I FSK 391/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu określającą zobowiązania w podatku od towarów i usług. Głównym spornym zagadnieniem była możliwość obniżenia podstawy opodatkowania VAT o kwoty bonifikat udzielonych przez skarżącą spółkę, mimo braku faktur korygujących. Sąd pierwszej instancji uznał ten zarzut za zasadny, interpretując art. 29 ust. 4 ustawy o VAT oraz przepisy wykonawcze w sposób uwzględniający orzecznictwo TSUE i zasadę neutralności podatkowej. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Sąd podkreślił, że obowiązek wystawienia faktury korygującej, wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów, dotyczy sytuacji, gdy pierwotna sprzedaż była udokumentowana fakturą. W przypadku, gdy sprzedaż nie podlegała fakturowaniu (np. na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej), a rabat był udokumentowany w inny sposób (np. notą księgową), podatnik ma prawo obniżyć podstawę opodatkowania. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, uznając, że kwestia instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie została przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięta w sposób pozwalający na uwzględnienie tego zarzutu. Pozostałe kwestie, takie jak opodatkowanie inkasa z tytułu opłat reprograficznych czy nieodpłatne posiłki dla pracowników, zostały rozstrzygnięte na korzyść organu w części nieobjętej skargą kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUdokumentowanie rabatów i bonifikat w VAT w sytuacji braku obowiązku wystawiania faktur.
Dotyczy sytuacji, gdy pierwotna sprzedaż nie była fakturowana, a rabat udzielany jest kolejnemu odbiorcy w łańcuchu dystrybucji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bonifikaty udzielone przez podatnika, który nie wystawiał faktur na rzecz odbiorców (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej), mogą obniżać podstawę opodatkowania VAT, mimo braku faktury korygującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bonifikaty mogą obniżać podstawę opodatkowania VAT, nawet jeśli nie zostały udokumentowane fakturą korygującą, pod warunkiem, że są udokumentowane w inny prawnie dopuszczalny sposób.
Uzasadnienie
Obowiązek wystawienia faktury korygującej dotyczy sytuacji, gdy pierwotna sprzedaż była udokumentowana fakturą. W przypadku braku takiego obowiązku, podatnik może udokumentować rabat w inny sposób, a podstawa opodatkowania nie może być wyższa niż kwota faktycznie otrzymana.
Czy instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego skutkuje skutecznym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji nie stwierdził instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego, a jedynie wskazał na możliwość podejrzenia takiego charakteru i potrzebę przedstawienia przez organ dowodów na jego uzasadnienie. Skarga kasacyjna nie wykazała błędnej wykładni przepisu.
Uzasadnienie
Zarzut błędnej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej został uznany za wadliwy, ponieważ nie kwestionował treści normy prawnej, a jedynie sposób jej zastosowania przez sąd pierwszej instancji, który nie dokonał oceny instrumentalności postępowania karnoskarbowego.
Czy pobrane koszty inkasa z tytułu opłat reprograficznych stanowią opodatkowane świadczenie usług?
Odpowiedź sądu
Tak, w poprzednim orzeczeniu WSA uznano, że skarżący działał jako pośrednik, a pobrane inkaso stanowiło obrót podlegający opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Stanowisko WSA w tej kwestii nie zostało zakwestionowane przez skarżącego w skardze kasacyjnej i stało się wiążące.
Czy wydawanie posiłków pracownikom stanowi nieodpłatne świadczenie usług na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem, podlegające opodatkowaniu VAT?
Odpowiedź sądu
Tak, posiłki te miały charakter nieekwiwalentny i nie stanowiły wynagrodzenia za pracę, a zatem podlegały opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Dowody przedstawione przez skarżącego nie potwierdziły traktowania posiłków jako elementu wynagrodzenia za pracę, co uzasadniało stanowisko organu odwoławczego.
Przepisy (21)
Główne
u.p.t.u. art. 29 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
Ord.pod. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług art. 16 § ust. 1
u.p.t.u. art. 8 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dyrektywa 2006/112/WE art. 135 § ust. 1 lit. d
u.p.t.u. art. 106 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ord.pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 191
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o rachunkowości
Dyrektywa 2006/112/WE art. 90 § ust. 1
VI Dyrektywa art. 11 § część C ust. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
u.p.t.u. art. 15 § ust. 3 i 3a
Ustawa o VAT
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bonifikaty udzielone przez spółkę powinny obniżać podstawę opodatkowania VAT, nawet jeśli nie zostały udokumentowane fakturą korygującą, ponieważ sprzedaż nie była fakturowana. • Podstawa opodatkowania VAT nie może być wyższa od kwoty faktycznie otrzymanej przez podatnika.
Odrzucone argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. • Pobrane koszty inkasa z tytułu opłat reprograficznych powinny zwiększać podatek należny. • Wydawanie posiłków pracownikom stanowi nieodpłatne świadczenie usług na cele niezwiązane z przedsiębiorstwem.
Godne uwagi sformułowania
podstawa opodatkowania VAT postrzegana przez organy podatkowe nie może być wyższa od wynagrodzenia rzeczywiście zapłaconego przez konsumenta. • Nie byłoby zatem zgodne z dyrektywą, że podstawa opodatkowania służąca do wyliczenia VAT od producenta jako podatnika, jest wyższa niż kwota ostatecznie przez niego otrzymana. Stanowiłoby to naruszenie zasady neutralności podatkowej. • Wykładnia art. 29 ust. 4 ustawy o VAT powinna uwzględniać, że podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie może przewyższać kwoty ostatecznie otrzymanej przez podatnika i winna być proporcjonalna do faktycznie zapłaconej ceny.
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Bartosz Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Udokumentowanie rabatów i bonifikat w VAT w sytuacji braku obowiązku wystawiania faktur."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotna sprzedaż nie była fakturowana, a rabat udzielany jest kolejnemu odbiorcy w łańcuchu dystrybucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie dotyczące dokumentowania rabatów w VAT, co jest częstym problemem praktycznym dla wielu firm. Interpretacja NSA jest korzystna dla podatników.
“VAT: Bonifikata bez faktury korygującej? NSA rozwiewa wątpliwości!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.