I FSK 333/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez D. W. za usługi obsługi i pomocy prawnej. Organy podatkowe zakwestionowały te faktury, uznając, że nie potwierdzają one rzeczywistego wykonania usług, co skutkowało odmową prawa do odliczenia VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia jest związane z rzeczywistym wykonaniem usługi i wykorzystaniem jej do czynności opodatkowanych. Na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że spełnił materialne warunki do skorzystania z odliczenia. W tej sprawie podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów na rzeczywiste wykonanie usług, a zeznania świadków i okoliczności związane z wystawieniem faktur budziły wątpliwości. Sąd odrzucił argumenty o naruszeniu przepisów proceduralnych, w tym o konieczności przesłuchania świadka D. W., wskazując na brak możliwości przymusowego doprowadzenia świadka w postępowaniu podatkowym oraz na wystarczający materiał dowodowy zebrany przez organy. Ostatecznie, NSA potwierdził, że brak rzeczywistego wykonania usług uniemożliwia odliczenie VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że ciężar dowodu rzeczywistego wykonania usług spoczywa na podatniku ubiegającym się o odliczenie VAT, oraz interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT i dowodów w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady są uniwersalne dla spraw dotyczących odliczenia VAT z faktur dokumentujących usługi niematerialne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur, jeśli nie udowodnił rzeczywistego wykonania usług, które te faktury dokumentują?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT, jeśli nie udowodnił rzeczywistego wykonania usług, ponieważ ciężar udowodnienia spełnienia materialnych warunków do skorzystania z odliczenia spoczywa na nim.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT jest związane z rzeczywistym dokonaniem dostawy towaru lub świadczeniem usługi. Podatnik musi wykazać, że usługi zostały faktycznie wykonane i służyły jego działalności opodatkowanej. Brak wystarczających dowodów na rzeczywiste wykonanie usług uniemożliwia odliczenie VAT, nawet jeśli faktury zostały wystawione.
Czy zaniechanie przesłuchania świadka, który wielokrotnie nie stawił się na wezwanie organu, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli świadek wielokrotnie nie stawia się na wezwania organu, a próby jego przymuszenia do stawiennictwa nie przyniosły skutku, zaniechanie jego przesłuchania nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza gdy dostępne dowody są wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.
Uzasadnienie
W postępowaniu podatkowym nie ma podstaw do doprowadzenia świadka pod przymusem, a nakładane kary porządkowe nie zawsze skutkują stawiennictwem. Jeśli świadek unika stawiennictwa, a inne dowody pozwalają na ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie jego przesłuchania nie jest wadą postępowania.
Czy zasada 'in dubio pro fisco' (wątpliwości rozstrzyga się na korzyść podatnika) ma zastosowanie do wątpliwości dotyczących stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada 'in dubio pro fisco' (art. 2a Ordynacji podatkowej) dotyczy wyłącznie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Artykuł 2a Ordynacji podatkowej nakazuje rozstrzyganie wątpliwości co do treści przepisów prawa na korzyść podatnika. Wątpliwości dotyczące stanu faktycznego powinny być rozstrzygane w oparciu o zasady postępowania dowodowego, a nie na podstawie tej zasady.
Przepisy (27)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jedynie w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Prawo do odliczenia jest związane z rzeczywistym dokonaniem danej dostawy towaru lub rzeczywistym wyświadczeniem danej usługi. Na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że spełnia on materialne warunki do skorzystania z odliczenia.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik nie może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w odniesieniu do podatku wynikającego z faktur, które nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 109 § ust. 3
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 196 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 w zw. z § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik nie wykazał rzeczywistego wykonania usług prawnych, co uniemożliwia odliczenie VAT. • Ciężar udowodnienia spełnienia materialnych warunków do odliczenia VAT spoczywa na podatniku. • Zaniechanie przesłuchania świadka, który unika stawiennictwa, nie jest naruszeniem przepisów postępowania, gdy dostępne dowody są wystarczające.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przesłuchania świadka D. W. • Naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. • Naruszenie art. 86 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie zasady 'in dubio pro fisco' (art. 2a O.p.) poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika. • Naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
na nim ciąży obowiązek wykazania, że spełnia on materialne warunki do skorzystania z niego • Jeżeli zatem brak jest rzeczywistej dostawy towarów lub rzeczywistego świadczenia usług, nie może powstać żadne prawo do odliczenia. • trudno czynić zarzuty organom podatkowym, że nie doszło do przesłuchania świadka D. W., skoro był on wzywany kilkukrotnie i również wielokrotnie z tego tytułu organy nakładały na niego karę porządkową za niestawiennictwo. • Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący
Janusz Zubrzycki
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że ciężar dowodu rzeczywistego wykonania usług spoczywa na podatniku ubiegającym się o odliczenie VAT, oraz interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT i dowodów w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady są uniwersalne dla spraw dotyczących odliczenia VAT z faktur dokumentujących usługi niematerialne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla wielu podatników zagadnienia odliczania VAT, a orzeczenie NSA jasno precyzuje obowiązki dowodowe podatnika w przypadku usług niematerialnych.
“Czy faktura to już prawo do odliczenia VAT? NSA: Nie bez dowodu na rzeczywiste wykonanie usługi!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.