I FSK 35/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka X. s.c. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach. Dyrektor IAS uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, argumentując, że rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, w tym oceny 22 faktur VAT wystawionych przez T. sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie 'przeprowadzenia postępowania dowodowego' w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej obejmuje zarówno zebranie, jak i ocenę materiału dowodowego. NSA stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał oceny materiału dowodowego, w tym faktur od T. sp. z o.o., nie kwestionując ich rzetelności w swojej decyzji. Brak bezpośredniego powołania się w uzasadnieniu na rzetelność tych faktur nie oznaczał braku oceny, a jedynie niekwestionowanie ich przez organ pierwszej instancji. W związku z tym Dyrektor IAS nie miał podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 O.p. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora IAS, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście oceny materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji oraz stosowania zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jeśli organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego lub przeprowadził je w sposób niewystarczający, a braki te nie mogą być uzupełnione przez organ odwoławczy. W tym przypadku organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego, co wyklucza zastosowanie art. 233 § 2 O.p.
Uzasadnienie
NSA uznał, że pojęcie 'przeprowadzenia postępowania dowodowego' obejmuje zarówno zebranie, jak i ocenę materiału dowodowego. Ponieważ organ pierwszej instancji ocenił materiał dowodowy (nie kwestionując rzetelności faktur od T. sp. z o.o.), organ odwoławczy nie mógł zastosować art. 233 § 2 O.p. i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czyni to bezpodstawnie, nie mając ku temu przesłanek określonych w przepisach, co uniemożliwia organowi odwoławczemu dokonanie własnej oceny merytorycznej sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Dyrektor IAS nie miał podstaw do zastosowania art. 233 § 2 O.p., co oznaczało, że mógł dokonać własnej oceny merytorycznej sprawy bez naruszania zasady dwuinstancyjności.
Czy zakaz reformationis in peius (art. 234 O.p.) stanowi przeszkodę dla organu odwoławczego do wydania merytorycznej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz ten nie pozbawia organu odwoławczego możliwości przedstawienia własnego merytorycznego stanowiska, a jedynie ogranicza możliwość pogorszenia sytuacji strony wnoszącej odwołanie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że interpretacja WSA sugerująca, iż zakaz reformationis in peius uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej w celu uniknięcia pogorszenia sytuacji strony, jest błędna i niweczy ochronne znaczenie tego przepisu.
Przepisy (27)
Główne
O.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W pojęciu 'przeprowadzenia postępowania dowodowego' mieści się nie tylko zebranie materiału dowodowego, ale także jego swobodna ocena.
O.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 234
Ordynacja podatkowa
Zakaz reformationis in peius - organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. 3 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 1
P.p.s.a. art. 90 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 137 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy bezpodstawnie zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego. • Organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego, w tym faktur od T. sp. z o.o., nie kwestionując ich rzetelności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że zakaz reformationis in peius stanowił przeszkodę dla Dyrektora IAS do wydania merytorycznej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
W pojęciu „przeprowadzenia postępowania dowodowego”, którym posługuje się art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), mieści się nie tylko zebranie materiału dowodowego, ale także jego swobodna ocena w ramach art. 191 O.p., jako towarzysząca czynnościom organu zmierzającym do ustalenia wszelkich okoliczności faktycznych niezbędnych do załatwienia sprawy w poszanowaniu zasady prawdy obiektywnej (art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p.) • Organ odwoławczy uchybił tej regulacji na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Podstawy do wydania rozstrzygnięcia o takim charakterze nie mogły stanowić okoliczności przyjęte przez Dyrektora IAS.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący-sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Danuta Oleś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście oceny materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji oraz stosowania zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne w postępowaniu podatkowym, dotyczące zakresu stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i granic działania organu odwoławczego, co jest cenne dla praktyków.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? NSA wyjaśnia granice art. 233 O.p.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.