I FSK 313/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r., uznając ją za rażące naruszenie prawa. Sąd zobowiązał organ do zwrotu kwoty 646.000 zł w terminie 7 dni. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne organu i spółki, uchylił wyrok WSA w części dotyczącej rażącego naruszenia prawa. NSA uznał, że bezczynność organu, polegająca na przedłużaniu terminu zwrotu podatku poprzez wydanie postanowienia, które zostało doręczone po upływie ustawowego terminu, nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że kwestia skuteczności przedłużenia terminu budziła wątpliwości interpretacyjne, które zostały rozstrzygnięte dopiero wyrokiem NSA wydanym po dacie doręczenia postanowienia. W związku z tym NSA stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, uchylając w tym zakresie wyrok WSA. Skarga kasacyjna spółki, kwestionująca m.in. wysokość przyznanej jej kwoty odszkodowania, została oddalona, ponieważ NSA uznał, że nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania wyższej sumy pieniężnej, skoro bezczynność nie była rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono z uwagi na częściowe uwzględnienie skarg.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu zwrotu VAT i warunków skutecznego przedłużenia tego terminu, a także definicja i kryteria rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wątpliwości interpretacyjne orzecznictwa miały wpływ na ocenę rażącego naruszenia prawa. Wyrok NSA z 23 kwietnia 2018 r. nie ma mocy uchwały.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług jest skuteczne, jeśli postanowienie o przedłużeniu zostało doręczone po upływie ustawowego terminu zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużenie terminu zwrotu podatku jest skuteczne tylko wtedy, gdy postanowienie o przedłużeniu zostało doręczone podatnikowi przed upływem ustawowego terminu zwrotu. Po upływie terminu organ traci uprawnienie do jego przedłużenia.
Uzasadnienie
NSA powołując się na wyrok z dnia 23 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I FSK 255/17) wskazał, że skuteczne przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT wymaga doręczenia postanowienia przed jego upływem. Po upływie terminu organ traci uprawnienie do przedłużenia, a wszelkie późniejsze postanowienia są nieskuteczne.
Czy bezczynność organu w sprawie zwrotu podatku VAT, wynikająca z nieskutecznego przedłużenia terminu zwrotu, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy bezczynność organu nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa, ze względu na wcześniejsze wątpliwości interpretacyjne orzecznictwa dotyczące skuteczności przedłużenia terminu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kwalifikacja naruszenia jako rażące wymaga oczywistości i braku wątpliwości. W sytuacji, gdy kwestia skuteczności przedłużenia terminu była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie i została ostatecznie rozstrzygnięta wyrokiem NSA wydanym po dacie doręczenia postanowienia, nie można uznać, że organ przekroczył swoje obowiązki w sposób rażący.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny organowi w przypadku stwierdzenia bezczynności, która nie jest rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie sumy pieniężnej lub wymierzenie grzywny organowi w przypadku bezczynności jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu i zależy od oceny okoliczności sprawy, w tym od tego, czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że stosowanie środków dyscyplinująco-represyjnych wobec organu jest fakultatywne i powinno być uzasadnione rażącym naruszeniem prawa lub celami postępowania. W sytuacji, gdy bezczynność nie była rażąca, nie było podstaw do wymierzenia grzywny lub przyznania wyższej sumy pieniężnej.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia. Naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia, pod warunkiem doręczenia podatnikowi postanowienia o przedłużeniu przed upływem terminu.
u.p.t.u. art. 87 § 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwrot różnicy podatku następuje w terminie 25 dni, jeżeli spełnione są określone warunki. W takim przypadku przepisy dotyczące przedłużenia terminu stosuje się odpowiednio.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku, albo stwierdza bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, sąd może orzec o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, zobowiązać organ do określonych czynności, a także orzec o istnieniu bezczynności lub przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa i wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać na rzecz strony sumę pieniężną.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę w tym zakresie lub uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 150 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący doręczeń w postępowaniu administracyjnym, wskazujący na sposób doręczenia zastępczego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli NSA wyznaczony granicami skargi kasacyjnej.
O.p. art. 150 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący doręczeń w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa ze względu na wątpliwości interpretacyjne orzecznictwa. • Skarga kasacyjna spółki dotycząca wysokości przyznanej kwoty była bezzasadna, ponieważ nie było podstaw do wymierzenia grzywny lub przyznania wyższej sumy pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że WSA nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. • Spółka argumentowała, że działanie organu było umyślne i miało na celu pokrzywdzenie spółki, a przyznana kwota była zbyt niska.
Godne uwagi sformułowania
Skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. Próba przedłużenia terminu po jego upływie jest nieskuteczna. • Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. • Wątpliwości te zostały dopiero rozstrzygnięte wyrokiem NSA z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 255/17 wydanym w składzie 7 sędziów, który nie korzysta jak uchwały z mocy ogólnie wiążącej wynikającej z art. 269 § 1 p.p.s.a.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Artur Mudrecki
członek
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu zwrotu VAT i warunków skutecznego przedłużenia tego terminu, a także definicja i kryteria rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wątpliwości interpretacyjne orzecznictwa miały wpływ na ocenę rażącego naruszenia prawa. Wyrok NSA z 23 kwietnia 2018 r. nie ma mocy uchwały.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie terminów przez organy administracji i jak wątpliwości interpretacyjne mogą wpływać na ocenę ich działań. Pokazuje również, że nawet w sprawach podatkowych, gdzie kwoty są wysokie, ocena rażącego naruszenia prawa wymaga szczególnej ostrożności.
“Zwrot VAT: Czy organ może przedłużyć termin po jego upływie? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 646 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.