Orzeczenie · 2025-11-05

I FSK 348/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-05
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyzwrot akcyzyeksportdyrektywa UEimplementacjaprawo krajoweograniczenia podmiotowepiwo

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od piwa w puszkach, które zostało wyeksportowane poza terytorium Unii Europejskiej. Skarżąca spółka nabyła piwo od podmiotu, który nabył je od producenta, i domagała się zwrotu akcyzy, powołując się na przepisy unijnej dyrektywy 2008/118/WE (art. 33 ust. 1 i 6). Spółka argumentowała, że polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym (art. 82 ust. 1 i 2) nieprawidłowo implementują dyrektywę, zawężając krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy, i w związku z tym powinny być stosowane przepisy dyrektywy wprost. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, jak i Naczelny Sąd Administracyjny oddaliły skargę spółki. NSA podkreślił, że przepisy art. 33 ust. 1 i 6 dyrektywy dotyczą przemieszczania wyrobów akcyzowych między państwami członkowskimi UE, a nie eksportu poza UE. W związku z tym, polski art. 82 ust. 2 u.p.a., regulujący eksport, nie jest bezpośrednio związany z tymi przepisami dyrektywy. Sąd wskazał, że spółka nie wykazała, aby art. 82 ust. 2 u.p.a. powinien być interpretowany z uwzględnieniem przepisów dyrektywy dotyczących przemieszczania wewnątrzwspólnotowego, a argumentacja oparta na orzecznictwie dotyczącym dostaw wewnątrzwspólnotowych nie była wystarczająca. NSA stwierdził, że brak jest podstaw do pominięcia krajowego przepisu art. 82 ust. 2 u.p.a. na rzecz bezpośredniego stosowania dyrektywy w sytuacji eksportu poza UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu podatku akcyzowego w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych poza UE, zasady bezpośredniego stosowania prawa UE w przypadku nieprawidłowej implementacji, zakres zastosowania art. 33 dyrektywy 2008/118/WE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji eksportu piwa, ale zasady interpretacji przepisów unijnych i krajowych mogą mieć szersze zastosowanie. Kluczowe jest rozróżnienie między przemieszczaniem wewnątrzwspólnotowym a eksportem poza UE.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy krajowe (art. 82 ust. 2 u.p.a.) ograniczające krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu podatku akcyzowego od wyrobów akcyzowych wyeksportowanych poza UE są zgodne z unijną dyrektywą 2008/118/WE, w szczególności z art. 33 ust. 1 i 6?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dyrektywy dotyczące zwrotu akcyzy dotyczą przemieszczania między państwami członkowskimi UE, a nie eksportu poza UE. Polskie przepisy krajowe, ograniczające krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu w przypadku eksportu, są zgodne z prawem.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 33 ust. 1 i 6 dyrektywy dotyczy przemieszczania wyrobów akcyzowych między państwami członkowskimi UE, a nie eksportu poza UE. W związku z tym, polski art. 82 ust. 2 u.p.a., regulujący eksport, nie jest bezpośrednio związany z tymi przepisami dyrektywy. Spółka nie wykazała, aby art. 82 ust. 2 u.p.a. powinien być interpretowany z uwzględnieniem przepisów dyrektywy dotyczących przemieszczania wewnątrzwspólnotowego.

Czy w przypadku nieprawidłowej implementacji przepisów dyrektywy do prawa krajowego, jednostki mogą powoływać się na przepisy dyrektywy wprost, nawet jeśli dotyczą one innego stanu faktycznego niż objęty przepisem krajowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli przepis dyrektywy jest precyzyjny i bezwarunkowy, a jednostka wykaże, że przepis krajowy jest sprzeczny z dyrektywą. W tej sprawie spółka nie wykazała, że przepisy dyrektywy dotyczące przemieszczania wewnątrzwspólnotowego mają zastosowanie do eksportu poza UE.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że dla bezpośredniego stosowania dyrektywy konieczne jest spełnienie warunków precyzji i bezwarunkowości przepisu dyrektywy oraz wykazanie sprzeczności z prawem krajowym. W tej sprawie spółka nie wykazała, że przepisy dyrektywy dotyczące przemieszczania wewnątrzwspólnotowego mogą być stosowane do eksportu poza UE, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję organu odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego.

Przepisy (6)

Główne

u.p.a. art. 82 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Przepisy te ograniczają krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy w przypadku eksportu lub dostawy wewnątrzwspólnotowej do podatnika lub podmiotu, który nabył wyroby akcyzowe bezpośrednio od podatnika.

Dz.U. 2020 poz 722 art. 82 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/118/WE art. 33 § ust. 1 i 6

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Przepisy te dotyczą przemieszczania wyrobów akcyzowych między państwami członkowskimi UE i zasad zwrotu akcyzy w takim przypadku. Nie dotyczą one eksportu poza UE.

Dyrektywa 2008/118/WE art. 9

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Dyrektywa 2008/118/WE art. 11

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Dz.U.UE.L 2009 nr 9 poz 12 art. 33 § ust. 1 i 6

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dyrektywy UE dotyczące zwrotu akcyzy dotyczą przemieszczania między państwami członkowskimi, a nie eksportu poza UE. • Polskie przepisy krajowe (art. 82 ust. 2 u.p.a.) prawidłowo ograniczają krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy w przypadku eksportu. • Spółka nie wykazała, że przepisy dyrektywy powinny być stosowane wprost do sytuacji eksportu poza UE. • Argumentacja spółki oparta na orzecznictwie dotyczącym dostaw wewnątrzwspólnotowych nie jest wystarczająca dla zastosowania do eksportu poza UE.

Odrzucone argumenty

Polskie przepisy (art. 82 ust. 1 i 2 u.p.a.) nieprawidłowo implementują unijną dyrektywę, zawężając krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy. • Przepisy dyrektywy powinny być stosowane wprost, rozszerzając krąg podmiotów uprawnionych do zwrotu akcyzy. • Ograniczenie podmiotowe w art. 82 ust. 1 i 2 u.p.a. jest sprzeczne z celem dyrektywy i pozbawia prawo unijne efektywności.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Istotne luki w argumentacji skargi kasacyjnej nie mogą być uzupełniane przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Przepisy art. 33 ust. 1 i 6 dyrektywy dotyczą wyłącznie przypadku przemieszczania wyrobów akcyzowych między państwami członkowskimi UE. • Nie ma takiego bezpośredniego związku między art. 33 ust. 1 i 6 dyrektywy a treścią art. 82 ust. 2 u.p.a., ten ostatni przepis – regulując eksport – nie dotyczy bowiem przemieszczania wyrobów akcyzowych między różnymi państwami członkowskimi.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka-Medek

członek

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu podatku akcyzowego w przypadku eksportu wyrobów akcyzowych poza UE, zasady bezpośredniego stosowania prawa UE w przypadku nieprawidłowej implementacji, zakres zastosowania art. 33 dyrektywy 2008/118/WE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji eksportu piwa, ale zasady interpretacji przepisów unijnych i krajowych mogą mieć szersze zastosowanie. Kluczowe jest rozróżnienie między przemieszczaniem wewnątrzwspólnotowym a eksportem poza UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów unijnych i krajowych w kontekście podatku akcyzowego, co jest istotne dla firm zajmujących się handlem międzynarodowym. Pokazuje, jak sądy podchodzą do zarzutów nieprawidłowej implementacji prawa UE.

Zwrot akcyzy od eksportowanego piwa: Czy przepisy UE zawsze wygrywają z krajowymi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst