I FSK 291/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i interpretację indywidualną, uznając prace adaptacyjne wykonane w dzierżawionym lokalu za dostawę towarów podlegającą zwolnieniu z VAT.
Spółka G. sp. z o.o. poniosła wydatki na adaptację pomieszczeń w wynajmowanym szpitalu, które następnie rozliczyła ze szpitalem jako "sprzedaż nakładów inwestycyjnych". Spółka uważała, że czynność ta podlega zwolnieniu z VAT jako dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie do działalności zwolnionej, do których nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Organ interpretacyjny i WSA uznały to za świadczenie usług opodatkowane 23% VAT. NSA uchylił zaskarżony wyrok i interpretację, stwierdzając, że prace adaptacyjne stanowią dostawę towarów podlegającą zwolnieniu z VAT.
Spółka G. sp. z o.o. specjalizująca się w usługach medycznych poniosła nakłady na adaptację pomieszczeń w wynajmowanym szpitalu, które następnie rozliczyła ze szpitalem w formie zapłaty za "sprzedaż nakładów inwestycyjnych". Spółka wnioskowała o interpretację, czy czynność ta podlega zwolnieniu z VAT jako dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie do działalności zwolnionej, do których nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał to za świadczenie usług opodatkowane 23% VAT, podczas gdy wyposażenie (klimatyzatory itp.) uznał za dostawę towarów podlegającą zwolnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko DKIS co do opodatkowania prac adaptacyjnych jako świadczenia usług. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i interpretację DKIS. NSA uznał, że prace adaptacyjne wykonane w obcym środku trwałym, rozliczane w zamian za zapłatę, stanowią odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Ponieważ towary te były przeznaczone wyłącznie na cele działalności zwolnionej, a prawo do odliczenia VAT przy ich nabyciu nie przysługiwało, czynność ta podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Stanowi odpłatną dostawę towarów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prace adaptacyjne wykonane w dzierżawionym lokalu, rozliczane w zamian za zapłatę, mają charakter ekonomiczny i mieszczą się w definicji towaru (art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT), a ich przekazanie stanowi odpłatną dostawę towarów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, co obejmuje również ekonomiczne władztwo nad rzeczą.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Czynność odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju podlega opodatkowaniu VAT.
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej, jeżeli z tytułu nabycia tych towarów nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 2 § pkt 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja towaru obejmuje rzeczy oraz ich części.
u.p.t.u. art. 113
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący zwolnienia podmiotowego dla małych podatników.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące rzeczy i części składowych rzeczy.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace adaptacyjne wykonane w obcym środku trwałym, rozliczane w zamian za zapłatę, stanowią odpłatną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Dostawa towarów (prac adaptacyjnych) wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej, do których nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu interpretacyjnego i WSA, że prace adaptacyjne stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu 23% VAT.
Godne uwagi sformułowania
przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel ekonomiczna strona transakcji własność ekonomiczna sprzedaż nakładów inwestycyjnych dostawa towarów w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o VAT
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
sędzia
Mariusz Golecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie prac adaptacyjnych w obcym środku trwałym za dostawę towarów podlegającą zwolnieniu z VAT, gdy spełnione są warunki z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozliczenia nakładów po zakończeniu dzierżawy i wymaga spełnienia przesłanek z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń nakładów w najmie/dzierżawie i ich opodatkowania VAT, z istotną zmianą interpretacji w stosunku do niższych instancji.
“Prace adaptacyjne w wynajmowanym lokalu to dostawa towarów? NSA zmienia interpretację VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 291/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabela Najda-Ossowska Mariusz Golecki /sprawozdawca/ Roman Wiatrowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane I SA/Kr 1325/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-08-01 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku uchylono zaskarżony wyrok i interpretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1221 art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1, art. 43 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 1325/18 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 października 2018 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.597.2018.2.MSU w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 października 2018 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.597.2018.2.MSU, 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz G. sp. z o.o. w K. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 1 sierpnia 2019 r., sygn. I Sa/Kr 1325/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G. Sp. z o.o. zs. w K. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "Organ interpretacyjny") z 1 października 2018 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.597.2018.2.MSU w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że Strona we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podała, że specjalizuje się ona m.in. w leczeniu inwazyjnym chorób układu sercowo-naczyniowego, a zatem jej główna działalność mieści się w zakresie usług opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18-19a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017, poz. 1221, ze zm., dalej: "ustawa o VAT"). Dodatkowo, Spółka świadczy inne (mające charakter poboczny i pomocniczy) usługi, zwolnione z podatku od towarów i usług w oparciu o art. 113 ustawy o VAT. W 2013 r. Strona rozpoczęła prowadzenie działalności medycznej na terenie P. w S. (dalej: "Szpital"). W tym celu Skarżąca zawarła umowę dzierżawy pomieszczeń na terenie Szpitala, ponosząc jednocześnie wydatki na prace adaptacyjne i projektowe w zajmowanych pomieszczeniach, jak również ich wyposażenie (dalej: "prace adaptacyjne"). Wydatki te miały przystosować zajmowane pomieszczenia do prowadzenia w nich działalności medycznej, zgodnie ze standardami Spółki oraz obowiązującymi przepisami. Wydatki te zostały ujęte w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych Spółki jako "inwestycja w obcym środku trwałym" i podlegały amortyzacji dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. W 2017 r. Spółka, z przyczyn zewnętrznych, zakończyła prowadzenie działalności medycznej na terenie szpitala. Jednocześnie Strona w dalszym ciągu związana była umową dzierżawy. W marcu 2018 r. strony umowy doszły do wstępnego porozumienia w zakresie zakończenia dzierżawy i rozliczenia nakładów, ustalając, że zostanie zawarty akt notarialny, w którym uregulowane zostaną wzajemne prawa i obowiązki, w tym związane ze sposobem zakończenia umowy dzierżawy, rozliczeniem prac adaptacyjnych oraz zapłatą zaległych wierzytelności i zobowiązań. W maju 2018 r. został zawarty wspomniany akt notarialny, zgodnie z którym prace adaptacyjne wykonane przez Spółkę zostaną rozliczone w ten sposób, że Szpital zapłaci określoną kwotę na rzecz Spółki w ustalonych ratach. Skarżąca wystawiła fakturę VAT dokumentującą rozliczenie nakładów, opisaną jako "sprzedaż nakładów inwestycyjnych". Strona nie była czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, jednak dla opisanej czynności dokonała takiej rejestracji, wskazując na powód rejestracji "utratę prawa do zwolnienia z art. 113 ustawy o VAT". Przy czym, w ocenie Spółki, być może taka rejestracja nie była uzasadniona, gdyż do utraty prawa do zwolnienia nie doszło. Skarżąca podała, że prace adaptacyjne – "były to wszelkie prace projektowo-budowlane wykonywane na nieruchomości należącej do Szpitala. W szczególności polegające na wykonaniu lub przeniesieniu ścian działowych, malowaniu pomieszczeń, montażu stolarki, podłóg, terakoty. Poprowadzeniu instalacji, dokonania dostosowania pomieszczeń do standardów wymaganych w działalności medycznej". Strona wskazała także, że "w skład prac adaptacyjnych objętych wnioskiem nie wchodzi wyposażenie, poza takim, które zostało częścią składową nieruchomości (klimatyzatory, agregaty i centrale klimatyzacyjne)", a także, że w skład opisanego wyposażenia nie wchodziły wolnostojące meble. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że nie przysługiwało jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zarówno w stosunku do prac adaptacyjnych, wyposażenia zamontowanego w budynku (które stało się jego częścią składową), jak i wolnostojących mebli (które nie były przedmiotem transakcji), a wyposażenie było wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych. W związku z powyższym opisem Strona zadała następujące pytanie: Czy transakcja zbycia (rozliczenia) prac adaptacyjnych, o których mowa we wniosku podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług, jako dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, co do których Wnioskodawcy, z tytułu nabycia, nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego? Zdaniem Wnioskodawcy, transakcja zbycia (rozliczenia) prac adaptacyjnych, o których mowa we wniosku podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług, jako dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, co do których Wnioskodawcy, z tytułu nabycia, nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. DKIS w zaskarżonej interpretacji stwierdził, że stanowisko Skarżącej stanowisko Wnioskodawcy jest: – nieprawidłowe w zakresie uznania transakcji zbycia (rozliczenia) prac adaptacyjnych za dostawę towarów podlegającą zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawidłowe w zakresie uznania transakcji zbycia (rozliczenia) wyposażenia za dostawę towarów podlegającą zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ interpretacyjny w uzasadnieniu wydanej interpretacji, odwołując się do przepisów ustawy o VAT oraz przepisów kodeksu cywilnego stwierdził, że sprzedaż nakładów inwestycyjnych, tj. prac adaptacyjnych – poniesionych w obcym środku trwałym, na przystosowanie zajmowanych pomieszczeń do prowadzenia w nich działalności medycznej – stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, stawką 23%, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT. Jednocześnie DKIS wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotem zbycia jest również wyposażenie (klimatyzatory, agregaty i centrale klimatyzacyjne), którego – wbrew twierdzeniu Strony – nie można uznać za część składową nieruchomości. Z punktu widzenia prawnego są to ruchomości, które mogą być przedmiotem odrębnego obrotu i sam fakt wyposażenia nimi pomieszczenia nie może decydować o staniu się częściami składowymi, gdyż musiałyby być na trwale połączone i to w taki sposób, że nie byłoby możliwe ich odłączenie od rzeczy głównej (pomieszczenia na terenie Szpitala) bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Tymczasem, na skutek demontażu klimatyzatorów, agregatów i centrali klimatyzacyjnych pomieszczenia (budynek Szpitala) nie stracą swojej funkcji użytkowej. W związku z tym, zdaniem organu, zbycie wyposażenia w postaci klimatyzatorów, agregatów i centrali klimatyzacyjnych, stanowi dostawę towarów. Od ww. decyzji skargę do Sądu pierwszej instancji wniosła Strona. Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. 3. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, przyznając rację Organowi interpretacyjnemu. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do okoliczności faktycznych wniosku o interpretację uznał, że niewątpliwie zbycie prac adaptacyjnych wykonanych przez Stronę w dzierżawionych od Szpitala pomieszczeniach nie może zostać uznane za odpłatną dostawę towarów, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT), która mogłaby stanowić towar. Niemniej jednak Skarżąca dysponowała prawem do poniesionych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Zatem przedmiotowe nakłady nie stanowią odrębnej rzeczy, a jedynie skutkują powstaniem po stronie Skarżącej roszczenia o zwrot poniesionych kosztów, a tym samym prawo to nie może stanowić towaru w rozumieniu ustawy. Tak więc nawet jeśli dojdzie do przeniesienia nakładów, nie zaistnieje jednocześnie dostawa towaru na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji, sprzedaż nakładów inwestycyjnych, tj. prac adaptacyjnych – poniesionych w obcym środku trwałym, na przystosowanie zajmowanych pomieszczeń do prowadzenia w nich działalności medycznej – stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Dojdzie bowiem w tym przypadku do zbycia specyficznego prawa o charakterze majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Odnosząc się zaś do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W tym miejscu wskazać należy, iż ww. zwolnienia odnoszą się do dostawy towarów, nie zaś do świadczenia usług. Przy czym jak zauważył Sąd pierwszej instancji, zbycie przez Skarżącą nakładów inwestycyjnych, tj. prac adaptacyjnych poniesionych w obcym środku trwałym, na przystosowanie zajmowanych pomieszczeń do prowadzenia w nich działalności medycznej- stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji, czynność zbycia nakładów inwestycyjnych, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, podlega opodatkowaniu według 23% stawki podatku (obowiązującej w oparciu o art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146 a pkt 1 ustawy o VAT) do 31 grudnia 2018 r., gdyż ustawodawca – zarówno w ustawie, jak i przepisach wykonawczych do tej ustawy nie przewidział dla takiej czynności preferencyjnej stawki ani zwolnienia od podatku. WSA w Krakowie zgodził się także z Organem interpretacyjnym co do tego, że zbycie wyposażenia w postaci klimatyzatorów, agregatów i centrali klimatyzacyjnych, stanowi dostawę towarów, która z kolei korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT. W konsekwencji powyższego Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia w zaskarżonej interpretacji zasady neutralności podatku VAT, a podnoszona w skardze argumentacja, nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Strony. 4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Skarżąca, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.: – art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, że efekty zrealizowanych przez Spółkę prac adaptacyjnych nie stanowią towaru w rozumieniu tego przepisu; podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do uznania, że efekty tych prac stanowią część składową nieruchomości, w konsekwencji czego mogą one zostać uznane za towar w rozumieniu ustawy o VAT; – art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - tj. odmowę jego zastosowania i objęcia zrealizowanej przez Spółkę transakcji zwolnieniem przewidzianym w tym przepisie; podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia wszystkich warunków, od których zależy możliwość zastosowania przedmiotowego zwolnienia; – naruszenie art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w kontekście art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347.1 i L 384.92, dalej: "Dyrektywa VAT") polegające na błędnej wykładni tych przepisów skutkującej zakwestionowaniem możliwości zastosowania zwolnienia. Nadto z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby powyższe zarzuty w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały na uwzględnienie - a czynność zrealizowana pomiędzy Spółką a Szpitalem nie stanowiła odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, działając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca zarzuca przedmiotowi wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, że rozliczenie nakładów pomiędzy Spółką a Szpitalem stanowiło świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do uznania, że rozliczenia te nie mają charakteru wynagrodzenia za świadczenie realizowane przez Spółkę na rzecz Szpitala, w konsekwencji czego nie powinny one podlegać opodatkowaniu \/AT. Niezależnie od powyższego Skarżąca zwróciła się ponadto z wnioskiem, by w przypadku pojawienia się wątpliwości co do zgodności wykładni poczynionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku z brzmieniem przepisów Dyrektywy VAT (zwłaszcza art. 136 lit. b) Dyrektywy VAT), Naczelny Sąd Administracyjny skierował zapytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w celu odpowiedzi na pytanie: Czy w świetle art. 136 lit. b) Dyrektywy VAT dopuszczalne jest uzależnienie zakresu zastosowania obligatoryjnego zwolnienia przewidzianego w tym przepisie od definicji pojęcia strona 2 z 9 M "towaru" zawartej w regulacjach krajowych bądź interpretacji tego pojęcia przez organy krajowe? 5. Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6.1. Skarga kasacyjna, mimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie, stosownie do zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 16 lutego 2023 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), została skierowana na posiedzenie niejawne wyznaczone na 25 kwietnia 2023 r., o czym poinformowano pełnomocników stron, umożliwiając im złożenie na piśmie dodatkowego stanowiska. 6.2. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy w związku z dokonywanymi rozliczeniami związanymi z efektami prac adaptacyjnych zrealizowanych przez Spółkę doszło do odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu. 6.3. W art. 2 pkt 6 ustawy o VAT ustawodawca zawarł definicję towarów. Towarami zgodnie z tym przepisem są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Wbrew twierdzeniom Skarżącego zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ustawa o VAT nie zawiera w związku z tym własnej definicji rzeczy jako takiej. Na gruncie prawa podatkowego można więc uznać za odrębny towar również części rzeczy. Nie ma przy tym jakichkolwiek przesłanek ani wytycznych, które pozwalałyby uznać za część rzeczy (stanowiącą towar w rozumieniu ustawy o VAT) wyłącznie odpowiednio wyodrębniony fragment większej całości np. odrębne pomieszczenie czy funkcjonalny element jakiegoś większego obiektu. Za część rzeczy stanowiącą towar w rozumieniu ustawy o VAT można zatem uznać wszelkie elementy składowe, które w rozumieniu kodeksu cywilnego nie mogą być przedmiotem odrębnego prawa własności Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W konsekwencji ustawodawca nie utożsamia dostawy towarów, o której mowa w ustawie o podatku od towarów i usług, z cywilistycznym pojęciem przeniesienia prawa własności. Przepis ten stanowi implementację przepisów prawa unijnego (art. 14 ust. 1 Dyrektywy VAT). Ustawodawca unijny, używając pojęć z zakresu prawa cywilnego dotyczących rzeczy i własności, które posiadają różne znaczenie na gruncie prawa cywilnego obowiązującego w poszczególnych państwach członkowskich, nie odnosi ich do definicji obowiązujących na gruncie prawa krajowego. Tym samym pojęcie "przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel" powinno obejmować również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą - skutkiem czego kupujący może nią dysponować jak właściciel - mimo, że nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę. Zwrotu "prawo do rozporządzania jak właściciel" nie można interpretować jako "prawa własności". Podkreślić należy, że dostawa towarów nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. Własność ekonomiczna to sytuacja, w której z punktu widzenia aspektów ekonomicznych oraz w rozumieniu potocznym należałoby uznać kogoś za właściciela rzeczy. Czynności przejścia własności w znaczeniu ekonomicznym nie musi więc koniecznie towarzyszyć przejście tej własności w sensie prawnym. Dlatego też w orzecznictwie krajowym przyjmuje się, że dla zakwalifikowania transakcji jako dostawy towaru znaczenie ma przede wszystkim ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (wyroki NSA z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 883/14, z 15 grudnia 2017 r., I FSK 417/16). W przypadku sprzedaży nakładów nie wywołującej przeniesienia własności części składowych nieruchomości nabywca może mieć prawo do rozporządzenia jak właściciel jeżeli ma prawa do korzystania z nich oraz rozporządzenia w zakresie nabytych uprawnień. Wskazać przy tym należy, że dostawa towarów na gruncie podatku VAT ma rozumienie szersze niż sprzedaż w ujęciu kodeksu cywilnego, kładzie bowiem nacisk na ekonomiczny (gospodarczy) aspekt transakcji rozumiany nie tylko w kontekście tzw. własności ekonomicznej, tj. rozporządzania towarem jak właściciel, ale też celu dostawy. W przypadku, gdy wydzierżawiający decyduje się po zakończeniu dzierżawy na zatrzymanie ulepszeń w zamian za zapłatę byłemu dzierżawcy za pozostawione ulepszenia przedmiotu dzierżawy, a ulepszenia takie mieszczą się w definicji towaru w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT – z czym niewątpliwie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie – dochodzi do dostawy towaru w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, która jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT ze względu na art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, gdyż zwrot przez wydzierżawiającego na rzecz dzierżawcy wartości nakładów poczynionych w związku z adaptacją budynku uznać należy za spełnienie przesłanki "odpłatności" dostawy (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., I FSK 1149/10). W świetle powyższej argumentacji uznać należy, że przekazanie Szpitalowi efektów prac adaptacyjnych wykonanych przez Spółkę w zamian za świadczenie pieniężne stanowiło odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju, a co za tym idzie za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że efekty zrealizowanych przez Spółkę prac adaptacyjnych nie stanowią towaru w rozumieniu tego przepisu. Jak bowiem wynika z powyższego, sprzedaż nakładów inwestycyjnych, tj. prac adaptacyjnych - poniesionych w obcym środku trwałym, na przystosowanie zajmowanych pomieszczeń do prowadzenia w nich działalności medycznej – stanowi dostawę towaru w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, która to w myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, podlega zwolnieniu od podatku, albowiem dostarczone towary (prace adaptacyjne) były przeznaczone wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, a z tytułu ich nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W związku z powyższym na uznanie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 2 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w kontekście art. 136 lit. b) Dyrektywy VAT jako, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni tych przepisów co skutkowało zakwestionowaniem możliwości zastosowania zwolnienia. 7. Mając na uwadze trafność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów i uznając jednocześnie, że istota rozpoznawanej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżoną interpretację. 8. O zwrocie kosztów postępowania za obie instancje orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. I. Najda-Ossowska R . Wiatrowski M. Golecki (spr.) Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI