Orzeczenie · 2024-10-24

I FSK 34/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-24
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługdoręczeniapełnomocnictwopostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowauchwała NSAskarżącyorgan podatkowykontrola podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.D. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku od towarów i usług za 2014 rok. Organy podatkowe zakwestionowały rozliczenia strony, uznając, że faktury wystawione na rzecz Z.M. i S.S. dokumentują czynności tylko częściowo lub w zaniżonej wartości, co skutkowało zastosowaniem art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając m.in. prawidłowość doręczania pism pełnomocnikowi strony. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku WSA oraz brak odniesienia się do kluczowych zarzutów dotyczących wadliwości postępowania podatkowego, w szczególności kwestii doręczania pism. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, opierając się na uchwale składu 7 sędziów II FPS 1/22. Sąd stwierdził, że pełnomocnictwo szczególne złożone do akt kontroli podatkowej nie wywoływało skutków procesowych w postępowaniu podatkowym, ponieważ nie zostało złożone do akt tego postępowania zgodnie z art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji doręczenia pism i decyzji do rąk radcy prawnego A.S. były bezskuteczne, a strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictwa szczególnego i skutków wadliwego doręczania pism w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnictwo szczególne zostało złożone do akt kontroli podatkowej, ale nie do akt postępowania podatkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pełnomocnictwo szczególne złożone do akt kontroli podatkowej jest skuteczne w postępowaniu podatkowym, jeśli nie zostało złożone do akt tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo szczególne złożone do akt kontroli podatkowej nie wywołuje skutków procesowych w postępowaniu podatkowym, jeśli nie zostanie złożone do akt tego postępowania zgodnie z art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale składu 7 sędziów NSA (II FPS 1/22), która rozróżnia materialnoprawny charakter pełnomocnictwa szczególnego (art. 138e § 1 o.p.) od jego proceduralnego wymogu złożenia do akt konkretnej sprawy (art. 138e § 3 o.p.). Brak złożenia pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego czyni doręczenia do pełnomocnika bezskutecznymi.

Czy strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu podatkowym z powodu wadliwego doręczania pism?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu podatkowym, ponieważ doręczenia pism i decyzji do pełnomocnika, który nie był skutecznie umocowany, były bezskuteczne.

Uzasadnienie

Skoro doręczenia były bezskuteczne, strona nie była informowana o czynnościach postępowania, co narusza zasadę czynnego udziału strony i zasadę praworządności. Błąd organu w zakresie doręczeń nie może obciążać strony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok NSA uchylił wyrok WSA w całości oraz uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US.

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 138e § § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo szczególne ma charakter materialnoprawny i może obejmować szeroki zakres spraw, ale do wywołania skutku procesowego konieczne jest jego złożenie do akt konkretnej sprawy.

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zastosowanie przepisu art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o VAT było przedmiotem sporu, jednak kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się kwestie proceduralne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.

Pomocnicze

o.p. art. 240 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zarzut nienależytego wykonania obowiązku kontroli.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut pozbawienia prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa.

dyrektywa 112 art. 24, 63, 203

Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Zarzut naruszenia przepisów dyrektywy VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo szczególne złożone do akt kontroli podatkowej nie wywołuje skutków procesowych w postępowaniu podatkowym, jeśli nie zostanie złożone do akt tego postępowania. • Doręczenia pism i decyzji do pełnomocnika, który nie był skutecznie umocowany, są bezskuteczne. • Strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu podatkowym z powodu wadliwego doręczania pism.

Godne uwagi sformułowania

do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu • doręczenia ze strony organów podatkowych pism do rąk radcy prawnego A.S. było bezskuteczne • strona była pozbawiona możliwości działania w toku postępowania podatkowego, a decyzje nie zostały skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego • ocena skuteczności doręczenia ma charakter 'zero-jedynkowy'

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Dominik Mączyński

członek

Izabela Najda-Ossowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictwa szczególnego i skutków wadliwego doręczania pism w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnictwo szczególne zostało złożone do akt kontroli podatkowej, ale nie do akt postępowania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym – skuteczności pełnomocnictwa i doręczeń, co ma szerokie zastosowanie praktyczne dla prawników i podatników.

Pełnomocnictwo z kontroli nie działa w postępowaniu podatkowym? NSA wyjaśnia kluczową kwestię doręczeń!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst