I FSK 327/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-25
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek akcyzowyeksportgranicakonwój celnyrozliczenia podatkoweprawo celnepostępowanie podatkowe

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo związał się decyzją dotyczącą poprzedniego miesiąca rozliczeniowego.

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku VAT i akcyzowego za grudzień 2001 r. przez podatnika, który nabył papierosy z zamiarem wywozu za granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając się za związany prawomocną decyzją dotyczącą listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odmówił rozpoznania zarzutów dotyczących grudnia 2001 r., błędnie opierając się na stanie faktycznym i prawnym z poprzedniego miesiąca.

Podatnik Marek P. prowadzący działalność gospodarczą nabył papierosy bez polskich znaków akcyzy z zamiarem wywozu za granicę RP. Po dokonaniu zakupu i wystawieniu faktur sprzedaży dla mołdawskiej firmy, organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do rozliczenia podatku VAT i akcyzowego, twierdząc, że eksport nie nastąpił, ponieważ towary nie dotarły do Ukrainy, a firma kupująca nie istniała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą grudnia 2001 r., uznając się za związany prawomocną decyzją dotyczącą listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odmówił rozpoznania zarzutów skargi w pełnym zakresie. NSA podkreślił, że decyzje dotyczące listopada i grudnia 2001 r. miały odmienne podstawy faktyczne i prawne, a sąd powinien dokonać pełnej kontroli legalności decyzji wymiarowej za grudzień 2001 r., oceniając, czy podatnik zasadnie uznał się za eksportera. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 par. 1 p.p.s.a., orzekając na podstawie niepełnego materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie może odmówić rozpoznania zarzutów skargi w pełnym zakresie, jeśli decyzje dotyczące różnych okresów rozliczeniowych opierają się na odmiennych podstawach faktycznych i prawnych.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał się za związany decyzją dotyczącą listopada 2001 r. i odmówił rozpoznania zarzutów dotyczących grudnia 2001 r., mimo że obie decyzje miały odmienne podstawy faktyczne i prawne. Sąd powinien dokonać pełnej kontroli legalności decyzji za grudzień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracyjny, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 10 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego zapłaconego podatku akcyzowego od wyeksportowanego towaru.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 21

Dotyczy rozliczenia podatku akcyzowego w kontekście eksportu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 187

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 2 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 2 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 4 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § 4

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo związał się decyzją dotyczącą poprzedniego miesiąca rozliczeniowego (listopada 2001 r.) i odmówił rozpoznania zarzutów dotyczących grudnia 2001 r., mimo odmiennych stanów faktycznych i prawnych. Podatnik powinien mieć możliwość odliczenia podatku naliczonego (w tym akcyzowego) w miesiącu, w którym faktycznie nastąpił eksport towarów (grudzień 2001 r.), nawet jeśli wcześniej próbował odliczyć go w miesiącu, w którym eksport nie miał miejsca. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 par. 1 p.p.s.a. przez orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracyjny, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej. Chodzi w istocie rzeczy o ocenę podłoża faktycznego sprawy wynikającego z materiału procesowego zgromadzonego w obu instancjach.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący

Arkadiusz Cudak

członek

Edmund Łój

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących związania sądu administracyjnego decyzjami organów podatkowych, zasady rozliczania podatku VAT i akcyzowego w przypadku eksportu, a także obowiązek sądu do wszechstronnej analizy materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transakcji eksportowych z okresu przed nowelizacją przepisów lub w specyficznych okolicznościach (np. konwój celny, problemy z ustaleniem nabywcy).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych zagadnień podatkowych związanych z eksportem i rozliczeniami VAT/akcyzy, a także proceduralnych kwestii związanych z kontrolą sądową decyzji administracyjnych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego dla każdego okresu rozliczeniowego.

Czy błąd w rozliczeniu VAT za jeden miesiąc może zrujnować sprawę dotyczącą kolejnego okresu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 327/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Artur Mudrecki /przewodniczący/
Edmund Łój /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Rz 5/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2005-01-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133 par. 1, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Zgodnie z treścią art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Sąd orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracyjny, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Chodzi w istocie rzeczy o ocenę podłoża faktycznego sprawy wynikającego z materiału procesowego zgromadzonego w obu instancjach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Edmund Łój (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Marka P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Rz 5/04 w sprawie ze skargi Marka P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w R. na rzecz Marka P. kwotę 4.715 zł /czterech tysięcy siedmiuset piętnastu/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Marek P. jest podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "P.".
Tenże podatnik w dniach 28 i 29 listopada 2001 r. nabył partię papierosów bez polskich znaków akcyzy z przeznaczeniem na ich wywóz za granicę RP na warunkach dozoru celnego.
Papierosy z zakupu z dnia 28 listopada 2001 r. od Urzędu Skarbowego w G. zostały załadowane do samochodu marki Mercedes 609 D (...) oplombowanego przez miejscowy organ celny, a papierosy z zakupu z dnia 29 listopada 2001 r. od Urzędu Celnego w O., w tym samym dniu zostały doładowane do owego samochodu, na który zostały założone nowe zamknięcia celne przez miejscowy organ celny.
Po dokonaniu tychże zakupów Marek P. wystawił dwie faktury sprzedaży /odpowiadające wspomnianym zakupom/ dla Firmy Handlowej Ł. Piotr, K. ul. N. 16/1 - Mołdawia. Decyzją Urzędu Celnego w O. z dnia 5 grudnia 2001 r. zarządzono konwój celny papierosów na trasie Oddział Celny w O. - Oddział Celny w M. Ostatecznie wywóz owych papierosów z polskiego obszaru celnego nastąpił w dniu 6 grudnia 2001 r. co zostało potwierdzone w ewidencji wywozowej Oddziału Celnego w H.
Wspomniany wyżej pojazd wjechał na terytorium Ukrainy w dniu 7 grudnia 2001 r. przez przejście graniczne w R., jednakże na liście przejść granicznych nie figurował wwóz owych papierosów na terytorium tego państwa.
Marek P. w deklaracji VAT-7 za listopad 2001 r. z tytułu zakupów papierosów z urzędów skarbowych udokumentowanych fakturami VAT wykazał podatek naliczony w kwocie 222.019,09 zł w tym kwotę 52.868.57 zł podatku VAT oraz kwotę 169.151.09 zł podatku akcyzowego.
Tenże Marek P. w deklaracji podatkowej za grudzień 2001 r. wykazał sprzedaż eksportową z dwu wystawionych przez siebie faktur dla Firmy Handlowej Ł. Piotr na łączną kwotę 80.080 zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. poddał weryfikacji podatkowej działalność Marka P. związanej z obrotem spornymi papierosami wydając dwie decyzje podatkowe z dnia 9 września 2003 r. Pierwszą z nich: (...) dotyczącą miesiąca listopada 2001 r. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 210 zł.
Drugą z nich: (...) dotyczącą grudnia 2001 r. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 1.819 zł. Za podstawę faktyczną rozstrzygnięć organ ten przyjął, że do wywozu papierosów za granicę RP nie doszło.
W wyniku wniesionych przez podatnika odwołań Dyrektor Izby Skarbowej w R. wydał decyzje uchylające rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji orzekając jednocześnie merytorycznie w zakresie wymiaru podatku za owe miesiące.
W decyzji (...) dotyczącej miesiąca listopada 2001 r. organ odwoławczy określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 53.078 zł w tym: kwotę 2.016 zł do zwrot na rachunek bankowy podatnika oraz kwotę 32.917 zł do przeniesienia na następny miesiąc.
Uchylając decyzję organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że rozstrzygnięcie tego organu nie było prawidłowe.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż powołany przez organ I instancji za podstawę rozstrzygnięcia par. 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./ nie miał zastosowania, gdyż czynności sprzedaży potwierdzone fakturami wystawionymi przez Urząd Skarbowy w G. oraz Urząd Celny w O. zostały faktycznie dokonane co oznacza, że podatnik miał prawo do rozliczenia podatku VAT. W związku z tym, że podatnik w miesiącu listopadzie rozliczył także podatek akcyzowy zawarty w cenie nabytych papierosów, Dyrektor Izby stwierdził, iż rozliczenie to, oparte przez podatnika na przepisie par. 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego /Dz.U. nr 119 poz. 1259 ze zm./ nie było uprawnione za miesiąc listopad, gdyż w tym okresie rozliczeniowym nie doszło do eksportu towarów w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o VAT.
Rozpatrując odwołanie podatnika dotyczące miesiąca grudnia 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej w R. określił decyzją (...) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 34.736 zł w tym: kwotę 20.145 zł do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz kwotę 14.591 zł do przeniesienia na następny miesiąc.
Organ odwoławczy wskazał, iż kwestią kluczową w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy w zaistniałym stanie faktycznym przysługuje skarżącemu prawo do rozliczenia podatku akcyzowego zawartego w cenie wyrobów akcyzowych w deklaracji VAT za grudzień 2001 r.
Przytaczając treść par. 21 cyt. rozporządzenia w sprawie podatku akcyzowego oraz treść art. 2 ust. 1 i 3 i art. 4 ust. 4 ustawy o VAT organ ustosunkował się do dowodów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy i stwierdził, że nie doszło do eksportu towarów w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, albowiem ukraińskie służby celne nie zarejestrowały wwozu owych papierosów na teren Ukrainy. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że sam dokument SAD nie stanowi o zaistnieniu eksportu towarów, bowiem wywóz towarów musi nastąpić z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o VAT. Organ ten stwierdził, że nie można mówić o sprzedaży towarów gdy nie został skonkretyzowany podmiot kupujący. Za podmiot kupujący nie można było bowiem uznać firmy Piotra Ł. skoro taka firma w Mołdawii nie istnieje.
W reasumpcji decyzji stwierdzono, że podatnik nie miał uprawnienia do obniżenia podatku należnego o podatek akcyzowy zawarty w cenie zakupu wyrobów tytoniowych, zaś w konsekwencji zanegowania eksportu towarów objętych fakturami eksportowymi należało uznać, że skarżący bezpodstawnie powiększył kwotę sprzedaży eksportowej w wysokości 80.480 zł /na którą opiewały te faktury/.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż określenie przez niego nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 2001 r. w kwocie 32.917 zł spowodowało konieczność weryfikacji decyzji Dyrektora UKS za miesiąc grudzień 2001 r.
Marek P. pogodził się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w R. dotyczącą wymiaru podatku VAT za listopad 2001 r., natomiast zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję tegoż Dyrektora w przedmiocie podatku VAT za grudzień 2001 r.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2005 r. I SA/Rz 5/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy sąd administracyjny opisał poczynione przez skarżącego czynności dotyczące miesiąca listopada i grudnia 2001 r. oraz wydane w związku z tym decyzje podatkowe organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przed sądem zaskarżona została jedynie decyzja podatkowa dotycząca miesiąca grudnia 2001 r.
Tenże sąd w uzasadnieniu wyroku przedstawił zasadnicze powody skargi podatnika opartej na zarzucie naruszenia przepisu art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" oraz zarzucie naruszenia zasad wymienionych w art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej.
Mianowicie podatnik podkreślił, że organy podatkowe nie zadbały o pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy a w szczególności nie udzieliły odpowiedzi na pytanie dlaczego polski przedsiębiorca ma odpowiadać za to, że towar konwojowany przez policję celną i odprawiony na granicznym urzędzie celnym po stronie polskiej nie dotarł do granicy ukraińskiej.
Zdaniem skarżącego organy podatkowe oparły się na oświadczeniach służb Ukrainy i Mołdawii, natomiast nie przesłuchały ani kierowcy samochodu ani funkcjonariuszy organów celnych dokonujących konwoju papierosów, a nadto organy podatkowe nie spowodowały wszczęcia postępowania przygotowawczego na wypadek powzięcia podejrzenia o sfałszowaniu dokumentów celnych.
Organy te przyjmując stanowisko o nieskonkretyzowanym podmiocie nabywającym owe papierosy nie sprawdziły, czy istnieje w Mołdawii osoba o nazwisku Piotr Ł.
W skardze ponadto podatnik powoływał się na okoliczność, iż kwestia zasadności zwrotu podatku VAT, w którym się mieścił podatek akcyzowy za grudzień 2001 r. była przedmiotem kontroli podatkowej dokonanej przez miejscowo właściwy urząd skarbowy, a który nie dopatrzył się nieprawidłowości co do zadeklarowanego zobowiązania podatkowego za ten okres.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na cechy charakterystyczne podatku od towarów i usług wskazując przy tym, że rozliczenie podatku za miesiąc poprzedni może mieć wpływ na rozliczenie miesiąca następnego; jeżeli za poprzedni miesiąc wykazana zostanie kwota podatku do przeniesienia na następny miesiąc, to ta kwota będzie uwzględniona w rozliczeniu tego następnego miesiąca i ewentualnie w dalszych kolejnych miesiącach.
Sąd administracyjny stwierdził następnie, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) określająca za miesiąc listopad 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 53.078 zł jest prawomocna. W tej decyzji została określona kwota podatku do przeniesienia na następny miesiąc i wynosiła ona 32.917 zł.
Sąd zwrócił uwagę, iż wśród podstaw prawnych rozstrzygnięcia dotyczącego miesiąca listopada 2001 r. wskazano przepis par. 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego /Dz.U. nr 119 poz. 1259 ze zm./, jednakże poza zakresem kontroli sądowej pozostaje kwestia zasadności tej podstawy prawnej, albowiem od decyzji za ten okres nie wniesiono skargi /czemu Sąd dał wyraz we wstępnej części uzasadnienia wyroku/.
Tenże przepis został ujęty także w decyzji dotyczącej miesiąca grudnia 2001 r. i to w sytuacji kiedy nie miał on zastosowania do miesiąca grudnia 2001 r., ale to uchybienie, zdaniem Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym podatnika Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do ich rozpatrzenia, albowiem dotyczą one stanu faktycznemu i subsumcji prawa będącego podstawą rozstrzygnięcia zawartego w prawomocnej decyzji dotyczącej listopada 2001 r.
Odnosząc się do twierdzeń podatnika w przedmiocie efektów wcześniej dokonanego postępowania kontrolnego przez urząd skarbowy Sąd wyjaśnił, iż fakt dokonania takiej kontroli nie stanowi przeszkody do późniejszego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżony został w całości skargą kasacyjną z żądaniem jego uchylenia i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokowi postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. poprzez naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 141 par. 4 oraz art. 133 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wyniku nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych oraz w wyniku nie odniesienia się do zarzutów skargi,
2. poprzez naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w wyniku nieuwzględnienia skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej.
Wyrokowi postawiono również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez:
1. błędną wykładnię art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w wyniku której pozbawiono skarżącego prawa do odliczenia jak podatku naliczonego zapłaconego podatku akcyzowego od wyeksportowanego towaru,
2. niewłaściwe zastosowanie par. 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego /Dz.U. nr 119 poz. 1259 ze zm./.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto stwierdzenie, że skarżący dopiero w grudniu 2001 r. korzystał z przymiotu eksportera, a tymczasem Sąd rozstrzygnął sprawę w oparciu o stan faktyczny dotyczący poprzedniego miesiąca tj. listopada 2001 r.
Sąd I instancji niesłusznie odmówił rozpoznania zarzutów skargi przez stwierdzenie, iż sprawa stanu faktycznego i subsumcja prawa w sposób wiążący została rozstrzygnięta w decyzji ostatecznej dotyczącej miesiąca listopada 2001 r. Skoro przymiot eksportera podatnik uzyskał w grudniu 2001 r. i w skardze do Sądu wywodził, że sprzedaż kontrahentowi zagranicznemu miała miejsce, czego dowodem są dokumenty odprawy celnej oraz fakt konwojowania towaru przez celników do granicy RP.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż prawo nie nakłada na podatnika dowodzenia wjazdu towaru na obszar innego państwa, a podatnik nie ma wpływu na podawanie nieprawdziwych danych przez kontrahenta ze Wschodu.
W przedmiocie naruszenia art. 10 ust. 2 ustawy o VAT autor skargi kasacyjnej wywodził, że Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni tego przepisu, albowiem wykładnia ta sprowadziła się do praktycznie automatycznego przeniesienia braku uprawnień skarżącego do obniżenia w miesiącu listopadzie 2001 r. podatku należnego o podatek naliczony w zakresie zapłaconego podatku akcyzowego na kolejny okres rozliczeniowy czyli na grudzień 2001 r.
Wykładnia ta jest w szczególności nieuprawniona z uwagi na fakt, iż dopiero w miesiącu grudniu skarżący mógł /i dokonał/ dokonać eksportu towarów.
Nie ma bowiem najmniej wątpliwości, że istotą sprawy i złożonej skargi jest stan faktyczny zaistniały w grudniu 2001 r., gdyż w tym miesiącu dokonał się eksport towarów.
Sąd mylnie uznał, że zaistniały w grudniu stan faktyczny nie jest podstawą do rozstrzygnięcia skargi w niniejszej sprawie, a oparł się na stanie faktycznym zaistniałym w listopadzie 2001 r., tj. w miesiącu, w którym skarżący przedwcześnie odliczył zawarty w podatku naliczonym zapłacony podatek akcyzowy w listopadzie 2001 r.
Powołując się na orzecznictwo sądowe autor skargi kasacyjnej wywodził, że przedwczesne odliczenie podatku naliczonego, a tym samym zapłaconego podatku akcyzowego do wyeksportowanego towaru, w stosunku do którego podatnik uzyskał prawo do odliczenia, na pozbawia tegoż podatnika do odliczenia podatku co oznacza, iż organy podatkowe są obowiązane do uwzględnienia tego odliczenia w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik mógł to uprawnienie zrealizować, a takim miesiącem był grudzień 2001 r., gdyż w tym okresie rozliczeniowym nastąpił eksport towarów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia par. 21 rozporządzenia wykonawczego w sprawie podatku akcyzowego autor skargi kasacyjnej wywodził, że niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegało na niedokonaniu subsumcji stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy pod hipotezą tego przepisu, co pozbawiło podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z zawartym w nim podatkiem akcyzowym zapłaconym w listopadzie 2001 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie poczuł się związany ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) określającą w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 2001 r.
Tenże Sąd nie wskazał jednak podstawy prawnej w tym względnie, a w szczególności nie wskazał podstawy prawnej, dla której mógł uchylić się od rozpoznania zarzutów skargi w pełnym zakresie w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r., i to w sytuacji, gdy w skardze skierowanej do tego sądu podatnik zasadnie domagał się dokonania oceny zgodności z prawem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) dotyczącej weryfikacji deklaracji podatkowej VAT-7 za grudzień 2001 r przy innym stanie faktycznym i prawnym.
Ze stanu sprawy przedłożonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zdaje się wynikać, iż sąd administracyjny zasugerował się treścią decyzji, a zwłaszcza treścią jednorodnych uzasadnień tychże decyzji wydanych przez organ podatkowy pierwszej instancji. Otóż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w sposób tożsamy opisał stan faktyczny dotyczący miesiąca listopada i grudnia 2001 r., a następnie dokonał oceny prawnej działań podatnika za listopad 2001 r. z uwzględnieniem przepisów prawa mających zastosowanie do zachowań podatnika w miesiącu grudniu 2001 r. tak jakby ta prawidłowość rozstrzygnięcia prawnopodatkowego za miesiąc listopad dotyczyła także rozstrzygnięcia prawnopodatkowego za grudzień 2001 r.
Na różnice w podstawie faktycznej i prawnej tychże rozstrzygnięć zasadnie zwrócił uwagę podatkowy organ odwoławczy, wytykając w decyzji odnoszącej się do listopada 2001 r. inspektorowi kontroli skarbowej, że organ ten bezpodstawnie zastosował przepis par. 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./.
Dodać należy, iż w decyzji dotyczącej listopada 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej wyraźnie zaznaczył, że sprzedaż eksportową towarów objętych fakturami eksportowymi VAT (...) podatnik wykazał w deklaracji VAT za grudzień 2001 r., dlatego też w przedstawionym rozliczeniu za listopad 2001 r. nie dokonano weryfikacji kwoty sprzedaży eksportowej.
W tejże decyzji organ odwoławczy wyraźnie zaznaczył, iż w miesiącu listopadzie podatnik nie był eksporterem, gdyż w tym miesiącu nie nastąpił wywóz towarów za granicę RP.
Natomiast w decyzji dotyczącej miesiąca grudnia 2001 r. organ odwoławczy zawarł przesłanki faktyczne i prawne, dla których nie uznał skarżącego za eksportera wyrobów tytoniowych i dla których nie uznał, że doszło do sprzedaży eksportowej. Chodzi mianowicie o ciąg zdarzeń dotyczących dozorowanego konwoju celnego oraz chodzi o dowody dotyczące ustalenia, czy nastąpił wwóz papierosów na teren Ukrainy, a także chodzi o dowody dotyczące "nieskonkretyzowanego" nabywcy tychże papierosów. Oznacza to, że obowiązkiem Sądu I instancji było dokonanie pełnej kontroli decyzji wymiarowej dotyczącej miesiąca grudnia 2001 r.
Kompleksowa kontrola legalności tej decyzji miała przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie czy i w jakim zakresie organ podatkowy zasadnie uznał, że skarżący nie dopełnił powinności eksportera na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług oraz przepisów dotyczących podatku akcyzowego.
Zgodnie z treścią art. 133 par. 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy skompletowanej przez organ administracyjny, w których zawarty został materiał faktyczny i dowodowy pozwalający na określenie stanu wiedzy umożliwiającej dokonanie kontroli sądowej w związku ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Chodzi w istocie rzeczy o ocenę podłoża faktycznego sprawy wynikającego z materiału procesowego zgromadzonego w obu instancjach.
Zasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 133 par. 1 p.p.s.a. przez uznanie, iż tylko część materiałów sprawy pozwoliło na oddalenie skargi.
Zagadnienie prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego odnoszącego się do weryfikacji deklaracji podatkowej za miesiąc grudzień 2001 r. zależy od należytych ustaleń faktycznych. Z tego względu za przedwczesne uznać należało badanie zagadnień materialnoprawnych poruszonych w skardze kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI