I FSK 314/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-16
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipodatek VATNSAradnypokrewieństwo

NSA wyłączył sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej podatku VAT ze względu na pokrewieństwo z radną miasta będącego stroną postępowania.

Sędzia NSA Arkadiusz Cudak złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie dotyczącej podatku VAT, ponieważ jego żona jest radną miasta będącego stroną postępowania. Sąd uznał, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego i wyłączył go od orzekania na podstawie art. 19 P.p.s.a.

Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku WSA w Łodzi dotyczył sprawy określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona od roku 2022 do chwili obecnej jest radną Rady Miejskiej w L., a w latach 2014-2023 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Rady Miejskiej w L. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 19 P.p.s.a., który stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, uznał wniosek za uzasadniony. Mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.), sąd uznał, że okoliczność pełnienia funkcji radnej przez żonę sędziego w mieście będącym stroną postępowania może budzić wątpliwości co do bezstronności i wyłączył sędziego Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnienie funkcji radnej przez żonę sędziego w mieście będącym stroną postępowania, mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. ze względu na możliwość uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia jest wyłączony na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 21

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie.

P.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w określonych sytuacjach (np. pokrewieństwo, pełnomocnictwo, udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia).

P.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o wyłączeniu sędziego na wniosek.

P.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o wyłączeniu sędziego na wniosek.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia sądu zapadają na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie okoliczności (żona sędziego jest radną miasta będącego stroną postępowania) mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Danuta Oleś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście powiązań rodzinnych ze stronami postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i nie stanowi ogólnej zasady, że każdy radny lub jego małżonek jest automatycznie powiązany ze sprawami miasta w sposób uniemożliwiający orzekanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Czy żona radnego może być powodem wyłączenia sędziego? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 314/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Izabela Najda-Ossowska /sprawozdawca/
Danuta Oleś
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Łd 61/18 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-12-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 19, art. 21
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący M. Niezgódka-Medek, Sędziowie I. Najda-Ossowska (spr.), D. Oleś, , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Arkadiusza Cudaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 61/18 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu a także stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2015 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Arkadiusza Cudaka od orzekania w tej sprawie
Uzasadnienie
Wnioskiem z 14 lutego 2023 r. sędzia NSA Arkadiusz Cudak działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej, jako: P.p.s.a.) - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 61/18 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 listopada 2017 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu a także stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2015 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, [...] od roku 2022 do chwili obecnej jest radną Rady Miejskiej w L., a w latach 2014-2023 r. pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Rady Miejskiej w L.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 P.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Arkadiusza Cudaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, który powołał się na okoliczność, że jego żona jest radną Rady Miejskiej w L. a sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Miasta L. należało uznać wniosek za uzasadniony i wyłączyć sędziego Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 314/20 na podstawie art. 19 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI