Orzeczenie · 2025-04-16

I FSK 290/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-16
NSApodatkoweWysokansa
VATWDTeksporttransakcje łańcuchowestawka 0%postępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestionowania przez organy podatkowe prawa do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) na rzecz słowackich kontrahentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że postępowanie podatkowe było niewyczerpujące i nie udowodniono, że towar nie został wywieziony na Słowację. Sąd pierwszej instancji wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne obu stron, uznał skargę kasacyjną organu za uzasadnioną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo zinterpretował stanowisko organu podatkowego. Zgromadzone dowody, w tym porównanie transakcji z wywozem towarów do Ukrainy przez inny podmiot, jednoznacznie wskazywały na brak faktycznego wywozu towarów na Słowację. NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały transakcje jako WDT, a w rzeczywistości mogły to być dostawy krajowe podlegające opodatkowaniu 23% VAT. Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że WSA powinien ocenić zarzuty skargi bazując na zgromadzonym materiale dowodowym, traktując wniosek dowodowy organu jako służący potwierdzeniu braku WDT lub eksportu. Skarga kasacyjna spółki została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących WDT, transakcji łańcuchowych i dowodzenia faktycznego wywozu towarów poza terytorium kraju w kontekście stawki 0% VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i może wymagać uwzględnienia innych okoliczności w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku transakcji łańcuchowych, gdzie towar deklarowany jako WDT do jednego kontrahenta ostatecznie trafia do innego podmiotu w kraju trzecim, można przypisać prawo do stawki 0% VAT wszystkim podmiotom w łańcuchu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do stawki 0% VAT można przypisać tylko tej transakcji, która faktycznie spełnia warunki eksportu, a nie wszystkim podmiotom w łańcuchu dostaw.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował ustalenia organów podatkowych. Dowody wskazywały na brak faktycznego wywozu towarów na Słowację w ramach WDT. Organy prawidłowo zakwestionowały prawo do stawki 0% VAT, ponieważ tylko jedna transakcja w łańcuchu mogła być uznana za eksport.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stanowisko organu podatkowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego dotyczącego WDT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo zinterpretował stanowisko organu podatkowego, sugerując potrzebę dalszych ustaleń, które były już w istocie poczynione przez organ.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo zarzucił organom brak wystarczających ustaleń. Materiał dowodowy, w tym porównanie z eksportem do Ukrainy, jednoznacznie wskazywał na brak faktycznego wywozu towarów na Słowację.

Czy wskazanie przez sąd pierwszej instancji konkretnego trybu uzupełnienia postępowania dowodowego (art. 229 O.p.) narusza zasady postępowania administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, wskazanie trybu uzupełnienia postępowania dowodowego nie narusza zasad postępowania, a zarzuty spółki w tym zakresie są nieuzasadnione.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzuty spółki dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i wskazania konkretnego trybu załatwienia sprawy za nieuzasadnione. Art. 229 O.p. pozwala organowi odwoławczemu na uzupełnienie dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. Skarga kasacyjna E. s.c. została oddalona.

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 2 § pkt 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja eksportu towarów, w tym eksportu pośredniego, wymaga spełnienia przesłanek formalnych i materialnych.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dostawa towarów oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów przez organ.

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organami.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wskazania co do dalszego postępowania.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 7 § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku transakcji łańcuchowych, tylko jednej z nich można przypisać transport towaru i uznać ją za eksport.

u.p.t.u. art. 22 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące transakcji łańcuchowych w WDT.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 4, 6, i 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące stawki 0% dla eksportu towarów.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowa stawka VAT 23% dla dostaw krajowych.

u.p.t.u. art. 146a § pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące stosowania stawek podatku.

O.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.

P.p.s.a. art. 183 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zasady ustroju sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo zinterpretował stanowisko organu podatkowego. • Dowody jednoznacznie wskazywały na brak faktycznego wywozu towarów na Słowację w ramach WDT. • Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do stawki 0% VAT, ponieważ tylko jedna transakcja w łańcuchu mogła być uznana za eksport.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i wskazania konkretnego trybu załatwienia sprawy (art. 229 O.p.) były nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Organ w zaskarżonej decyzji, kwestionując rzetelność faktur dokumentujących WDT na rzecz słowackich odbiorców stwierdził, że w rzeczywistości Skarżąca dokonywała transakcji krajowych, które powinny podlegać opodatkowaniu 23% VAT. • Zasadnie Organ podniósł, że nie ma dowodu na eksport pośredni, albowiem zarówno A. s.r.o. jak i Z. s.r.o. same nie dokonały dalszego wywozu towaru, nie ma bowiem dowodu, że towar ten do nich w ogóle dotarł. • Naczelny Sąd Administracyjny stanął bowiem na stanowisku, że nieprawidłowe przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanowiska Organu zajętego w zaskarżonej decyzji skutkowało określeniem w sposób błędny okoliczności, które należało w sprawie ustalić, by podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących WDT, transakcji łańcuchowych i dowodzenia faktycznego wywozu towarów poza terytorium kraju w kontekście stawki 0% VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i może wymagać uwzględnienia innych okoliczności w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii VAT, transakcji międzynarodowych i dowodzenia, co jest kluczowe dla firm prowadzących działalność gospodarczą na rynku unijnym.

VAT w transakcjach łańcuchowych: Kiedy faktyczny wywóz towaru decyduje o stawce 0%?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst