t.u. art. 116
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwolnienie rolników ryczałtowych z obowiązku wystawiania faktur, prowadzenia ewidencji i składania deklaracji VAT.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek oddalenia skargi kasacyjnej.
O.p. art. 14b § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zakres i sposób wydawania interpretacji indywidualnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż działek przez osobę fizyczną, która nie angażuje środków podobnych do wykorzystywanych przez handlowców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. Wcześniejsze wykorzystywanie nieruchomości w działalności rolniczej przez rolnika ryczałtowego nie przesądza o opodatkowaniu VAT przy jej sprzedaży, jeśli nie jest to zorganizowana działalność handlowa. Brak nakładów inwestycyjnych wykraczających poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Działania takie jak podział działki nie wykazują cech profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Działania skarżącej (podział działki, wcześniejsze wykorzystanie rolnicze) wskazują na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Sprzedaż działek stanowi sprzedaż majątku przedsiębiorstwa, a nie majątku prywatnego. Nieruchomość przestała być majątkiem prywatnym w związku z wykorzystywaniem w działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców nie występują elementy pozwalające na uznanie działalności skarżącej za czynności handlowca wykonywane w ramach działalności gospodarczej nie ma znaczenia, w jakich celach grunt ten został nabyty przedmiotem profesjonalnego obrotu mogą być również składniki majątku nabyte pierwotnie do celów osobistych i w takich celach wykorzystywane rolnik ryczałtowy z tytułu wykonywanej działalności rolniczej nie jest podatnikiem obowiązanym do deklarowania podatku VAT od prowadzonej sprzedaży
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Sylwester Golec
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne, zwłaszcza gdy miały one związek z działalnością rolniczą. Wyjaśnia kluczowe kryteria odróżniające zarząd majątkiem prywatny od działalności gospodarczej.
“Sprzedajesz działkę po dziadku? Uważaj na VAT! Kiedy zarząd majątkiem prywatnym staje się działalnością gospodarczą.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 4/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hieronim Sęk /przewodniczący/ Maja Chodacka Sylwester Golec /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Sz 546/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-10-02 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2174 art. 15 ust. 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, , po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 546/19 w sprawie ze skargi B. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr 0115-KDIT1-3.4012.121.2019.3.APR w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten sąd tok postępowania przed organem interpretacyjnym. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 546/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2019 r., wydaną w stosunku do B. K. (powoływanej dalej jako: skarżąca lub wnioskodawczyni) w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego (wyrok z uzasadnieniem dostępny jest w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). 1.2. Skarżąca w dniu 27 lutego 2017 r. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług (powoływany dalej jako: podatek VAT) dostawy nieruchomości gruntowych. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Skarżąca wspólnie z mężem nabyła od rolnika w 1997 r., bez podatku VAT, działkę rolną działkę nr [...] na skraju wsi, ok. 1000 metrów od wszelkich zabudowań (pow. 2 ha, klasy V i VI), bez zamiaru jej sprzedaży. Pierwotnie działka miała stać się działką siedliskową skarżącej i jej męża, którzy nie byli rolnikami w świetle ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Działka była wykorzystywana rolniczo (koszenie trawy na siano, które sprzedawano) aż do 2016 r. Koszenie trawy (przez jakiś czas była też prowadzona uprawa owsa) w początkowym okresie było wykonywane w celu uzyskiwania dodatkowego zarobku. Pozyskiwane siana trwało tak długo, aż powstały zabudowy przylegające do ww. działki i ludzie, budując się, przechodzili przez działkę i niszczyli uprawy. Wówczas przestało to być opłacalne. Działka nie była przedmiotem najmu, ani dzierżawy. Po roku 2016 w związku ze zmianą okoliczności działka została przeznaczona do sprzedaży. W związku z pojawieniem się nabywcy (który sam dotarł do skarżącej i zaoferował chęć nabycia działki) z działki wydzielono jedną działkę o powierzchni 26 arów i kilka mniejszych działek o powierzchni 7-9 arów. Działki te skarżąca zamierza przeznaczyć do sprzedaży. Do poszczególnych działek została wyznaczona droga dojazdowa. Zarówno działka nr [...], jak i wydzielone działki nie były objęte planem zagospodarowania przestrzennego i są w dalszym ciągu działkami rolnymi. Skarżąca nie występowała i nie zamierza występować o warunki wkonania przyłączy mediów do poszczególnych działek ani o pozwolenia na budowę. Nie będzie również uzbrajać działek ani wykonywać jakichkolwiek czynności z tym związanych (w tym projektów, uzbrojenia terenu itp.). Zarówno skarżąca, jak i jej mąż nie są obecnie czynnymi podatnikami VAT. Natomiast skarżąca była podatnikiem ww. podatku prowadząc biuro rachunkowe w latach 2004-2012. 1.3. W interpretacji z dnia 24 kwietnia 2019 r. organ interpretacyjny uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Wskazał, że z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że nieruchomość gruntowa został zakupiona przez wnioskodawczynię od rolnika bez podatku VAT. Działka wykorzystywana była przez wnioskodawczynię i jej męża rolniczo (pozyskiwano siano i uprawiano owies) w celach zarobkowych. Działka służyła zatem wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Nie ma przy tym znaczenia, czy uzyskane ze sprzedanego siana wynagrodzenie było niewielkie. Ponadto działka była przedmiotem czynności wskazujących na celowe działanie handlowca – podział działki i wydzielenie drogi. Przedstawione okoliczności wskazują, że czynności te wykonane zostały wyłącznie w celu sprzedaży wydzielonych działek na rzecz zainteresowanego ich nabyciem. W żadnym okresie posiadania ww. grunt, przed i po podziale, nie był wykorzystywany w celach prywatnych. Do 2016 r. grunt był wykorzystywany zarobkowo a następnie w 2016 r. przeznaczony do sprzedaży. Organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że z opisu stanu faktycznego nie wynika, aby wnioskodawczyni nosiła się z zamiarem wybudowania na tym gruncie siedliska/domu (nie podjęto żadnych czynności w tym celu). Tym samym nie można dopatrzyć się zamiaru wykorzystywania nieruchomości gruntowej w celach osobistych. W oparciu o przywołane okoliczności organ interpretacyjny uznał, że na nieruchomości, której dotyczył wniosek o wydanie interpretacji, w związku z podejmowanymi przez skarżącą czynnościami (działalnością rolniczą polegającą na koszeniu trawy, sprzedaży siana i uprawie owsa) była prowadzona działalności gospodarcza. W konsekwencji tego uznał, że sprzedaż działek nie stanowi zarządu majątkiem prywatnym i na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 z późn. zm.) powoływanej dalej jako ,,ustawa o VAT", należy ją traktować jako działalność gospodarczą podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT. 2. Skarga do sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. 3. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.1. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w rozpoznanej należało rozstrzygnąć, czy skarżąca w sytuacji przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji będzie podatnikiem VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd uznał, że skarżącej nie można przypisać przymiotu osoby prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Podejmowane przez nią czynności odpowiadają zarządowi majątkiem prywatnym i nie były ukierunkowane na prowadzenie zorganizowanej działalności handlowej. O ile bowiem część powziętych działań, jak np. podział działki, zasadniczo może wskazywać na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak ich wąski zakres z uwzględnieniem pozostałych okoliczności stanu faktycznego przeczy wnioskom wywiedzionym przez organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji. Sąd wskazał, że od momentu nabycia nieruchomości do powzięcia zamiaru sprzedaży upłynął znaczny, bo ponad kilkunastoletni okres czasu. Zakup nieruchomości miał przy tym charakter jednorazowy, gdyż w okresie objętym wnioskiem jak i obecnie skarżąca nie posiada innych nieruchomości gruntowych, które zamierzała sprzedać. Również charakter poczynionych nakładów nie przesądza o zarobkowym zamiarze skarżącej. Skarżąca nie występowała o warunki na przyłącza do poszczególnych działek, ani o pozwolenia na budowę, nie uzbrajała działek i nie wykonywała jakichkolwiek czynności, z tym związanych. Skarżąca nie podjęła też kroków zmierzających do zmiany stanu prawnego nieruchomości, tj. nie występowała o zmianę przeznaczenia działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ani o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co niewątpliwie wpłynęłoby pozytywnie na wysokość ceny uzyskanej ze zbycia nieruchomości. Skarżąca nie podejmowała również aktywnych działań zmierzających do upublicznienia oferty sprzedaży, przez czynności marketingowe, czy reklamowe. Te okoliczności uzasadniały ocenę, że sprzedaż nieruchomości nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku pierwszej instancji zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1 z późn. zm.) przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie na skutek przyjęcia, że planowana przez skarżącą sprzedaż działek wykorzystywanych w działalności gospodarczej (rolniczej) a następnie wyodrębnionych z tego gospodarstwa, podzielonych z doprowadzeniem dróg, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a jedynie sprzedażą majątku prywatnego, podczas gdy ogół opisanych działań wskazuje wyraźnie, że planowana sprzedaż będzie sprzedażą majątku przedsiębiorstwa; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "O.p.", przez niedokonanie pełnej analizy i oceny zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej tj. z pominięciem działań skarżącej podejmowanych w trakcie wieloletniego wykorzystywania opisanej nieruchomości w działalności gospodarczej (rolniczej) oraz działań podjętych w związku z planowaną sprzedażą; -art. 146 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT przez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem wskazanego przepisu prawa materialnego, mimo że do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi. W związku z tymi zarzutami, organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Organ podatkowy wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. 4.2. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej organ podatkowy wskazał, że dokonując sprzedaży niezabudowanych działek gruntu w sposób opisany we wniosku skarżąca będzie działać jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT. Działania podejmowane przez skarżącą nie należą bowiem do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, ponieważ ww. działki rolne zostały nabyte już w 1997 r. a następnie przez wiele lat były wykorzystywane przez skarżącą w celach rolniczych, tj. do działalności gospodarczej (rolniczej). Zdaniem organu, skoro przedmiotowa nieruchomość, w związku z wykorzystywaniem w działalności gospodarczej, przestała być majątkiem prywatnym, jej planowana sprzedaż podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W skardze kasacyjnej podkreślono, że przy ocenie, czy planowana sprzedaż działek nastąpi w wyniku wykonywania przez skarżącą działalności gospodarczej, czy w ramach zarządu majątkiem prywatnym, należało uwzględnić następujące okoliczności faktyczne: podział geodezyjny nieruchomości oraz wytyczenie dróg dojazdowych. Powyższe okoliczności, jak również dotychczasowy sposób wykorzystywania nieruchomości wskazują jednoznacznie, że planowana przez skarżącą sprzedaż działek nie może być uznana za sprzedaż majątku prywatnego. 5. Pismem z 19 grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej i zwrot kosztów postępowania. 6. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym (art. 15zzs⁴ ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 P.p.s.a. ustalił, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 6.1. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy ocenił możliwość zakwalifikowania czynności planowanych przez skarżącą jako działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odwołująca się do wyroku TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10- i C-181/10 w sposób przekonywający wskazuje, że w stanie faktycznym, opisanym przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji, nie występują elementy pozwalające na uznanie działalności skarżącej za czynności handlowca wykonywane w ramach działalności gospodarczej. 6.2. Oceniając zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej należało uwzględnić orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z którego wynika, że ustalenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT wymaga każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, ponieważ odmienność stanów faktycznych zezwala jedynie na sformułowanie pewnych wskazań, bez możliwości tworzenia uniwersalnych wzorców kontroli. W każdej sprawie należy ustalić czy w odniesieniu do danej czynności podmiot występował w charakterze podatnika, a więc jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku do tego gruntu (zob. wyroki NSA: z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1323/12; z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 319/13; z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 781/13; z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 621/13; z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1352/13; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1859/13; z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I FSK 729/14; publ. CBOSA). 6.3. Wskazać należy, że na tle powołanego powyżej wyroku TSUE w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształciła się jednolita linia orzecznicza, uwzględniająca wytyczne określone w tym orzeczeniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury przyjmuje się, że przy ocenie działalności osoby sprzedającej nieruchomości należy uwzględniać czynności podejmowane na poszczególnych etapach aktywności sprzedającego w ich całokształcie. Przede wszystkim należy mieć na względzie elementy, które łączą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym. Uznanie, czy dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane będzie działała w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną (np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze). Zatem na tego rodzaju aktywność ,,handlową" wskazywać powinien ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie tylko faktu zaistnienia pojedynczych z tych okoliczności (zob. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 239/12; z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 621/13, z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 811/13; publ. CBOSA). 6.4. Bez znaczenia pozostają zamiary czy też motywy, jakimi kieruje się dany podmiot, ani jakie potrzeby zaspokaja z uzyskanych środków pieniężnych. Zatem istotne znaczenie mają obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania noszące cechy zawodowe, od tych, które znajdują się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym. Przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot sprzedając grunty działa w charakterze podatnika nie ma znaczenia, w jakich celach grunt ten został nabyty (por. wyroki NSA: z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I FSK 2145/13; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1859/13; z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 716/14 i z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 636/15; publ. CBOSA). W tym kontekście zasadne jest powołanie wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 237/12 (publ. CBOSA), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem profesjonalnego obrotu mogą być również składniki majątku nabyte pierwotnie do celów osobistych i w takich celach wykorzystywane. Ważne, by w momencie sprzedaży gruntów podatnik podjął w istocie aktywne i planowe działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców (zob. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 90/17, publ. CBOSA). Tożsame stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął przyjmując, że intencja towarzysząca pierwotnie nabywaniu majątku, nie wyklucza późniejszego odmiennego jego traktowania. Podobnie nie ma znaczenia, czy w momencie nabycia nieruchomości zamiarem właściciela było przeznaczenie jej do sprzedaży z zyskiem, jednakże to, że podatnik podjął działania mające charakter ciągły, zorganizowany, nakierowany na uzyskanie zysku sprzedaży nieruchomości. Jak najbardziej możliwa jest sytuacja, w której podmiot, nabywając grunty na potrzeby prywatne, później zmieni ich przeznaczenie, angażując siły i środki podobne do tych, które angażują podmioty profesjonalnie zajmujące się obrotem nieruchomościami. W przeciwnym razie należałoby uznać, że nabycie gruntu do wykorzystania w celach osobistych, tylko z uwagi na zamiar w chwili nabycia, determinowałoby przyjęcie, że doszło do sprzedaży majątku prywatnego, mimo podejmowania wielu działań charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu gospodarczego, co trudno zaaprobować (zob. wyroki z dnia: 4 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1855/15; 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1933/08; 29 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1136/16; publ. CBOSA). 6.5. W rozpoznanej sprawie brak jest przesłanek faktycznych do uznania planowanej przez skarżąca sprzedaży nieruchomości za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Czynności podjęte przez skarżącą i jej męża w stosunku do nieruchomości, które mają na celu przygotowanie ich do sprzedaży nie mają znamion środków, które w swej działalności wykorzystują podmioty prowadzące działalność gospodarczą w szczególności podmioty będące handlowcami prowadzącymi obrót nieruchomościami. W świetle powołanego wyroku TSUE i powołanych wyroków NSA sam podział jednej działki gruntu, która została nabyta wiele lat wcześniej, na kilka mniejszych działek nie jest czynnością, która wykracza poza zakres zarządu majątkiem niezwiązanym z działalnością gospodarczą. W działalności skarżącej brak jest innych działań o charakterze handlowym, podjętych w stosunku do nieruchomości opisanej we wniosku o wydanie interpretacji, co wyklucza możliwość uznania działalności skarżącej za profesjonalny obrót nieruchomościami. 6.6. Okoliczność, że skarżąca prowadziła działalność rolniczą na nieruchomości, której dotyczy wniosek o wydanie interpretacji, nie stanowi przesłanki do uznania skarżącej w związku ze sprzedażą tej nieruchomości za podatnika obowiązanego do rozliczenia podatku VAT. Z opisu stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji wynika, że skarżąca wykonując działalność rolniczą nie miała statusu podatnika podatku od towarów i usług i była rolnikiem ryczałtowym. Rolnik ryczałtowy z tytułu wykonywanej działalności rolniczej nie jest podatnikiem obowiązanym do deklarowania podatku VAT od prowadzonej sprzedaży, gdyż stosownie do art. 43 pkt 3 ustawy o VAT zwolniona z podatku jest dostawa produktów rolnych dokonywana przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Na podstawie art. 43 pkt 2 ustawy o VAT dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności rolnika ryczałtowego jest zwolniona od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Na podstawie tego przepisu sprzedaż przez rolnika ryczałtowego nieruchomości, nabytej bez podatku, wykorzystywanej w działalności rozlicznej nie skutkuje powstaniem obowiązku zadeklarowania podatku należnego od tej sprzedaży. Konsekwencją zwolnienia rolników ryczałtowych z podatku jest także ustanowione w art. 116 ustawy o VAT zwolnienie rolników ryczałtowych z obowiązku: wystawiania faktur; prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług; składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy VAT; dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ustawy VAT. 6.7. W świetle powyższych wniosków sama okoliczność wcześniejszego wykorzystywania nieruchomości do działalności rolnika ryczałtowego nie jest przesłanką do uznania sprzedaży tej nieruchomości za czynność, której wykonie spowoduje powstanie zobowiązania w podatku VAT. Sprzedaż takiej nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT jedynie wtedy, gdy zostanie wykonana w warunkach pozwalających na uznanie tej czynności za dokonaną w ramach działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, co w rozpoznanej sprawie, jak już wskazano powyżej, nie miało miejsca. Należy też podkreślić, że ww. wyrok TSUE dotyczył sytuacji, w której przedmiotem zbycia była nieruchomość wykorzystywana w działalności rolników ryczałtowych. 6.8. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadne były wszystkie zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, które oparte były na zarzucie dokonania przez sąd pierwszej instancji błędnej oceny możliwości zastosowania art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT do czynności opisanej przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji. W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI