Orzeczenie · 2025-03-24

I FSK 35/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-24
NSApodatkoweWysokansa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówtransakcje łańcuchoweeksport towarówstawka 0%Incotermszasada neutralności VATprawo do odliczenia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.L. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczącą podatku VAT za okres od września 2015 r. do marca 2016 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo podatnika do zastosowania stawki 0% dla trzech dostaw do brytyjskiej spółki V., uznając je za część transakcji karuzelowych i brak spełnienia warunków do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), ponieważ towary nie zostały dostarczone do innego kraju UE, a jedynie wywiezione do Chin i Tajwanu. WSA w Krakowie zgodził się z organem, że w transakcjach łańcuchowych tylko jedna dostawa ma charakter ruchomy, a w tym przypadku transport powinien być przypisany transakcji między V. a nabywcami z krajów trzecich. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że warunki Incoterms Ex Works wskazują, iż odpowiedzialność za transport spoczywała na nabywcach z krajów trzecich, co oznacza, że dostawa R.L. do V. była dostawą krajową, a nie WDT. NSA powołał się na orzecznictwo TSUE dotyczące transakcji łańcuchowych, potwierdzając, że transport należy przypisać dostawie, w której nastąpiło drugie przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel przed transportem. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady neutralności VAT, uznając, że prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego nie narusza tej zasady.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących transakcji łańcuchowych w VAT, przypisywanie transportu do konkretnej dostawy w łańcuchu, zastosowanie Incoterms w kontekście VAT, zasada neutralności VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego z transakcjami łańcuchowymi i wywozem towarów poza UE. Interpretacja może wymagać uwzględnienia specyfiki konkretnych umów i warunków dostawy.

Zagadnienia prawne (5)

Czy dostawa towarów dokonana przez polskiego podatnika na rzecz brytyjskiej spółki, która następnie sprzedaje te towary nabywcom spoza UE, a transport organizują nabywcy spoza UE, może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka dostawa nie może być uznana za WDT, jeśli transport towarów z terytorium Polski poza terytorium UE nie jest przypisany tej dostawie, a jest przypisany kolejnej transakcji w łańcuchu.

Uzasadnienie

W transakcjach łańcuchowych tylko jedna dostawa ma charakter ruchomy (z transportem). Na podstawie warunków Incoterms Ex Works, odpowiedzialność za transport spoczywała na nabywcach z krajów trzecich, co oznacza, że transport towarów z Polski poza UE należy przypisać transakcji między spółką V. a nabywcami z Chin i Tajwanu. Dostawa R.L. do V. powinna być opodatkowana w Polsce jako dostawa krajowa.

Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do zastosowania stawki 0% dla dostaw towarów, uznając je za dostawy krajowe w ramach transakcji łańcuchowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo zakwestionował stawkę 0% dla dostaw R.L. do V., ponieważ nie zostały spełnione warunki do uznania ich za WDT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i stan faktyczny, wskazując, że dostawa R.L. do V. nie była WDT, a dostawą krajową, ponieważ transport towarów poza UE był organizowany przez ostatecznych nabywców z Chin i Tajwanu, a nie przez R.L. lub V. w ramach WDT.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty dotyczące zaniechania wnikliwej kontroli legalności decyzji i nierozpatrzenia wszechstronnie materiału dowodowego były gołosłowne. Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, oceniły go nie przekraczając granic dowolności i wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia.

Czy błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących eksportu towarów (art. 2 pkt 8 u.p.t.u.) uzasadnia uchylenie wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących eksportu towarów jest nieuzasadniony.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przywołany przez skarżącego wyrok dotyczył eksportu pośredniego, a nie WDT, i że dla zastosowania stawki 0% przy WDT kluczowe jest posiadanie dowodów potwierdzających wywóz towarów do innego państwa członkowskiego UE.

Czy niezastosowanie zasady neutralności podatku VAT przez organy podatkowe stanowi naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego zgodne z przepisami nie narusza zasady neutralności VAT.

Uzasadnienie

NSA zgodził się z odpowiedzią na skargę kasacyjną, że organ kwestionując faktury VAT w sposób zgodny z przepisami, nie naruszył zasady neutralności VAT. Prawidłowe ustalenie tzw. transakcji ruchomej w łańcuchu dostaw i określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego nie stanowi naruszenia tej zasady.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R.L. od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. art. 7 § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy transakcji łańcuchowych, gdzie pierwszy podmiot wydaje towar bezpośrednio ostatniemu nabywcy. W takich przypadkach tylko jedna dostawa ma charakter ruchomy (z transportem).

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 2 § pkt 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja eksportu towarów, w tym eksportu pośredniego (lit. b).

u.p.t.u. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie miejsca świadczenia dla dostaw towarów, w tym dla dostaw 'nieruchomych' (nieprzypisanych wysyłce).

u.p.t.u. art. 22 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie miejsca świadczenia dla dostaw towarów, w tym dla dostaw 'ruchomych' (przypisanych wysyłce).

u.p.t.u. art. 22 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie miejsca świadczenia dla dostaw towarów, w tym dla dostaw 'ruchomych' (przypisanych wysyłce).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunki zastosowania stawki 0% dla WDT.

u.p.t.u. art. 42 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dowody wymagane do zastosowania stawki 0% dla WDT.

u.p.t.u. art. 42 § ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dodatkowe dowody do zastosowania stawki 0% dla WDT.

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostawa towarów z Polski do spółki V. nie stanowiła wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ponieważ transport towarów poza UE był organizowany przez ostatecznych nabywców z Chin i Tajwanu, a nie przez R.L. lub V. w ramach WDT. • Dostawa R.L. do V. powinna być opodatkowana w Polsce jako dostawa krajowa, ponieważ nie została spełniona przesłanka wysyłki lub transportu towarów do innego państwa członkowskiego UE. • Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i stan faktyczny, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie wnikliwej kontroli legalności decyzji i nierozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 8 u.p.t.u. przez organy podatkowe. • Błędna wykładnia art. 2 pkt 8 u.p.t.u. i w następstwie niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u. • Błędna wykładnia art. 22 ust. 2 u.p.t.u. • Błędna wykładnia art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez niezastosowanie zasady neutralności podatku VAT.

Godne uwagi sformułowania

W transakcjach łańcuchowych tylko jedna dostawa ma charakter ruchomy (tj. dostawa z transportem). • Z warunków dostawy Incoterms Ex Works wynika, że w niniejszej sprawie odpowiedzialność za transport towarów z określonego miejsca w Polsce spoczywała na kupujących z krajów trzecich. • Dostawa ta powinna być opodatkowana na terytorium Polski jak dostawa krajowa. • Prawidłowe i zgodne z przepisami ustalenie tzw. transakcji ruchomej w łańcuchu dostaw i w konsekwencji określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego (lub nadwyżki podatku) nie narusza zasady neutralności VAT.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących transakcji łańcuchowych w VAT, przypisywanie transportu do konkretnej dostawy w łańcuchu, zastosowanie Incoterms w kontekście VAT, zasada neutralności VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego z transakcjami łańcuchowymi i wywozem towarów poza UE. Interpretacja może wymagać uwzględnienia specyfiki konkretnych umów i warunków dostawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych transakcji łańcuchowych w VAT, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak sądy interpretują przypisanie transportu i kiedy dostawa może być uznana za krajową zamiast wewnątrzwspólnotowej, co ma bezpośrednie przełożenie na opodatkowanie.

Transakcje łańcuchowe VAT: Kiedy dostawa krajowa zastępuje WDT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst