I FSK 399/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-25
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługskarga kasacyjnaprzedawnienierozporządzeniekontrola skarbowauzasadnieniepodstawa prawna

NSA oddalił skargę kasacyjną z powodu jej wadliwej konstrukcji, wskazując na brak precyzyjnego przytoczenia podstaw kasacyjnych.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 1998 r. Skarżący kwestionował decyzje organów podatkowych, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 70 Ordynacji podatkowej (przedawnienie zobowiązania). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, wskazując na zabezpieczenie zobowiązania hipoteką przymusową. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r., który nie istnieje. NSA uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku precyzyjnego wskazania podstaw kasacyjnych.

Sprawa wywodzi się z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 2002 r., określających M. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz zaległość i odsetki za wrzesień i październik 1998 r. Kontrola skarbowa wykazała, że spółka "C.", od której skarżący nabywał paliwo, nie posiadała dokumentacji transakcji i nie wykazywała sprzedaży ani zakupów w deklaracjach VAT. W związku z tym faktury wystawione przez "C." nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Skarżący odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Skarga do WSA w Gliwicach oparta była na zarzucie naruszenia art. 70 Ordynacji podatkowej (przedawnienie zobowiązania), które miało nastąpić przed doręczeniem decyzji wymiarowej. WSA oddalił skargę, wskazując, że zobowiązania podatkowe zostały zabezpieczone hipoteką przymusową, co zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej wyłącza przedawnienie. WSA odniósł się również do wyroku TK dotyczącego niekonstytucyjności § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r., stwierdzając, że nie wpływa to na konstytucyjność przepisów poprzednio obowiązujących. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że jest ona wadliwie skonstruowana. Sąd wskazał, że § 54 Rozporządzenia o VAT z 2002 r. nie posiada ustępu 4, a zatem skarżący nie wskazał precyzyjnie przepisu prawa, którego naruszenia dopuścił się sąd pierwszej instancji. NSA podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać przepis prawa, którego naruszenia dopuścił się sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego przytoczenia podstaw kasacyjnych. W tej sprawie skarżący oparł skargę na nieistniejącym przepisie (§ 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r.), co uniemożliwiło kontrolę zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.p.s.a. art. 46 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § § 8

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u.i.p.a. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.k.s. art. 13 § ust. 3

Ustawa o kontroli skarbowej

Rozporządzenie o VAT z 1997 r. art. 54 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Rozporządzenie o VAT z 2002 r. art. 48 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest wadliwie skonstruowana, ponieważ opiera się na nieistniejącym przepisie prawa (§ 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r.). Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie badać innych wad orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek prawny Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów całkowicie związany granicami skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Adam Bącal

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności precyzyjne przytaczanie podstaw kasacyjnych i wskazanie konkretnych przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej konstrukcji skargi kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady formalne postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak błędy formalne mogą zadecydować o wyniku sprawy.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej: dlaczego nieistniejący przepis pogrążył sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 399/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Bącal /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niezgódka - Medek
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gl 294/04 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-01-07
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
184 u.p.p.s.a.,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Adam Bącal (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek sędzia NSA Ryszard Pęk Protokolant Piotr Dębkowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 294/04 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia 29 lipca 2002 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Katowicach określił M. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "M.", zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz zaległość i odsetki za zwłokę od zaległości w tym podatku za wrzesień i październik 1998 r.
W uzasadnieniu wskazanych powyżej rozstrzygnięć organ podatkowy podniósł, iż prowadzona w okresie od 21 listopada 2001 r. do 25 czerwca 2002 r. kontrola skarbowa w firmie "M." miała na celu zbadanie rzetelności dokonywanych transakcji zakupu i sprzedaży paliw płynnych oraz petrochemikaliów za rok 1998 oraz ich wpływu na prawidłowość rozliczeń z budżetem państwa. W wyniku prowadzonego postępowania ustalono, iż spółka "C.", od której skarżący nabywał we wrześniu i październiku olej napędowy EDL i EDP, jak również która świadczyła w tym okresie na rzecz firmy "M." usługi transportowe nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej powyższych transakcji i usług. Z pisma Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wynikało ponadto, iż wskazana spółka w okresie od września 1998 r. do lutego 1999 r. złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których nie wykazała żadnych sprzedaży jak również żadnych zakupów. Tym samym, mając na uwadze treść § 54 ust. 4 pkt 2 i 5 lit. "c" Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem o VAT, faktury wystawione przez spółkę "C." i znajdujące się w dokumentacji firmy skarżącego nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W odwołaniach od powyższych decyzji skarżący stwierdził, iż wydane zostały one z naruszeniem art. 122, 187 § 1, 194 i 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 54 poz. 572 ze zm.). W uzasadnieniu tak postawionych zarzutów strona podniosła, iż skoro organ podatkowy uznał zakup paliwa od spółki "C." za fikcyjny to również powinien uznać, że dalsza sprzedaż paliwa przez firmę "M." nie miała miejsca i tym samym nie powstał u skarżącego obowiązek w zakresie podatku należnego. W dalszej części autor odwołania zwrócił uwagę na toczące się postępowanie karne przeciw spółce "C.", który to fakt uzasadniał w jego ocenie zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie rozpoznawanej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy całkowicie poparł stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach, a w kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania stwierdził, iż toczące się postępowanie karne nie stanowi skutecznej ku temu przesłanki.
W skardze na powyższą decyzję M. S. stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem art. 70 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając wymieniony zarzut autor skargi podniósł, iż decyzja wymiarowa określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 1998 r. została doręczona podatnikowi dopiero w dniu 2 stycznia 2004 r., t.j. po upływie okresu przedawnienia dla wymienionego zobowiązania podatkowego. Następnie stwierdził, iż swój wywód oparł na treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2003 r. (sygn. akt FPS 8/03).
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę M. S. oddalił. Po zreferowaniu stanu sprawy Sąd pierwszej instancji zważył, iż zarzut naruszenia art. 70 § 1 byłby uzasadniony gdyby nie fakt, iż zobowiązania podatkowe skarżącego zostały zabezpieczone hipoteką przymusową i tym samym zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu, z zastrzeżeniem, że po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.
Sąd podkreślił w tym miejscu, iż powyższy zapis miał również zastosowanie w chwili powstania zobowiązań podatkowych skarżącego.
Drugą kwestią do której odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a która została podniesiona przez skarżącego na rozprawie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz 265 ze zm.), który zawiera identyczną konstrukcję jak § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 1997 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż okoliczność uznania wymienionego przepisu z rozporządzenia z 2002 r. za niekonstytucyjny nie oznacza niekonstytucyjności przepisów poprzednio obowiązujących. Na poparcie tego stwierdzenia przedstawiono obszernie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte zarówno w wyroku z dnia 27 kwietnia 2004 r., jak również z orzeczenia dotyczącego badania zgodności z ustawą zasadniczą § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 1997 r.
Na przedstawione powyżej rozstrzygnięcie M. S. złożył skargę kasacyjną, w której postawił zarzut naruszenia § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r.
W uzasadnieniu podniesiono, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Ustawą Zasadniczą § 48 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r. będzie miało zastosowanie w przedmiotowej sprawie i wynika to z faktu, iż wskazany przepis ma identyczne brzmienie jak będący podstawą rozstrzygnięcia § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 1997 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej u.p.p.s.a. skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek prawny, który nie dość, że powinien czynić zadość wymaganiom formalnym wskazanym w art. 46 § 1 u.p.p.s.a. to dodatkowo musi spełniać szereg wymogów konstrukcyjnych. Szczególne znaczenie z powyżej wymienionych ma wymóg prawidłowego przytoczenia podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Wynika to z faktu, iż Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. A zatem mając również na względzie treść art. 174 u.p.p.s.a. należy stwierdzić, iż koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji, jest precyzyjne wskazanie przepisu prawa, którego naruszenia dopuścił się sąd pierwszej instancji, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe i precyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych ma decydujące znaczenie dla możliwości podjęcia jakiejkolwiek kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w przypadkach, w których nie zachodzi nieważność postępowania jest całkowicie związany granicami skargi kasacyjnej. W praktyce oznacza to, iż sąd kasacyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych, poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej wad zaskarżonego orzeczenia. Innymi słowy całą swą uwagę może jedynie skupić na weryfikacji sformułowanych zarzutów.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta tylko na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r., który to przepis nie istnieje ( § 54 Rozporządzenie o VAT z 2002 r. dzieli się jedynie na dwa ustępy). Tym samym, mając na uwadze zaprezentowane wcześniej wywody dotyczące wymogów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny został całkowicie pozbawiony możliwości dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W prawdzie w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor wymienia § 54 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 1997 r. oraz o § 48 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia o VAT z 2002 r. lecz czyni to jedynie w kontekście zgodności powyższych przepisów z Konstytucją nie stawiając przy tym żadnego konkretnego zarzutu ich naruszenia przez Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI