Orzeczenie · 2023-03-14

I FSK 379/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-03-14

NSApodatkoweWysokansa

VATeksporteksport pośrednitransakcja łańcuchowastawka 0%ustalenie stanu faktycznegopostępowanie podatkoweprawo UEOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Białymstoku. Spór dotyczył prawa do zastosowania 0% stawki VAT do dostaw towarów na rzecz litewskiego podmiotu U. Organ pierwszej instancji określił spółce zobowiązanie podatkowe VAT za sierpień 2017 r., a DIAS utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że błędne jest stanowisko spółki o możliwości zastosowania 0% stawki VAT, gdyż transakcje te powinny być opodatkowane stawką krajową. Według DIAS, towar został wydany przez polski podmiot bezpośrednio ostatniemu odbiorcy (białoruskiemu), co skutkowało zastosowaniem regulacji dotyczących transakcji łańcuchowych. WSA w Białymstoku podzielił argumentację organu odwoławczego, oddalając skargę spółki. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w oparciu o odmienny i sprzeczny z rzeczywistym stan faktyczny, a także naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przyjął odmienny stan faktyczny niż organ pierwszej instancji (dotyczący tego, czy towar został wydany bezpośrednio podmiotowi białoruskiemu, czy litewskiemu), nie wyjaśniając tej rozbieżności. Ta rozbieżność dotyczyła kluczowej kwestii i mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję DIAS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Orzeczono również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kwestie proceduralne związane z ustalaniem stanu faktycznego przez organy administracji i sądy administracyjne, a także zasady opodatkowania transakcji łańcuchowych i eksportu pośredniego w VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w konkretnym kontekście transakcji międzynarodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy może przyjąć odmienny stan faktyczny od organu pierwszej instancji bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i bez wyjaśnienia tej zmiany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może przyjąć odmiennego stanu faktycznego od organu pierwszej instancji bez odpowiedniego uzasadnienia i wyjaśnienia, zwłaszcza jeśli ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ odwoławczy przyjął odmienny stan faktyczny (dotyczący wydania towaru) niż organ pierwszej instancji, nie wyjaśniając tej rozbieżności. Ta wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak prawidłowo kwalifikować i opodatkowywać transakcje łańcuchowe w VAT, w szczególności w kontekście eksportu pośredniego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja transakcji łańcuchowych wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, w tym sposobu wydania towaru i organizacji transportu. Zastosowanie art. 7 ust. 8, art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o VAT wymaga precyzyjnego ustalenia, czy towar został wydany bezpośrednio przez pierwszego dostawcę ostatniemu nabywcy.

Uzasadnienie

NSA wskazał na potrzebę jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego w kontekście przepisów o transakcjach łańcuchowych (art. 7 ust. 8, art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o VAT), podkreślając, że rozbieżności w ustaleniach między organami mogą prowadzić do wadliwego zastosowania tych przepisów.

Czy dokumenty celne, takie jak komunikat IE-599, przesądzają o dokonaniu eksportu w rozumieniu ustawy o VAT i kto jest eksporterem?

Odpowiedź sądu

Komunikat IE-599 potwierdza wywóz towaru poza obszar UE, ale nie przesądza o dokonaniu eksportu w rozumieniu ustawy o VAT ani o tym, kto jest eksporterem. Kwalifikacja prawnopodatkowa transakcji zależy od całokształtu okoliczności.

Uzasadnienie

WSA uznał, że komunikat IE-599 nie przesądza o dokonaniu eksportu ani o tym, kto jest eksporterem, a jedynie potwierdza wywóz towaru. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu w uzasadnieniu uchylającym wyrok, skupiając się na kwestii stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości oraz zaskarżoną decyzję DIAS.

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.u. art. 7 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy sytuacji, gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w sposób, że pierwszy z nich wydaje go bezpośrednio ostatniemu nabywcy.

u.p.t.u. art. 22 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa przyporządkowanie wysyłki lub transportu towarów w transakcjach łańcuchowych, gdy towar jest wysyłany lub transportowany przez nabywcę dokonującego również jego dostawy.

u.p.t.u. art. 22 § 3 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dostawę towarów poprzedzającą wysyłkę lub transport uznaje się za dokonaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu.

u.p.t.u. art. 2 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja eksportu towarów.

u.p.t.u. art. 41 § 4, 6, 6a, 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące stawki 0% dla eksportu.

Pomocnicze

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151