I FSK 355/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2018 r. Organ podatkowy zakwestionował prawidłowość rozliczeń VAT Skarżącego, uznając część faktur zakupu za nierzetelne i stwierdzając brak obrotu towarowego w niektórych transakcjach. WSA w Bydgoszczy podzielił stanowisko organu. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 15zzs4 ustawy o COVID-19, zarzucając WSA niezasadne przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym, mimo istnienia możliwości przeprowadzenia jej zdalnie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że WSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy Skarżący nie wyraził na to zgody, a jednocześnie wyraził chęć uczestnictwa w rozprawie zdalnej, naruszył prawo strony do obrony. NSA podkreślił, że przepisy ustawy o COVID-19 dotyczące posiedzeń zdalnych miały charakter obligatoryjny, a posiedzenie niejawne było subsydiarne. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów proceduralnych dotyczących rozpraw zdalnych i niejawnych w kontekście prawa do obrony, zwłaszcza w okresie po pandemii COVID-19.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych wprowadzonych w związku z pandemią, ale jego zasady dotyczące prawa do obrony i jawności postępowania mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym przez WSA, w sytuacji gdy strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy zdalnej i istniały ku temu możliwości techniczne, stanowi naruszenie prawa strony do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym w takich okolicznościach stanowi naruszenie prawa strony do obrony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o COVID-19 dotyczące rozpraw zdalnych miały charakter obligatoryjny, a posiedzenie niejawne było subsydiarne. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez zgody strony, gdy możliwe było posiedzenie zdalne, pozbawiło stronę możliwości obrony.
Czy WSA prawidłowo zastosował przepisy dotyczące prowadzenia rozprawy w okresie stanu epidemii COVID-19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA nieprawidłowo zastosował przepisy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy istniały możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że w czerwcu 2022 r. stan epidemii został odwołany, a nawet jeśli istniałyby przeszkody techniczne, rozprawa powinna być przeprowadzona w zwykłym trybie. WSA błędnie zastosował art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19.
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, uznając je za nierzetelne i wskazujące na fikcyjne transakcje?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, gdyż sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
NSA nie odniósł się do merytorycznych zarzutów dotyczących prawidłowości zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego, skupiając się na uchybieniach proceduralnych WSA.
Przepisy (13)
Główne
ustawa o COVID art. 15 zzs4 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepisy te regulowały możliwość prowadzenia rozpraw zdalnych lub posiedzeń niejawnych w okresie pandemii. NSA uznał, że WSA błędnie zastosował ust. 3, gdy możliwe było zastosowanie ust. 2 lub zwykłego trybu rozprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 90 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada jawności posiedzeń sądowych, która może być ograniczona przepisami szczególnymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady orzekania o kosztach.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku od wystawionych faktur.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przesłanki negatywne prawa do odliczenia podatku naliczonego.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w szczególności art. 15zzs4 ustawy o COVID-19, poprzez niezasadne przeprowadzenie rozprawy w trybie niejawnym, podczas gdy istniały możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej.
Godne uwagi sformułowania
przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku • rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym ma charakter subsydiarny w stosunku do posiedzenia zdalnego • pozbawił Stronę możliwości obrony swoich praw a przynajmniej możliwości osobistego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Mariusz Golecki
sprawozdawca
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących rozpraw zdalnych i niejawnych w kontekście prawa do obrony, zwłaszcza w okresie po pandemii COVID-19."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych wprowadzonych w związku z pandemią, ale jego zasady dotyczące prawa do obrony i jawności postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawa do obrony i sposobu prowadzenia rozpraw, co jest istotne dla wszystkich uczestników postępowań sądowych, zwłaszcza w kontekście doświadczeń z okresu pandemii.
“Czy rozprawa niejawna pozbawiła Cię prawa do obrony? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.